បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះទិន្នន័យដើម្បីកំណត់កម្រិតដង់ស៊ីតេចិញ្ចឹមដ៏ស័ក្តិសមបំផុត (Optimum stocking density) សម្រាប់កូនត្រីអណ្តែងរឹង Clarias batrachus ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាងាប់និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃការចិញ្ចឹម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តនៅក្នុងទូកញ្ចក់ចំណុះ ៧៥លីត្រ ចំនួន ២០ ដោយបែងចែកជា ៥កម្រិតដង់ស៊ីតេចិញ្ចឹមខុសៗគ្នា និងតាមដានរយៈពេល ២ខែ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Low to Medium Stocking Density (500 - 1500 larvae/75L) ការចិញ្ចឹមក្នុងកម្រិតដង់ស៊ីតេទាបទៅមធ្យម (៥០០ ទៅ ១៥០០ ក្បាល/ទូ ៧៥លីត្រ) |
ងាយស្រួលគ្រប់គ្រងគុណភាពទឹក និងមិនតម្រូវឱ្យមានប្រព័ន្ធផ្តល់អុកស៊ីសែនបន្ថែម (Supplemental aeration)។ | ផ្តល់ទិន្នផលសរុបទាប ធ្វើឱ្យមិនសូវចំណេញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ទំហំអាង ឬទូកញ្ចក់។ | អត្រារស់រានមានជីវិតប្រមាណ ៦៤.៩-៦៥.១% និងការឡើងទម្ងន់សរុបប្រចាំទូចន្លោះពី ២៩៣.៧ ទៅ ៨៤១.៩ ក្រាម។ |
| High Stocking Density (2000 - 2500 larvae/75L) ការចិញ្ចឹមក្នុងកម្រិតដង់ស៊ីតេខ្ពស់ (២០០០ ទៅ ២៥០០ ក្បាល/ទូ ៧៥លីត្រ) |
បង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រើប្រាស់ទំហំអាងបានជាអតិបរមា និងផ្តល់ទិន្នផលសរុបខ្ពស់បំផុតដោយមិនប៉ះពាល់ដល់អត្រាលូតលាស់របស់ត្រីនីមួយៗ។ | ទាមទារការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការផ្លាស់ប្តូរទឹក (រៀងរាល់ពីរថ្ងៃម្តង) និងអនាម័យដើម្បីចៀសវាងការកកកុញកាកសំណល់ និងជំងឺ។ | អត្រារស់រានមានជីវិតប្រមាណ ៦២.៤-៦២.៩% និងទិន្នផលឡើងទម្ងន់សរុបខ្ពស់រហូតដល់ ១,៧៣៩ ទៅ ១,៨១៩.៥ ក្រាម ក្នុងមួយទូ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ការថែទាំកូនត្រីក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងងាយស្រួលរកបាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍នៃសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៩៧៩ ដោយប្រើប្រាស់ទូកញ្ចក់តូចៗជាជាងស្រះចិញ្ចឹមជាក់ស្តែង។ ទោះជាយ៉ាងណា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ក៏ដូចជាប្រភេទពូជត្រីអណ្តែង (Clarias batrachus) នៅកម្ពុជាមានភាពស្រដៀងគ្នាទៅនឹងប្រទេសថៃ ដែលអាចយកមកអនុវត្តបាន។
វិធីសាស្ត្រនៃការបង្កើនកម្រិតដង់ស៊ីតេចិញ្ចឹមកូនត្រីនេះ ពិតជាមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យវារីវប្បកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងដំណាក់កាលថែទាំកូនត្រី (Nursery stage)។
ជារួម ការប្រើប្រាស់ដង់ស៊ីតេខ្ពស់សម្រាប់ការថែទាំកូនត្រីអណ្តែង គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានសក្តានុពលដើម្បីបង្កើនផលិតកម្មកូនត្រីពូជ និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើមសម្រាប់វារីវប្បករនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Stocking levels (កម្រិតដង់ស៊ីតេចិញ្ចឹម) | បរិមាណ ឬចំនួនកូនត្រីដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងទីតាំងចិញ្ចឹមណាមួយ ធៀបនឹងទំហំ ឬចំណុះទឹក (ឧទាហរណ៍៖ ចំនួនក្បាលក្នុងមួយទូកញ្ចក់ ៧៥លីត្រ) ដែលវាជាកត្តាកំណត់ពីភាពចង្អៀត និងការប្រកួតប្រជែងគ្នារបស់ត្រី។ | ដូចជាការសម្រេចចិត្តថាតើគួរដាក់សិស្សប៉ុន្មាននាក់នៅក្នុងថ្នាក់រៀនមួយដើម្បីឱ្យពួកគេអាចរៀនសូត្របានដោយប្រសិទ្ធភាព។ |
| Carrying capacity (សមត្ថភាពផ្ទុក) | បរិមាណអតិបរមានៃជីវិត (ដូចជាត្រី) ដែលបរិស្ថានមួយ (អាង ឬស្រះ) អាចទ្រទ្រង់ និងផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការរស់នៅបាន ដោយមិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណភាពទឹក ឬធ្វើឱ្យត្រីពុលដោយសារកាកសំណល់។ | ដូចជាចំនួនអ្នកដំណើរអតិបរមាដែលទូកមួយអាចផ្ទុកបានដោយសុវត្ថិភាពដោយមិនធ្វើឱ្យទូកលិច។ |
| Supplemental aeration (ការផ្តល់អុកស៊ីសែនបន្ថែម) | ការប្រើប្រាស់ម៉ាស៊ីនបូមខ្យល់ ឬឧបករណ៍សិប្បនិម្មិតផ្សេងៗដើម្បីបញ្ចូលអុកស៊ីសែនទៅក្នុងទឹក ជួយឱ្យត្រីដកដង្ហើមបានស្រួល ជាពិសេសនៅពេលមានត្រីច្រើនកកកុញ ដែលធ្វើឱ្យអុកស៊ីសែនធម្មជាតិមិនគ្រប់គ្រាន់។ | ដូចជាការបើកកង្ហារបញ្ចេញបញ្ចូលខ្យល់នៅក្នុងបន្ទប់ដែលបិទជិត និងមានមនុស្សច្រើន ដើម្បីឱ្យមានខ្យល់ដកដង្ហើមគ្រប់គ្រាន់។ |
| Fingerling (កូនត្រីពូជកម្រិតម្រាមដៃ) | ដំណាក់កាលលូតលាស់បន្ទាប់របស់កូនត្រីតូចៗ (Larvae) ដែលវាមានទំហំប៉ុនម្រាមដៃ និងមានរចនាសម្ព័ន្ធរាងកាយរឹងមាំគ្រប់គ្រាន់ ត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់ការយកទៅព្រលែងចិញ្ចឹមក្នុងស្រះធំៗ។ | ដូចជាកូនឈើដែលត្រូវបានបណ្តុះក្នុងថង់រហូតដល់មានឫសនិងដើមរឹងមាំល្មម ត្រៀមយកទៅដាំនៅលើដីចម្ការ។ |
| Moist pellet (ចំណីគ្រាប់សំណើម) | ប្រភេទចំណីត្រីដែលត្រូវបានកិនលាយបញ្ចូលគ្នាដោយរក្សាទុកនូវភាគរយជាតិទឹកខ្លះៗ ធ្វើឱ្យវាងាយស្រួលសម្រាប់កូនត្រីតូចៗក្នុងការទំពារ និងរំលាយ ជាងប្រភេទចំណីគ្រាប់ស្ងួតរឹង។ | ដូចជាការយកនំប៉័ងទៅជ្រលក់ទឹកដោះគោឱ្យទន់បន្តិច មុននឹងបញ្ចុកទារកតូចៗដែលមិនទាន់មានធ្មេញរឹងមាំ។ |
| Formaldehyde solution (សូលុយស្យុងហ្វ័រម៉ាល់ដេអ៊ីត) | សារធាតុគីមីរាវដែលគេប្រើប្រាស់ក្នុងវារីវប្បកម្មក្នុងកម្រិតទាប (ដូចជា ១៥មិល្លីក្រាម ក្នុង១លីត្រទឹក) ដើម្បីសម្លាប់មេរោគ បាក់តេរី ឬប៉ារ៉ាស៊ីតដែលតោងជាប់នឹងខ្លួនត្រី ឬដើម្បីសម្អាតទឹកដែលទើបបញ្ចូលថ្មី។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ទឹកអូសាវែល (Bleach) ដើម្បីលាងសម្អាតមេរោគនៅលើឥដ្ឋការ៉ូក្នុងផ្ទះរបស់យើង។ |
| Clarias batrachus (ត្រីអណ្តែងរឹង) | ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ត្រីអណ្តែងរឹង ដែលជាប្រភេទត្រីទឹកសាបមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការអត់ធន់នឹងមជ្ឈដ្ឋានទឹកមិនល្អ និងមានសរីរាង្គដកដង្ហើមពិសេសអាចទាញយកអុកស៊ីសែនពីបរិយាកាសបាន។ | ដូចជាលេខកូដសម្គាល់អត្តសញ្ញាណប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ត្រីអណ្តែងរឹង ដើម្បីអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជុំវិញពិភពលោកចំណាំវាមិនឱ្យច្រឡំជាមួយត្រីអណ្តែងប្រភេទផ្សេងទៀត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
