បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃអតិសុខុមប្រាណមានប្រយោជន៍ (EM) រូបមន្ត Sutojoo និងការលាយជាមួយសារធាតុចម្រាញ់ពីគ្រាប់ស្តៅ ក្នុងការទប់ស្កាត់និងកម្ចាត់សត្វល្អិតចង្រៃផ្នែកកសិកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានធ្វើតេស្តពិសោធន៍ដោយផ្ទាល់ទៅលើដង្កូវនិងសត្វល្អិត ដើម្បីវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃការមិនស៊ីចំណី ការពុល និងការបណ្តេញចេញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Untreated Control ការសាកល្បងដោយមិនប្រើប្រាស់សារធាតុអ្វីទាំងអស់ (ក្រុមវត្ថុបញ្ជា) |
មិនចំណាយថវិកា និងមិនប៉ះពាល់បរិស្ថាន។ | គ្មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ការស៊ីចំណី ឬសម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃឡើយ។ | អត្រាការស៊ីចំណីរបស់ដង្កូវ Helicoverpa armigera វ័យទី៣ គឺ 15.8% និងអត្រាស្លាប់មានកម្រិតទាបបំផុត។ |
| Effective Microorganisms (EM) Formula Sutojoo ការប្រើប្រាស់សារធាតុ EM ទម្រង់ Sutojoo |
វត្ថុធាតុដើមងាយស្រួលរក មានតម្លៃថោក និងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់កសិករ (ផ្សំពីទឹក ទឹកខ្មេះ ស្រាស ស្កររងូ និងមេ EM)។ | គ្មានប្រសិទ្ធភាពសោះក្នុងការកម្ចាត់សត្វល្អិត ហើយថែមទាំងអាចជំរុញឱ្យមេអំបៅទម្លាក់ពងច្រើនជាងមុនទៅទៀត។ | អត្រាប្រឆាំងការស៊ីចំណី (Antifeeding effect) គឺ 0.0% ហើយមិនមានប្រសិទ្ធភាពពុលសម្លាប់សត្វល្អិត ឬបណ្តេញសត្វល្អិតឡើយ។ |
| Neem Seed Extracts (NSE) ការប្រើប្រាស់សារធាតុចម្រាញ់ពីគ្រាប់ស្តៅ |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការរារាំងសត្វល្អិតមិនឱ្យស៊ីចំណី និងមានលក្ខណៈពុលប៉ះពាល់ដល់ក្រពះសត្វល្អិតចង្រៃបានយ៉ាងល្អ។ | ទាមទារដំណើរការចម្រាញ់ស្មុគស្មាញបន្តិច ដោយប្រើសារធាតុរំលាយដូចជា Methanol។ | បង្កឱ្យមានអត្រាស្លាប់ដល់ទៅ 56.7% សម្រាប់ដង្កូវវ័យទី៣ និងមានឥទ្ធិពលប្រឆាំងការស៊ីចំណី 12.2%។ |
| Mixture of EM and Neem Seed Extracts ការប្រើប្រាស់ល្បាយចម្រុះរវាងសារធាតុ EM និងសារធាតុចម្រាញ់ពីគ្រាប់ស្តៅ |
ទទួលបានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្លាប់ និងរារាំងសត្វល្អិត ដែលឥទ្ធិពលនេះបានមកពីគ្រាប់ស្តៅ។ | សារធាតុ EM មិនបានជួយបង្កើនប្រសិទ្ធភាពអ្វីឡើយ ផ្ទុយទៅវិញវាគ្រាន់តែធ្វើឱ្យខាតបង់ថវិកាលើការទិញ EM មកលាយបញ្ចូលគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ។ | អត្រាប្រឆាំងការស៊ីចំណីគឺចន្លោះពី 10.5% ទៅ 18.3% និងបង្កអត្រាស្លាប់បាន 70% លើដង្កូវវ័យទី៥។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារវត្ថុធាតុដើមកសិកម្ម ឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍មូលដ្ឋាន និងសត្វល្អិតសាកល្បងជាក់លាក់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦ ដោយប្រើប្រាស់សត្វល្អិតចិញ្ចឹមក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។ ទោះបីជាទិន្នន័យនេះមានវ័យចំណាស់បន្តិចក្ដី ប៉ុន្តែលក្ខណៈអាកាសធាតុ និងប្រភេទសត្វល្អិតនៅប្រទេសថៃមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនេះអាចយកមកប្រើប្រាស់ និងមានតម្លៃវិទ្យាសាស្ត្រខ្ពស់សម្រាប់កសិករខ្មែរ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការកែតម្រូវការយល់ខុសទូទៅអំពីការប្រើប្រាស់ EM ដើម្បីសម្លាប់សត្វល្អិត។
ជារួម ឯកសារនេះផ្តល់ជាភស្តុតាងវិទ្យាសាស្ត្រដ៏រឹងមាំមួយដើម្បីជួយកសិករកម្ពុជាសន្សំសំចៃធនធាន និងផ្តោតលើជម្រើសកម្ចាត់សត្វល្អិតតាមបែបធម្មជាតិដែលផ្តល់លទ្ធផលពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Antifeeding effect (ឥទ្ធិពលប្រឆាំងការស៊ីចំណី) | សមត្ថភាពនៃសារធាតុណាមួយក្នុងការបញ្ឈប់ ឬកាត់បន្ថយការស៊ីចំណីរបស់សត្វល្អិត ដោយមិនចាំបាច់សម្លាប់វាភ្លាមៗនោះទេ។ | ដូចជាការលាបថ្នាំល្វីងលើម្រាមដៃក្មេង ដើម្បីកុំឱ្យក្មេងបៅដៃខ្លួនឯង។ |
| Oviposition deterrence (ការរារាំងការទម្លាក់ពង) | លក្ខណៈសម្បត្តិនៃសារធាតុគីមី ឬសារធាតុចម្រាញ់ ដែលរារាំងសត្វល្អិតញីមិនឱ្យទម្លាក់ពងនៅលើរុក្ខជាតិ ឬផ្ទៃដែលបានបាញ់ថ្នាំ។ | ដូចជាការប្រើថ្នាំមានក្លិនឆួលបាញ់លើជញ្ជាំង ដើម្បីកុំឱ្យមូសមកទុំ និងពងនៅលើនោះ។ |
| Stomach poison (ការពុលតាមក្រពះ) | សារធាតុពុលដែលទាមទារឱ្យសត្វល្អិតស៊ីចូលទៅក្នុងពោះទើបមានប្រសិទ្ធភាព ដោយវាទៅបំផ្លាញប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ និងបណ្តាលឱ្យស្លាប់នៅទីបំផុត។ | ដូចជាការបរិភោគអាហារមានជាតិពុល ដែលធ្វើឱ្យខូចក្រពះពោះវៀន និងបណ្តាលឱ្យគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិត។ |
| Contact poison (ការពុលតាមការប៉ះពាល់) | ប្រភេទថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតដែលអាចសម្លាប់សត្វល្អិតគោលដៅបានដោយគ្រាន់តែប៉ះទង្គិចផ្នែកខាងក្រៅនៃរាងកាយរបស់វា (ស្បែកឬសំបក)។ | ដូចជាការប៉ះរាងកាយទៅនឹងទឹកអាស៊ីត ដែលធ្វើឱ្យរលាក និងខូចខាតជាលិកាភ្លាមៗដោយមិនបាច់លេបចូលពោះ។ |
| Repellent effect (ឥទ្ធិពលបណ្តេញចេញ) | សមត្ថភាពនៃសារធាតុក្នុងការដេញសត្វល្អិតឱ្យចេញឆ្ងាយពីរុក្ខជាតិ ដោយសារតែក្លិន ឬរសជាតិមិនល្អ ដែលរារាំងពួកវាមិនឱ្យទុំ ឬតោងនៅទីនោះ។ | ដូចជាការដុតធូបមូស ដែលបញ្ចេញផ្សែងដេញមូសឱ្យហើរចេញពីបន្ទប់។ |
| Instar (វ័យរបស់ដង្កូវ) | ដំណាក់កាលនៃការលូតលាស់របស់សត្វល្អិត ឬដង្កូវ នៅចន្លោះពេលនៃការសកសំបកចាស់ចេញម្តងៗ រហូតដល់វាវិវឌ្ឍទៅជាសត្វពេញវ័យ។ | ដូចជាការបែងចែកវ័យរបស់ក្មេង ពីទារក ទៅកុមារ និងយុវជន មុននឹងក្លាយជាមនុស្សពេញវ័យ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
