បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហាភាពស្អិតចាប់គ្នានៃម្សៅទឹកផ្លែឈើកំឡុងពេលសម្ងួត ដោយស្វែងរកប្រភេទ និងកំហាប់សារធាតុជួយរក្សាភាពស្ងួតដែលស័ក្តិសមបំផុតដើម្បីរក្សាគុណភាពម្សៅផ្លែម៉ៅ Antidesma bunius ក្រៀម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ការរចនាពិសោធន៍ដោយមានកត្តាពីរគឺ ប្រភេទសារធាតុជួយរក្សាភាពស្ងួត (ម៉ាល់តូដិចស្ទ្រីន និងស្ករកៅស៊ូអារ៉ាប៊ីក) និងកំហាប់ផ្សេងៗគ្នា (២៥%, ៣០% ឬ ៣៥%) ដើម្បីវាយតម្លៃទៅលើលក្ខណៈរូប និងគីមី។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Freeze-drying with 35% Maltodextrin (Optimal) ការសម្ងួតដោយការបង្កកលាយជាមួយម៉ាល់តូដិចស្ទ្រីន ៣៥% (កម្រិតល្អបំផុត) |
ម្សៅមានសភាពស្ងួតល្អ មិនសូវស្រូបសំណើម ឆាប់រលាយក្នុងទឹក និងមានតម្លៃដើមថោកជាង។ ជួយកាត់បន្ថយការកកជាដុំៗបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ | ការប្រើប្រាស់កំហាប់ខ្ពស់ធ្វើឱ្យបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុប និងសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួច បើធៀបនឹងការប្រើកំហាប់ទាប។ | ទទួលបានបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុប ២,៦៣ មីលីក្រាម/ក្រាម និងមានពេលវេលារលាយក្នុងទឹកលឿនបំផុត។ |
| Freeze-drying with 35% Gum Arabic ការសម្ងួតដោយការបង្កកលាយជាមួយស្ករកៅស៊ូអារ៉ាប៊ីក ៣៥% |
ជួយរក្សាពណ៌របស់ផលិតផលបានល្អ និងការពាររចនាសម្ព័ន្ធម្សៅផ្លែឈើពេលសម្ងួត។ | ម្សៅមានសំណើមខ្ពស់ ងាយស្រូបសំណើមពីបរិយាកាស (hygroscopic) និងត្រូវការពេលវេលាយូរជាងដើម្បីរលាយក្នុងទឹកទាំងស្រុង។ | បរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុបមានកម្រិត ២,៣៤ មីលីក្រាម/ក្រាម ដែលទាបជាងម៉ាល់តូដិចស្ទ្រីន និងប្រើពេលរលាយយូរជាងឆ្ងាយ។ |
| Freeze-drying with 25% Maltodextrin/Gum Arabic (Baseline) ការសម្ងួតដោយការបង្កកលាយជាមួយសារធាតុជួយរក្សាភាពស្ងួតកំហាប់ ២៥% (កម្រិតទាប) |
អាចរក្សាបាននូវបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុប និងសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មក្នុងកម្រិតខ្ពស់ជាងគេបំផុត ដោយសារការកាត់បន្ថយសារធាតុរំលាយអសកម្ម។ | ម្សៅមានសំណើមខ្ពស់ខ្លាំង ធ្វើឱ្យងាយកកជាដុំៗ (caking) ពិបាកក្នុងការវេចខ្ចប់ និងមិនអាចរក្សាទុកបានយូរ។ | អត្រាកកជាដុំមានរហូតដល់ ៨៥,០៤% (សម្រាប់ម៉ាល់តូដិចស្ទ្រីន) ទោះបីជាមានបរិមាណអង់តូស៊ីយ៉ានីនសរុបខ្ពស់រហូតដល់ ៣,៣៤ មីលីក្រាម/ក្រាមក៏ដោយ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ទំនើបៗ និងសារធាតុគីមីមួយចំនួនសម្រាប់ការសម្ងួត និងការវិភាគគីមីកម្រិតខ្ពស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយប្រើប្រាស់ផ្លែម៉ៅដែលប្រមូលផលមកពីខេត្ត Loei ភាគឦសាននៃប្រទេសថៃ។ ដោយសារកត្តាអាកាសធាតុ និងប្រភេទដីនៅតំបន់នោះមានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា លទ្ធផលនេះអាចយកមកអនុវត្តបានដោយផ្ទាល់ ប៉ុន្តែទិន្នផលនៃសារធាតុសកម្ម (Phytochemicals) នៅក្នុងផ្លែឈើអាចមានភាពខុសគ្នាតិចតួចអាស្រ័យលើទីតាំងដាំដុះក្នុងស្រុក។
បច្ចេកទេសសម្ងួតដោយប្រើសារធាតុជួយរក្សាភាពស្ងួតនេះមានសារៈសំខាន់ និងអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែច្នៃកសិផលនៅកម្ពុជា។
ជារួម បច្ចេកទេសនេះផ្តល់នូវដំណោះស្រាយប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់ពន្យារអាយុកាលកសិផលដែលងាយខូច និងជំរុញការបង្កើតផលិតផលកែច្នៃថ្មីៗដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់សម្រាប់ទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Freeze drying (ការសម្ងួតដោយការបង្កក) | គឺជាដំណើរការបូមយកជាតិទឹកចេញពីផលិតផល ដោយការបង្កកវាឱ្យកកជាទឹកកកសិន រួចទើបប្រើប្រព័ន្ធបូមខ្យល់ចេញ (Vacuum) ដើម្បីឱ្យទឹកកកនោះរំហួតក្លាយជាឧស្ម័នផ្ទាល់តែម្តងដោយមិនបាច់រលាយជាទឹក។ វិធីនេះជួយរក្សាសារធាតុចិញ្ចឹមដែលងាយខូចដោយសារកម្តៅឱ្យនៅល្អដដែល។ | ដូចជាការយកទឹកកកចេញពីសាច់ដោយឱ្យវារំហួតទៅជាខ្យល់ផ្ទាល់តែម្តង ដោយមិនបាច់រលាយជាទឹកសិន ដើម្បីរក្សារូបរាងនិងគុណភាពឱ្យនៅល្អដដែល។ |
| Anthocyanins (អង់តូស៊ីយ៉ានីន) | គឺជាសារធាតុពណ៌ធម្មជាតិដែលអាចរលាយក្នុងទឹកបាន ដែលផ្តល់ពណ៌ក្រហម ស្វាយ ឬខៀវ ដល់រុក្ខជាតិនិងផ្លែឈើ។ វាមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់ចំពោះសុខភាពដោយសារវាមានសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្លាំងក្លា ទោះបីជាងាយខូចគុណភាពនៅពេលត្រូវកម្តៅឬពន្លឺក៏ដោយ។ | គឺជាថ្នាំលាបពណ៌ធម្មជាតិនៅក្នុងរុក្ខជាតិដែលធ្វើឱ្យផ្លែឈើមានពណ៌ក្រហមឬស្វាយ ហើយវាក៏ប្រៀបដូចជាទាហានការពាររាងកាយយើងពីជំងឺផ្សេងៗផងដែរ។ |
| Maltodextrin (ម៉ាល់តូដិចស្ទ្រីន) | គឺជាសារធាតុម្សៅកាបូអ៊ីដ្រាតដែលចម្រាញ់ចេញពីម្សៅធម្មជាតិ (ដូចជាពោត ឬដំឡូង) ដែលត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងឧស្សាហកម្មចំណីអាហារជាសារធាតុជួយរក្សាភាពស្ងួត (Carrier) ដើម្បីការពារកុំឱ្យម្សៅផ្លែឈើស្អិតជាប់គ្នា។ | ដូចជាម្សៅទ្រនាប់ដែលគេលាយចូលក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដើម្បីជួយចាប់សាច់ផ្លែឈើកុំឱ្យស្អិតរមួតចូលគ្នាពេលវាស្ងួតក្លាយជាម្សៅ។ |
| Encapsulation (ការរុំព័ទ្ធ) | គឺជាបច្ចេកទេសក្នុងការចាប់យកសារធាតុសកម្ម (ដូចជាវីតាមីន ឬអង់តូស៊ីយ៉ានីន) ទៅរុំព័ទ្ធដោយសារធាតុរំលាយអសកម្មណាមួយ (Wall material) ដើម្បីការពារសារធាតុសកម្មទាំងនោះពីកត្តាបរិស្ថានខាងក្រៅ (ដូចជាអុកស៊ីសែន កម្តៅ ពន្លឺ) និងជួយពន្យារអាយុកាលរក្សាទុក។ | ដូចជាការយកថ្នាំពេទ្យដ៏ជូរចត់ទៅរុំក្នុងសំបកកាប់ស៊ុល ដើម្បីការពារកុំឱ្យវាខូចគុណភាពមុនពេលចូលដល់ក្រពះយើង។ |
| Hygroscopicity (លទ្ធភាពស្រូបសំណើម) | គឺជាលក្ខណៈសម្បត្តិរបស់សារធាតុ ឬវត្ថុធាតុណាមួយ ក្នុងការទាញយក និងរក្សាទុកម៉ូលេគុលទឹកពីបរិយាកាសជុំវិញខ្លួនវា ដែលជារឿយៗធ្វើឱ្យផលិតផលម្សៅប្រែជាស្អិត ឬកកជាដុំៗ។ | ដូចជាស្ករស ឬអំបិលដែលទុកចោលខាងក្រៅយូរ វានឹងស្រូបទាញយកជាតិទឹកពីខ្យល់អាកាសរហូតដល់ស្អិត ឬកកជាដុំៗ។ |
| High-performance liquid chromatography / HPLC (ប្រព័ន្ធកូរ៉ូម៉ាតូក្រាហ្វីអង្គធាតុរាវកម្រិតខ្ពស់) | គឺជាបច្ចេកទេសវិភាគគីមីដ៏ទំនើបមួយដែលត្រូវបានគេប្រើដើម្បីបំបែក កំណត់អត្តសញ្ញាណ និងវាស់បរិមាណសមាសធាតុនីមួយៗដែលមានលាយឡំគ្នានៅក្នុងល្បាយអង្គធាតុរាវមួយ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនតម្រងដ៏ឆ្លាតវៃ ដែលអាចញែកនិងរាប់ចំនួនគ្រាប់សណ្តែកគ្រប់ប្រភេទដែលលាយឡំគ្នានៅក្នុងកន្ត្រកតែមួយបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ |
| Degree of caking (កម្រិតនៃការកកជាដុំ) | ជារង្វាស់ដែលបង្ហាញពីកម្រិតដែលម្សៅប្រមូលផ្តុំ និងស្អិតជាប់គ្នាបង្កើតជាដុំរឹង ដោយសារតែការស្រូបយកសំណើម ឬដោយសារសីតុណ្ហភាពដែលធ្វើឱ្យគុណភាពផលិតផលធ្លាក់ចុះ។ | ដូចជាម្សៅទឹកដោះគោដែលទុកចោលត្រូវខ្យល់ហើយកកជាប់គ្នាជាដុំកកកុញ ធ្វើឱ្យយើងពិបាកដួស និងពិបាកឆុងឱ្យរលាយ។ |
| Glass transition temperature (សីតុណ្ហភាពបម្លែងភាពរឹង) | គឺជាចំណុចសីតុណ្ហភាពដែលវត្ថុធាតុប៉ូលីមែរ ឬសារធាតុអសណ្ឋាន (Amorphous) ផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពពីសភាពរឹង និងស្រួយ ទៅជាសភាពទន់ យឺត ឬស្អិត។ ការបន្ថែមសារធាតុ Carrier គឺដើម្បីដំឡើងសីតុណ្ហភាពនេះ កុំឱ្យម្សៅផ្លែឈើឆាប់ស្អិតនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់។ | ដូចជាចំណុចសីតុណ្ហភាពដែលធ្វើឱ្យស្ករគ្រាប់រឹង ប្រែទៅជាទន់ស្អិតរលាយពេលយើងក្តាប់វានៅក្នុងបាតដៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
