បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងការបង្កើតសាច់មាន់សិប្បនិម្មិត (Chicken meat analogs) ដែលមានរសជាតិ និងវាយនភាពស្រដៀងសាច់ពិតប្រាកដ ដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើមរុក្ខជាតិក្នុងស្រុកដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការអាហារផ្អែកលើរុក្ខជាតិ (Plant-based food)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ការរចនាល្បាយ (Mixture design) ដើម្បីសាកល្បងរូបមន្តចំនួន ៧ ដោយផ្លាស់ប្តូរកម្រិតភាគរយនៃធាតុផ្សំគោលចំនួនបី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Optimal Formulation (F2: 40.64% YJ, 20.32% WG, 1.35% SPI) រូបមន្តល្អបំផុត (ខ្នុរខ្ចី ៤០,៦៤% គ្លុយតែនស្រូវសាលី ២០,៣២% ប្រូតេអ៊ីនសណ្តែកសៀង ១,៣៥%) |
មានវាយនភាពល្អ សាច់ស្វិតល្មម ទទួលបានរចនាសម្ព័ន្ធជាស្រទាប់ និងមានការពេញចិត្តទូទៅខ្ពស់បំផុតពីអ្នកភ្លក់។ | ទាមទារការថ្លឹងថ្លែងនិងលាយសមាមាត្រប្រូតេអ៊ីនឱ្យបានត្រឹមត្រូវដើម្បីរក្សាលំនឹងវាយនភាពសរសៃ។ | ទទួលបានពិន្ទុនៃការទទួលយកសរុប (Overall acceptability) ខ្ពស់ជាងគេគឺ ៦,៣២/៩។ |
| High Young Jackfruit Formulation (F1: Highest YJ) រូបមន្តដែលមានបរិមាណខ្នុរខ្ចីខ្ពស់បំផុត (F1) |
មានសំណើមខ្ពស់ ពណ៌ភ្លឺ និងមានរចនាសម្ព័ន្ធស្រដៀងសរសៃសាច់មានចន្លោះប្រហោងល្អ។ | សាច់ទន់ជ្រាយពេក មិនសូវស្វិត និងខ្វះភាពរឹងមាំក្នុងការទំពារ (Low chewiness)។ | មានភាពរឹង (Hardness) ទាបបំផុតត្រឹម ១១៩៥,៧៩ gf និងសំណើមខ្ពស់ ៧៤,៧៦%។ |
| Commercial Mock Chicken (Control) សាច់មាន់បន្លែពាណិជ្ជកម្ម (ផលិតផលត្រួតពិនិត្យ) |
មានភាពរឹងមាំ និងស្វិតខ្លាំងងាយស្រួលរក្សារាងពេលចម្អិន។ | រចនាសម្ព័ន្ធតាន់ពេក គ្មានស្រទាប់សរសៃ (No layers) និងមានពណ៌ក្រម៉ៅជាង។ | មានភាពរឹងខ្ពស់ដល់ ៣៦៦៧,៧១ gf និងពិន្ទុពណ៌ត្នោត (Browning index) ខ្ពស់បំផុត ៣៩,០១។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការផលិតនិងការវិភាគក្នុងសិក្សានេះទាមទារឧបករណ៍កែច្នៃម្ហូបអាហារស្តង់ដាររួមផ្សំជាមួយម៉ាស៊ីនពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការស្រាវជ្រាវរូបគីមី។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Thammasat ប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់ពូជខ្នុរម៉ាឡេស៊ី និងវាយតម្លៃរសជាតិដោយអ្នកភ្លក់ជនជាតិថៃចំនួន ៥០ នាក់។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានអាកាសធាតុនិងដំណាំស្រដៀងគ្នា លទ្ធផលនេះអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អ ប៉ុន្តែចំណូលចិត្តផ្នែករសជាតិ និងវាយនភាពរបស់ប្រជាជនខ្មែរអាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ដែលទាមទារឱ្យមានការធ្វើតេស្តរសជាតិឡើងវិញនៅក្នុងស្រុក។
វិធីសាស្ត្រនៃការកែច្នៃសាច់សិប្បនិម្មិតនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការបង្កើនតម្លៃកសិផលនិងអភិវឌ្ឍផលិតផលអាហារថ្មីៗ។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ខ្នុរខ្ចីលាយជាមួយប្រូតេអ៊ីនរុក្ខជាតិគឺជាដំណោះស្រាយដ៏ឆ្លាតវៃមួយដែលអាចជួយដល់សេដ្ឋកិច្ចកសិកម្ម និងឆ្លើយតបយ៉ាងសកម្មទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារអាហារសុខភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Meat analogs (សាច់សិប្បនិម្មិត ឬ សាច់បន្លែ) | ផលិតផលអាហារដែលធ្វើឡើងពីរុក្ខជាតិ ប៉ុន្តែត្រូវបានកែច្នៃឱ្យមានរូបរាង រសជាតិ ក្លិន និងវាយនភាព (សរសៃសាច់) ស្រដៀងទៅនឹងសាច់សត្វពិតៗ ដើម្បីបម្រើដល់អ្នកតមសាច់ ឬអ្នកស្រឡាញ់សុខភាព។ | ដូចជាការយកប្រូតេអ៊ីនរុក្ខជាតិមកច្នៃធ្វើជារូបរាងនិងរសជាតិដូចសាច់មាន់ ដើម្បីបញ្ឆោតអណ្តាតរបស់យើង។ |
| Soy protein isolate (ប្រូតេអ៊ីនសណ្តែកសៀងឯកោ) | ទម្រង់នៃប្រូតេអ៊ីនដែលត្រូវបានចម្រាញ់ចេញពីសណ្តែកសៀងដោយយកជាតិខ្លាញ់ និងកាបូអ៊ីដ្រាតចេញស្ទើរតែទាំងអស់ ដែលបន្សល់ទុកនូវកំហាប់ប្រូតេអ៊ីនយ៉ាងហោចណាស់ ៩០%។ វត្ថុធាតុនេះជួយឱ្យសាច់សិប្បនិម្មិតមានភាពរឹង និងស្វិត។ | ដូចជាការបន្សុទ្ធយករ៉ែមាសសុទ្ធចេញពីរ៉ែដីចម្រុះ ដើម្បីទទួលបានមាសដែលមានគុណភាពនិងកំហាប់ខ្ពស់បំផុត។ |
| Wheat gluten (គ្លុយតែនស្រូវសាលី) | ប្រូតេអ៊ីនចម្បងដែលរកឃើញនៅក្នុងគ្រាប់ស្រូវសាលី ដែលមានមុខងារជួយបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធស្អិត និងយឺត។ ក្នុងសាច់សិប្បនិម្មិត វាជួយបង្កើតជាស្រទាប់សរសៃដែលធ្វើឱ្យផលិតផលមានភាពស្វិតដូចសាច់ពិត និងមិនងាយបែក។ | ដូចជាកាវបិទក្រដាស ឬកៅស៊ូកងដែលទាញយឺតហើយអាចត្រលប់មករាងដើមវិញ ដែលជួយឱ្យម្សៅមានភាពស្អិតចូលគ្នាជាដុំតែមួយ។ |
| Texture profile analysis (ការវិភាគទម្រង់វាយនភាព) | វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់លក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃចំណីអាហារ (ដូចជា ភាពរឹង ភាពស្វិត និងកម្លាំងកាត់) ដោយប្រើម៉ាស៊ីនសង្កត់លើអាហារនោះត្រាប់តាមការទំពាររបស់ធ្មេញមនុស្ស ដើម្បីទទួលបានទិន្នន័យជាតួលេខច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការប្រើម្រាមដៃសង្កត់លើនំប៉័ងដើម្បីមើលថាវារឹង ឬទន់កម្រិតណា ប៉ុន្តែនេះគឺការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនដើម្បីវាស់កម្លាំងសង្កត់ជាតួលេខ។ |
| Scanning electron microscopy (មីក្រូទស្សន៍អេឡិចត្រុងប្រភេទស្កេន ឬ SEM) | ប្រភេទមីក្រូទស្សន៍កម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើកាំរស្មីអេឡិចត្រុងដើម្បីបង្កើតរូបភាព 3D នៃផ្ទៃវត្ថុណាមួយក្នុងកម្រិតពង្រីកយ៉ាងធំបំផុត (រាប់ពាន់ទៅរាប់ម៉ឺនដង) ដើម្បីពិនិត្យមើលរចនាសម្ព័ន្ធសរសៃ និងរន្ធតូចៗក្នុងសាច់សិប្បនិម្មិត។ | ដូចជាកែវពង្រីកវេទមន្តដែលអាចមើលឃើញរចនាសម្ព័ន្ធតូចៗបំផុតរហូតដល់កម្រិតសរសៃប្រូតេអ៊ីនដែលភ្នែកទទេមិនអាចមើលឃើញ។ |
| Transglutaminase (អង់ស៊ីមត្រង់គ្លុយតាមីណាស) | អង់ស៊ីមមួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ ដើម្បីភ្ជាប់ម៉ូលេគុលប្រូតេអ៊ីនពីរុក្ខជាតិ ឬសត្វបញ្ជូលគ្នា ធ្វើឱ្យរចនាសម្ព័ន្ធសាច់កាន់តែហាប់ណែន និងមានរាងជាប់គ្នាល្អ ទោះបីជាឆ្លងកាត់ការចម្អិនក៏ដោយ។ | ដូចជាស៊ីម៉ងត៍ដែលជួយផ្សាភ្ជាប់ដុំឥដ្ឋឱ្យជាប់គ្នាក្លាយជាជញ្ជាំងដ៏រឹងមាំមួយ។ |
| Syneresis (ការជ្រោះទឹក ឬការបែកទឹក) | បាតុភូតដែលទឹកជ្រោះ ឬបែកចេញពីរចនាសម្ព័ន្ធជែលនៃប្រូតេអ៊ីន នៅពេលដែលសមត្ថភាពផ្ទុកទឹករបស់វាថយចុះ (ឧទាហរណ៍ដោយសារការបន្ថែមគ្លុយតែនច្រើនពេក) ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលអាហារបាត់បង់សំណើម។ | ដូចជាអេប៉ុងដែលត្រូវបានគេច្របាច់ធ្វើឱ្យទឹកហូរចេញមកក្រៅ ពេលដែលរចនាសម្ព័ន្ធវារួមតូចកំឡុងពេលកែច្នៃ។ |
| Maillard reaction (ប្រតិកម្មម៉ៃឡាដ) | ប្រតិកម្មគីមីរវាងអាស៊ីតអាមីណូ (ប្រូតេអ៊ីន) និងជាតិស្ករកាត់បន្ថយនៅពេលត្រូវកម្តៅ ដែលបង្កើតបានជាពណ៌ត្នោត និងរសជាតិឈ្ងុយឆ្ងាញ់នៅក្នុងម្ហូបអាហារ។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ វត្តមានទឹកច្រើនកាត់បន្ថយប្រតិកម្មនេះ។ | ដូចជាការដុតស្ករ (Caramel) ឬការអាំងសាច់ ដែលធ្វើឱ្យសាច់ប្រែពីពណ៌ក្រហមទៅជាពណ៌ត្នោត និងមានក្លិនឈ្ងុយប្លែក។ |
| Mixture design (ការរចនាល្បាយរូបមន្ត) | វិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការស្រាវជ្រាវដើម្បីស្វែងរកសមាមាត្រដ៏ល្អបំផុតនៃធាតុផ្សំគោលផ្សេងៗគ្នា (ដូចជាការលាយខ្នុរ គ្លុយតែន និងសណ្តែក) ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលចុងក្រោយដែលឆ្លើយតបទៅនឹងគុណភាពដែលចង់បាន។ | ដូចជាការសាកល្បងលាយពណ៌ទឹក (ក្រហម ខៀវ លឿង) ក្នុងបរិមាណភាគរយផ្សេងៗគ្នា ដើម្បីស្វែងរកពណ៌ថ្មីមួយដែលស្អាតបំផុតតាមការចង់បាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖