បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រែប្រួល និងខូចគុណភាពសមាសភាគទឹកដោះគោឆៅមុនពេលវិភាគ ដោយវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃសារធាតុរក្សាទុកផ្សេងៗគ្នានៅពេលផ្ទុកក្នុងរយៈពេលយូរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រមូលសំណាកទឹកដោះគោឆៅ និងប្រើប្រាស់សារធាតុរក្សាទុកចំនួនបីប្រភេទ ព្រមទាំងរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព 4°C ដើម្បីតាមដានការប្រែប្រួលសមាសភាគក្នុងរយៈពេល ២៨ ថ្ងៃ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| 0.02% Bronopol Preservation ការប្រើប្រាស់សារធាតុរក្សាទុកប្រូណូប៉ូល (Bronopol ០.០២%) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការរក្សាទុកសមាសភាគទឹកដោះគោ និងមិនមានសេចក្តីរាយការណ៍ពីផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់ ឬបរិស្ថានឡើយ។ | ប្រសិទ្ធភាពនៃការរក្សាទុកនឹងចុះខ្សោយ ដែលធ្វើឱ្យគុណភាពសមាសភាគទឹកដោះគោចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅពេលរក្សាទុកលើសពី ១៤ថ្ងៃ។ | លទ្ធផលវិភាគនៅថ្ងៃទី០ មិនខុសពីសំណាកដើម តែនៅថ្ងៃទី២៨ ជាតិខ្លាញ់ធ្លាក់ចុះ ៥,៣៩% និងសារធាតុរឹងសរុបធ្លាក់ចុះ ២,៤៥%។ |
| 0.40% Potassium Dichromate Preservation ការប្រើប្រាស់សារធាតុរក្សាទុកប៉ូតាស្យូមឌីក្រូម៉ាត (Potassium Dichromate ០.៤០%) |
អាចរក្សាសមាសភាគទឹកដោះគោបានយ៉ាងល្អប្រហាក់ប្រហែលនឹងសំណាកដើមនៅថ្ងៃទី០ ដោយគ្មានការប្រែប្រួលស្ថិតិគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ | ជាសារធាតុគីមីដែលមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពអ្នកកាន់ប្រើយ៉ាងខ្លាំង និងមានផលប៉ះពាល់អវិជ្ជមានដល់បរិស្ថាន។ | មិនមានភាពខុសគ្នាពីសំណាកដើមនៅថ្ងៃទី០ តែនៅថ្ងៃទី២៨ ជាតិខ្លាញ់មានការធ្លាក់ចុះចំនួន ៤,៧៩% ធៀបនឹងថ្ងៃដំបូង។ |
| 0.03% Sodium Azide Tablet Preservation ការប្រើប្រាស់សារធាតុរក្សាទុកសូដ្យូមអាហ្ស៊ីដជាគ្រាប់ (Sodium Azide ០.០៣%) |
ជាជម្រើសដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ទូទៅ និងងាយស្រួលក្នុងការទុកដាក់សម្រាប់មន្ទីរពិសោធន៍។ | មានផ្ទុកអំបិលសូដ្យូម (NaCl) ជាសារធាតុបំពេញ ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលវិភាគធ្លាក់ចុះតាំងពីថ្ងៃទី០ និងទាមទារការធ្វើក្រិត (Calibrate) ម៉ាស៊ីនឡើងវិញដើម្បីកែតម្រូវ។ | នៅថ្ងៃទី០ ជាតិខ្លាញ់ធ្លាក់ចុះ ២,២៧% ភ្លាមៗធៀបនឹងសំណាកដើម ហើយបន្តធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងដល់ ៨,៣៦% នៅថ្ងៃទី២៨។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារឧបករណ៍វិភាគកម្រិតខ្ពស់ និងបរិក្ខារទូទឹកកកសម្រាប់រក្សាសំណាក រួមទាំងការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រមូលសំណាកទឹកដោះគោពីកសិដ្ឋានចំនួន ៦០ នៅក្នុងតំបន់កណ្តាលនៃប្រទេសថៃ ដែលជាតំបន់អាកាសធាតុត្រូពិចស្រដៀងកម្ពុជា។ ការស្រាវជ្រាវនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមគោទឹកដោះខ្នាតតូចរបស់យើងក៏ជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមក្នុងការរក្សាទុកសំណាកក្នុងរយៈពេលយូរ មុនពេលយកទៅវិភាគនៅមន្ទីរពិសោធន៍កណ្តាលផងដែរ។
របកគំហើញនៅក្នុងឯកសារនេះមានតម្លៃ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់នៅក្នុងការវិភាគគុណភាពទឹកដោះគោនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការជ្រើសរើសសារធាតុរក្សាទុកដែលត្រឹមត្រូវ រួមផ្សំនឹងការរក្សាទុកត្រឹម ៧ ថ្ងៃនៅសីតុណ្ហភាព 4°C នឹងជួយឱ្យការវាយតម្លៃគុណភាពទឹកដោះគោនៅកម្ពុជាមានស្តង់ដារ និងជឿទុកចិត្តបាន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Infrared Spectrophotometry (បច្ចេកវិទ្យា Spectrophotometry អ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ) | បច្ចេកវិទ្យាវិភាគសមាសភាគគីមីដោយប្រើប្រាស់ពន្លឺអ៊ីនហ្វ្រារ៉េដ (Infrared) ដើម្បីវាស់ស្ទង់ការស្រូបពន្លឺរបស់ម៉ូលេគុលផ្សេងៗនៅក្នុងវត្ថុរាវ ដូចជាកម្រិតខ្លាញ់ ប្រូតេអ៊ីន និងឡាក់តូសក្នុងទឹកដោះគោ ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់ប្រតិកម្មគីមីស្មុគស្មាញ។ | វាដូចជាការប្រើប្រាស់កាំរស្មីអ៊ិចដើម្បីឆ្លុះមើលឆ្អឹងមនុស្ស តែទីនេះគេប្រើពន្លឺពិសេសដើម្បីឆ្លុះមើលថាតើក្នុងទឹកដោះគោមានជាតិខ្លាញ់ ឬប្រូតេអ៊ីនប៉ុន្មាន។ |
| Bronopol (ប្រូណូប៉ូល) | ជាសារធាតុគីមីរក្សាទុក (Preservative) មួយប្រភេទដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរីនៅក្នុងសំណាកទឹកដោះគោឆៅ ដែលជួយរក្សាសមាសភាគទឹកដោះគោឱ្យនៅថេរមុនពេលវិភាគ ដោយមិនមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងដល់សុខភាពអ្នកប្រើប្រាស់។ | ដូចជាអំបិលដែលគេប្រឡាក់ត្រីដើម្បីកុំឱ្យស្អុយ ប៉ុន្តែនេះជាថ្នាំពិសេសសម្រាប់រក្សាទឹកដោះគោមិនឱ្យខូចមុនពេលយកទៅពិសោធន៍។ |
| Potassium dichromate (ប៉ូតាស្យូមឌីក្រូម៉ាត) | ជាសមាសធាតុគីមីម្យ៉ាងដែលធ្លាប់ពេញនិយមក្នុងការប្រើប្រាស់សម្រាប់រក្សាសំណាកទឹកដោះគោ ព្រោះវាមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ តែវាត្រូវបានគេរកឃើញថាមានជាតិពុល (Toxic) និងអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកប៉ះពាល់ផ្ទាល់ព្រមទាំងបរិស្ថាន។ | ដូចជាថ្នាំពុលកណ្ដុរដែលមានប្រសិទ្ធភាពសម្លាប់កណ្ដុរបានល្អ ប៉ុន្តែវាក៏បង្កគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងដល់មនុស្សនិងសត្វចិញ្ចឹមផ្សេងទៀតបើប្រើមិនប្រយ័ត្ន។ |
| Sodium azide (សូដ្យូមអាហ្ស៊ីដ) | ជាសារធាតុគីមីទប់ស្កាត់បាក់តេរីមួយប្រភេទទៀតដែលច្រើនប្រើជាទម្រង់គ្រាប់ (Tablet)។ ទោះយ៉ាងណា នៅក្នុងគ្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម វាច្រើនតែត្រូវបានរោងចក្រលាយជាមួយអំបិល (NaCl) ជាសារធាតុបំពេញ ដែលធ្វើឱ្យរំខានដល់ការអានលទ្ធផលវិភាគរបស់ម៉ាស៊ីនពន្លឺ ធ្វើឱ្យតម្លៃទិន្នន័យធ្លាក់ចុះខុសពីការពិត។ | ដូចជាថ្នាំពេទ្យដែលមានលាយម្សៅស្ករដើម្បីងាយស្រួលលេប តែម្សៅស្ករនោះបែរជាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលពេលយើងយកទៅធ្វើតេស្តរកជាតិស្ករទៅវិញ។ |
| Lipolysis (ការបំបែកជាតិខ្លាញ់) | ជាដំណើរការជីវគីមីដែលអង់ស៊ីម ឬបាក់តេរីបំបែកម៉ូលេគុលខ្លាញ់នៅក្នុងទឹកដោះគោទៅជាអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី (Free fatty acids) ដែលកើតឡើងជាញឹកញាប់នៅពេលសំណាកត្រូវបានរក្សាទុកយូរថ្ងៃ បណ្តាលឱ្យលទ្ធផលវិភាគជាតិខ្លាញ់មានការធ្លាក់ចុះ។ | ដូចជាការទុកប្រេងឆាឱ្យត្រូវកម្តៅថ្ងៃយូរ បណ្តាលឱ្យប្រេងនោះខូចគុណភាពនិងធុំក្លិនហួងដោយសារម៉ូលេគុលខ្លាញ់ត្រូវបានបំបែក។ |
| Total solids (សារធាតុរឹងសរុប) | សំដៅទៅលើបរិមាណសារធាតុចិញ្ចឹមទាំងអស់ដែលមាននៅក្នុងទឹកដោះគោ (រួមមាន ខ្លាញ់ ប្រូតេអ៊ីន ឡាក់តូស និងរ៉ែខនិជ) បន្ទាប់ពីដកជាតិទឹក (H2O) ចេញអស់ ដែលជាសូចនាករយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការវាយតម្លៃគុណភាពទឹកដោះគោ។ | បើយើងយកទឹកដោះគោមួយកែវទៅរម្ងាស់រហូតដល់ហួតទឹកអស់ កាកសំណល់ស្ងួតដែលនៅសល់បាតឆ្នាំង នោះហើយគឺជាសារធាតុរឹងសរុប។ |
| Instrument Calibration (ការធ្វើក្រិតតាមខ្នាតម៉ាស៊ីន) | ដំណើរការកែតម្រូវម៉ាស៊ីនវិភាគដោយប្រៀបធៀបជាមួយសំណាកស្តង់ដារដែលដឹងតម្លៃពិតប្រាកដ ដើម្បីធានាថាម៉ាស៊ីនអានលទ្ធផលបានត្រឹមត្រូវ ជាពិសេសនៅពេលមានវត្តមានសារធាតុរំខានដូចជាអំបិលពីគ្រាប់ Sodium azide ជាដើម។ | ដូចជាការកំណត់ទ្រនិចជញ្ជីងឱ្យនៅចំលេខសូន្យវិញ មុននឹងចាប់ផ្តើមថ្លឹងសាច់ជ្រូក ដើម្បីកុំឱ្យថ្លឹងទៅខុសគីឡូ។ |
| Fermentation (ការផ្អាប់ / ការឡើងមេ) | ដំណើរការដែលបាក់តេរីបំបែកជាតិស្ករ (ឡាក់តូស) នៅក្នុងទឹកដោះគោឱ្យទៅជាអាស៊ីតឡាក់ទិក នៅពេលរក្សាទុកក្នុងរយៈពេលយូរ ដែលដំណើរការនេះធ្វើឱ្យកម្រិតឡាក់តូសធ្លាក់ចុះ និងធ្វើឱ្យទឹកដោះគោប្រែជាជូរ។ | ដូចជាដំណើរការនៃការធ្វើមេទឹកត្នោតជូរ ដែលមេដំបែស៊ីជាតិស្ករក្នុងទឹកត្នោត រួចបញ្ចេញជាជាតិជូរនិងអាល់កុលវិញអញ្ចឹងដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
