បញ្ហា (The Problem)៖ ការដាំដុះបន្លែក្នុងរោងកញ្ចក់ដោយប្រើទឹក (Hydroponics) តែងតែជួបប្រទះបញ្ហាកំណើនកម្ដៅខ្ពស់នៅខាងក្នុង ដែលជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់ទិន្នផលបន្លែ។ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍរោងកញ្ចក់អ៊ីដ្រូប៉ូនិច ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាកម្ដៅ និងលើកកម្ពស់ការផលិតបន្លែដែលមានគុណភាពខ្ពស់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការរចនារោងកញ្ចក់គំរូដោយផ្អែកលើគោលការណ៍ខ្យល់ចេញចូលតាមធម្មជាតិ រួមផ្សំជាមួយប្រព័ន្ធធ្វើឲ្យត្រជាក់បន្ថែម ហើយធ្វើការប្រៀបធៀបជាមួយរោងកញ្ចក់ធម្មតានៅទីតាំងចំនួនពីរគឺទីក្រុងបាងកក និងខេត្តឈៀងម៉ៃ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Conventional Greenhouse (Net-house) រោងកញ្ចក់ធម្មតា (រោងសំណាញ់បិទជិត) |
ងាយស្រួលក្នុងការសាងសង់ និងចំណាយដើមទុនដំបូងទាបជាង។ អាចការពារសត្វល្អិត និងកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលគីមីបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | កម្ដៅកើនឡើងខ្លាំងនៅខាងក្នុងរោង ជាពិសេសនៅរដូវក្ដៅនិងពេលថ្ងៃត្រង់ ដែលធ្វើឱ្យបន្លែក្រៀមស្វិត និងធ្លាក់ចុះទិន្នផលយ៉ាងខ្លាំង។ | សីតុណ្ហភាពខាងក្នុងឡើងខ្ពស់ ហើយទិន្នផលនិងទម្ងន់ស្រស់របស់បន្លែទទួលបានទាបជាងរោងកញ្ចក់គំរូនៅគ្រប់រដូវកាលដាំដុះ។ |
| Prototype Greenhouse (Ridge Vent, Shading, Fogging) រោងកញ្ចក់គំរូ (មានចន្លោះខ្យល់ដំបូល សំណាញ់បាំងពន្លឺ និងប្រព័ន្ធបាញ់អ័ព្ទ) |
ជួយបញ្ចុះកម្ដៅបានយ៉ាងល្អតាមរយៈប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញចូលធម្មជាតិ និងប្រព័ន្ធត្រជាក់បន្ថែម។ ជួយបង្កើនទម្ងន់ស្រស់ ទិន្នផល និងគុណភាពបន្លែសាលាដ និងបន្លែអាស៊ី។ | ទាមទារការវិនិយោគដើមទុនរាងខ្ពស់ជាងមុនបន្តិច (ប្រមាណ ៥៩,២៦៥ បាត) ព្រមទាំងត្រូវការបំពាក់ប្រព័ន្ធអគ្គិសនីសម្រាប់ម៉ាស៊ីនបូមទឹក និងប្រព័ន្ធបាញ់អ័ព្ទ។ | កាត់បន្ថយសីតុណ្ហភាពអតិបរមានៅរដូវក្ដៅបានប្រមាណ ៥°C និងមានរយៈពេលត្រលប់ដើមទុនវិញចន្លោះពី ២៤ ទៅ ៤៣ ខែ (ក្នុងតម្លៃលក់ ៤៥ បាត/គ.ក្រ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសាងសង់និងប្រតិបត្តិការរោងកញ្ចក់គំរូនេះ ទាមទារការវិនិយោគលើសម្ភារៈសំណង់ និងឧបករណ៍បញ្ចុះកម្ដៅបន្ថែមមួយចំនួនដើម្បីធានាបាននូវបរិយាកាសដាំដុះដ៏ល្អប្រសើរ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវវិស្វកម្មកសិកម្មរបស់ប្រទេសថៃ ដោយសាកល្បងនៅទីក្រុងបាងកក (តំបន់ទំនាបក្តៅសើម) និងខេត្តឈៀងម៉ៃ (តំបន់ខ្ពង់រាប) ចន្លោះឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ ២០០៧។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុត្រូពិចក្ដៅហើយសើម និងរដូវប្រាំងក្តៅខ្លាំងស្រដៀងគ្នានឹងទីក្រុងបាងកក ទិន្នន័យនៃការកាត់បន្ថយកម្ដៅនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅកម្ពុជា។
វិធីសាស្ត្រនៃការរចនារោងកញ្ចក់គំរូដែលមានប្រព័ន្ធបញ្ចុះកម្ដៅ និងខ្យល់ចេញចូលនេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្មអ៊ីដ្រូប៉ូនិចនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យារោងកញ្ចក់កែច្នៃដែលមានតម្លៃសមរម្យនេះ នឹងជួយដោះស្រាយបញ្ហាកម្ដៅដែលជាឧបសគ្គចម្បងក្នុងវិស័យអ៊ីដ្រូប៉ូនិចនៅកម្ពុជា ព្រមទាំងជួយបង្កើនប្រាក់ចំណេញ និងនិរន្តរភាពអាជីវកម្មដល់កសិករ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Hydroponics (ការដាំដុះដោយមិនប្រើដី/អ៊ីដ្រូប៉ូនិច) | បច្ចេកទេសដាំដុះរុក្ខជាតិដោយមិនប្រើប្រាស់ដីឡើយ ប៉ុន្តែជំនួសមកវិញដោយការប្រើប្រាស់ទឹកដែលលាយជាមួយសារធាតុចិញ្ចឹម (ជី) ហូរឆ្លងកាត់ឫសរុក្ខជាតិដោយផ្ទាល់ ដើម្បីឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់។ | ដូចជាការផ្តល់អាហារបំប៉នតាមសរសៃឈាមដល់មនុស្សជំនួសឱ្យការញ៉ាំបាយតាមមាត់ អញ្ចឹងដែររុក្ខជាតិស្រូបយកជីពីទឹកដោយផ្ទាល់មិនបាច់ពឹងលើការចាក់ឫសក្នុងដី។ |
| Natural ventilation (ប្រព័ន្ធខ្យល់ចេញចូលតាមធម្មជាតិ) | ការរចនារចនាសម្ព័ន្ធអគារ ឬរោងកញ្ចក់ដែលមានរន្ធ ឬចន្លោះនៅត្រង់ដំបូល (Ridge vent) ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យខ្យល់ក្ដៅអណ្តែតចេញទៅក្រៅតាមទិសដៅនៃកម្ដៅ ហើយទាញយកខ្យល់ត្រជាក់ពីខាងក្រៅចូលមកជំនួសវិញដោយមិនបាច់ប្រើកង្ហារអគ្គិសនី។ | ដូចជាការបើកដំបូលឡាន (Sunroof) ដើម្បីឱ្យខ្យល់ក្ដៅហុយចេញទៅក្រៅ ដែលធ្វើឱ្យក្នុងឡានត្រជាក់ជាងមុនដោយមិនបាច់បើកម៉ាស៊ីនត្រជាក់។ |
| Fogging system (ប្រព័ន្ធបាញ់ទឹកជាអ័ព្ទ) | ប្រព័ន្ធបាញ់បញ្ចេញទឹកជាដំណក់ល្អិតៗបំផុត (ទម្រង់ជាអ័ព្ទ) ទៅក្នុងបរិយាកាសនៃរោងកញ្ចក់ ដើម្បីឱ្យទឹកទាំងនោះរំហួតយ៉ាងលឿន និងស្រូបយកកម្ដៅពីបរិយាកាសជុំវិញ ដែលធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពខាងក្នុងថយចុះ។ | ដូចជាពេលយើងបែកញើស ហើយមានខ្យល់បក់មកធ្វើឱ្យញើសរំហួត ពេលនោះរាងកាយយើងនឹងមានអារម្មណ៍ថាត្រជាក់ស្រួល។ |
| Dynamic root floating technique (បច្ចេកទេសដាំដុះដោយឱ្យឫសអណ្តែតក្នុងទឹកហូរ) | ប្រព័ន្ធអ៊ីដ្រូប៉ូនិចដែលរុក្ខជាតិត្រូវបានដាំនៅលើបន្ទះស្នោអណ្តែតលើទឹករាក់ៗដែលមានផ្ទុកសារធាតុចិញ្ចឹម ហើយទឹកនោះត្រូវបូមឱ្យហូរវិលជុំជាប្រចាំដើម្បីផ្តល់អុកស៊ីសែនដល់ឫសកុំឱ្យរលួយ។ | ដូចជាការដាក់រុក្ខជាតិឱ្យជិះក្បូនអណ្តែតលើអូរទឹកហូរ ដែលមានចំណីអាហារ និងខ្យល់ដកដង្ហើមហូរមកផ្គត់ផ្គង់ជាបន្តបន្ទាប់។ |
| Anti-backflow device (ឧបករណ៍ការពារទឹកហូរត្រលប់) | យន្តការ ឬការរចនាបំពង់ (ដូចជាការធ្វើទុយោរាងអក្សរ U ផ្កាប់) ដើម្បីការពារកុំឱ្យទឹកជីនៅក្នុងថាសដាំដុះហូរត្រលប់ចូលទៅក្នុងធុងស្តុកវិញ ឬការពារការហូរស្រកទឹកអស់ពីរោងដាំដុះនៅពេលដែលម៉ាស៊ីនបូមទឹកឈប់ដំណើរការដោយសារដាច់ភ្លើង (បាតុភូត Siphon)។ | ដូចជាសន្ទះបិទបើកទ្វារទឹកដែលអនុញ្ញាតឱ្យទឹកហូរចូលបាន តែមិនអាចឱ្យទឹកហូរថយក្រោយវិញបានឡើយ ទោះជាគ្មានកម្លាំងម៉ាស៊ីនរុញក៏ដោយ។ |
| Payback period (រយៈពេលត្រលប់ដើមទុនវិញ) | ការគណនាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីរកមើលថាតើត្រូវចំណាយពេលប៉ុន្មានខែ ឬប៉ុន្មានឆ្នាំ ទើបប្រាក់ចំណេញសុទ្ធដែលទទួលបានពីគម្រោង អាចទូទាត់ស្មើនឹងទំហំទឹកប្រាក់ដែលបានបោះទុនវិនិយោគដំបូង។ | ដូចជាការដាក់លុយទិញម៉ូតូសម្រាប់រត់កង់បី ហើយគិតថាតើត្រូវរត់ប៉ុន្មានខែទើបសល់លុយចំណេញមកវិញស្មើនឹងថ្លៃដើមដែលទិញម៉ូតូនោះ។ |
| Shading net (សំណាញ់បាំងពន្លឺ) | សំណាញ់ប្លាស្ទិក (ជាទូទៅពណ៌ខ្មៅ) ដែលប្រើសម្រាប់គ្របពីលើដំបូលរោងកញ្ចក់ ដើម្បីកាត់បន្ថយបរិមាណពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងកាំរស្មីកម្ដៅដែលជះចូលទៅក្នុងរោងដោយផ្ទាល់ ដែលជួយការពារកុំឱ្យសីតុណ្ហភាពឡើងខ្ពស់ពេក។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ឆ័ត្រ ឬពាក់វ៉ែនតាខ្មៅនៅពេលដើរហាលថ្ងៃត្រង់ ដើម្បីកុំឱ្យក្ដៅ និងចាំងភ្នែកខ្លាំងពេក។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
