បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃគុណភាពនៃការតភ្ជាប់រវាងឈ្មួញកណ្តាល និងគ្រួសារកសិករដាំផ្លែស្រកានាគនៅក្នុងស្រុក Chau Thanh ដែលកំពុងជួបប្រទះបញ្ហានៃការប្រែប្រួលតម្លៃ និងកង្វះទំនុកចិត្តក្នុងការធ្វើកិច្ចសន្យា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណដោយផ្អែកលើទិន្នន័យស្ទង់មតិពីកសិករចំនួន ១២៥ គ្រួសារ ដើម្បីធ្វើការវិភាគម៉ូដែល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Descriptive and Comparative Statistics ស្ថិតិពិពណ៌នា និងការប្រៀបធៀប |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងយល់ដឹង។ ល្អបំផុតសម្រាប់ការសង្ខេបទិន្នន័យប្រជាសាស្ត្រ និងស្ថានភាពទូទៅរបស់អ្នកចូលរួម។ | មិនអាចវាស់វែងទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញ ឬអថេរកំបាំង (Latent variables) ដូចជាការជឿទុកចិត្ត ឬការប្តេជ្ញាចិត្តបានស៊ីជម្រៅនោះទេ។ | រកឃើញថាកសិករ ១០០% លក់ឱ្យឈ្មួញកណ្តាលផ្ទាល់ និងជួបប្រទះបញ្ហាឈ្មួញបន្ទាបតម្លៃ (៨២%-៨៧%) នៅពេលទីផ្សារមានភាពរង្គោះរង្គើ។ |
| Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) ម៉ូដែលសមីការរចនាសម្ព័ន្ធ (PLS-SEM) |
អាចវិភាគលើសំណាកទិន្នន័យតូច (Small sample size) និងមិនតម្រូវឱ្យទិន្នន័យមានរបាយធម្មតា (Normal distribution)។ អាចវាស់វែងអថេរដែលមិនអាចសង្កេតឃើញផ្ទាល់បានយ៉ាងល្អ។ | ទាមទារចំណេះដឹងផ្នែកស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ និងការប្រើប្រាស់កម្មវិធីកុំព្យូទ័រជាក់លាក់។ ម៉ូដែលអាចមានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការបកស្រាយលទ្ធផល។ | កំណត់បានថាកត្តា 'កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ' (០.៣៥២) និង 'ការប្តេជ្ញាចិត្ត' (០.៣៣៩) គឺជាកត្តាតែពីរគត់ដែលមានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានទៅលើគុណភាពនៃការតភ្ជាប់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគទិន្នន័យកម្រិតខ្ពស់ និងធនធានមនុស្សសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករផ្ទាល់នៅតាមមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងលើកសិករចំនួន ១២៥ គ្រួសារនៅស្រុក Chau Thanh ខេត្ត Long An ប្រទេសវៀតណាម ដែលក្នុងនោះ ១០០% មិនមែនជាសមាជិកសហគមន៍កសិកម្មនោះទេ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងតែពីទំនាក់ទំនងក្រៅផ្លូវការរវាងកសិករ និងឈ្មួញកណ្តាលប៉ុណ្ណោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា នេះជារឿងសំខាន់ ព្រោះកសិករភាគច្រើនក៏ពឹងផ្អែកលើឈ្មួញកណ្តាលក្រៅផ្លូវការដូចគ្នា ប៉ុន្តែលទ្ធផលអាចនឹងខុសគ្នាប្រសិនបើអនុវត្តលើកសិករដែលស្ថិតក្នុងសហគមន៍កសិកម្មផ្លូវការ។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះពិតជាមានប្រយោជន៍ខ្លាំងសម្រាប់ការវិភាគខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្ម និងការធ្វើកិច្ចសន្យាកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តម៉ូដែលនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយ និងអង្គការអភិវឌ្ឍន៍អាចរៀបចំយុទ្ធសាស្ត្រជាក់លាក់ ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងកសិករ និងអ្នកទិញនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែមានភាពយុត្តិធម៌ និងមាននិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| PLS-SEM | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិកម្រិតខ្ពស់ដែលប្រើសម្រាប់វិភាគទំនាក់ទំនងស្មុគស្មាញរវាងអថេរដែលមិនអាចសង្កេតឃើញដោយផ្ទាល់ (ឧទាហរណ៍៖ ការជឿទុកចិត្ត ការប្តេជ្ញាចិត្ត) តាមរយៈការប្រមូលទិន្នន័យពីសំណួរដែលអាចវាស់វែងបាន ដើម្បីកំណត់ថាតើកត្តាណាខ្លះមានឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើលទ្ធផលចុងក្រោយ។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់រូបមន្តគណិតវិទ្យាដើម្បីប៉ាន់ស្មានពីកម្រិតនៃក្តីស្រលាញ់ ឬភាពស្មោះត្រង់របស់មនុស្សម្នាក់ តាមរយៈការសង្កេតមើលសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ |
| Composite Reliability | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលបញ្ជាក់ថា សំណួរជាច្រើនដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីវាស់វែងកត្តាតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ សំណួរ៤ទាក់ទងនឹងការពេញចិត្ត) ពិតជាមានភាពស៊ីសង្វាក់គ្នា និងអាចវាស់វែងកត្តានោះបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវប្រាកដមែន។ តម្លៃធំជាង 0.7 ត្រូវបានចាត់ទុកថាអាចជឿទុកចិត្តបាន។ | ដូចជាជញ្ជីងថ្លឹងទម្ងន់មួយដែលបង្ហាញលេខដដែលទោះបីជាយើងឡើងថ្លឹងប៉ុន្មានដងក៏ដោយ ដែលបញ្ជាក់ថាជញ្ជីងនោះពិតជាត្រឹមត្រូវ និងអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Average Variance Extracted (AVE) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពប្រែប្រួលសរុប (Variance) ដែលអថេរកំបាំងមួយ (Latent Variable) អាចពន្យល់បានពីសំណួរសង្កេតរបស់វា។ បើតម្លៃ AVE ធំជាង 0.5 មានន័យថាសំណួរទាំងនោះពិតជាតំណាងឱ្យកត្តានោះបានលើសពី ៥០ភាគរយ។ | ដូចជាការបាញ់ព្រួញទៅកាន់ផ្ទាំងស៊ីប បើព្រួញភាគច្រើនបុកចំកណ្តាលបេះដូងស៊ីប មានន័យថាយើងមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ (តម្លៃ AVE ខ្ពស់)។ |
| Bootstrapping | ជាបច្ចេកទេសនៃការបង្កើតសំណាកទិន្នន័យឡើងវិញរាប់ពាន់ដង (ក្នុងឯកសារនេះគឺ ៥០០០ ដង) ពីទិន្នន័យដើមតែមួយ ដើម្បីធ្វើតេស្តនិងប៉ាន់ស្មានពីកម្រិតនៃភាពចៃដន្យ និងដើម្បីបញ្ជាក់ថាលទ្ធផលទំនាក់ទំនងស្ថិតិពិតជាត្រឹមត្រូវ មិនមែនកើតឡើងដោយការចៃដន្យនោះទេ។ | ដូចជាការដួសភ្លក់សម្លរមួយឆ្នាំងដោយដួសច្រើនស្លាបព្រានៅកន្លែងខុសៗគ្នា ដើម្បីឲ្យប្រាកដថាសម្លរនេះពិតជាមានរសជាតិឆ្ងាញ់សព្វគ្រប់កន្លែងមែន។ |
| outer loading | ជាតម្លៃមេគុណដែលបង្ហាញពីទំហំនៃទំនាក់ទំនងរវាងសំណួរនីមួយៗនៅក្នុងកម្រងសំណួរ ទៅនឹងកត្តាធំដែលវាព្យាយាមវាស់វែង។ តម្លៃកាន់តែខ្ពស់ (ធំជាង 0.708) បង្ហាញថាសំណួរនោះកាន់តែត្រឹមត្រូវក្នុងការតំណាងឱ្យកត្តានោះ។ | ដូចជាការវាយតម្លៃថាតើសិស្សម្នាក់មានលក្ខណៈសម្បត្តិស័ក្តិសមជាប្រធានថ្នាក់កម្រិតណា ដោយផ្អែកលើពិន្ទុនៃការធ្វើតេស្តភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់គាត់។ |
| Fornell-Larcker Criterion | ជាវិធីសាស្ត្រសម្រាប់ធ្វើតេស្តសុពលភាពរើសអើង (Discriminant Validity) ដើម្បីធានាថា អថេរឬកត្តាផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ការជឿទុកចិត្ត និង ការពេញចិត្ត) ពិតជាមានលក្ខណៈខុសគ្នាដាច់ស្រឡះពីគ្នានៅក្នុងម៉ូដែលវិភាគ មិនមែនកំពុងវាស់វែងរឿងតែមួយនោះទេ។ | ដូចជាការធ្វើតេស្ត DNA ដើម្បីបញ្ជាក់ថាកូនភ្លោះពីរនាក់ទោះបីជាមានមុខមាត់ស្រដៀងគ្នាខ្លាំងយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ពិតជាមានអត្តសញ្ញាណខុសគ្នាដាច់ពីគ្នាដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
