បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមនៃសហគ្រាសកសិកម្មក្នុងការធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងការទទួលខុសត្រូវបរិស្ថាន ដោយវាយតម្លៃពីផលប៉ះពាល់នៃការអនុវត្តគណនេយ្យបៃតងលើការអនុវត្តនិរន្តរភាពសាជីវកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យជាក់ស្តែងរយៈពេល ៥ ឆ្នាំ ដើម្បីវាស់វែងពីឥទ្ធិពលនៃការអនុវត្តគណនេយ្យបៃតងលើសូចនាករនិរន្តរភាពនានា។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Natural Resource Accounting គណនេយ្យធនធានធម្មជាតិ |
ផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតអំពីលំហូរនៃការប្រើប្រាស់ធនធានពិតប្រាកដ (ឧ. ទឹក ថាមពល ជី) និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការកែលម្អបរិស្ថាន។ | ត្រូវការការតាមដានទិន្នន័យរូបវន្តជាក់លាក់នៅនឹងកន្លែង ដែលអាចមានការលំបាកសម្រាប់កសិដ្ឋានខ្នាតតូចដែលខ្វះឧបករណ៍វាស់វែង។ | ជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតលើការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវដំណើរការបរិស្ថាន (β=0.38)។ |
| Sustainability Performance Measurement ការវាស់វែងដំណើរការនិរន្តរភាព |
ជួយពង្រឹងការវាយតម្លៃលក្ខខណ្ឌសង្គម គោលដៅការងារ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់បុគ្គលិកនៅក្នុងស្ថាប័ន។ | មិនសូវមានឥទ្ធិពលខ្លាំងលើទិដ្ឋភាពបរិស្ថាន ឬអភិបាលកិច្ចជារួម បើប្រៀបធៀបទៅនឹងវិធីសាស្ត្រគណនេយ្យផ្សេងទៀត។ | មានទំនាក់ទំនងវិជ្ជមានខ្លាំងបំផុតជាមួយការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវដំណើរការសង្គម (β=0.29)។ |
| Integrated Reporting ការរាយការណ៍ចម្រុះ |
បង្កើនតម្លាភាព ពង្រឹងការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធ និងផ្តល់រូបភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន។ | ទាមទារឱ្យមានជំនាញបច្ចេកទេសកម្រិតខ្ពស់ និងត្រូវអនុលោមតាមក្របខ័ណ្ឌស្តង់ដារស្មុគស្មាញ (ដូចជា GRI ឬ SASB)។ | ជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតលើការលើកកម្ពស់គុណភាពអភិបាលកិច្ចសាជីវកម្ម (β=0.31)។ |
| Environmental Cost Accounting គណនេយ្យចំណាយបរិស្ថាន |
ជួយបំប្លែងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានឱ្យទៅជាតម្លៃហិរញ្ញវត្ថុ ដែលងាយស្រួលសម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេច។ | មានការលំបាកក្នុងការកំណត់តម្លៃជាទឹកប្រាក់ចំពោះផលប៉ះពាល់បរិស្ថានមួយចំនួន (ឧ. ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ)។ | ចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកែលម្អដំណើរការបរិស្ថានសាជីវកម្ម (β=0.31)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តប្រព័ន្ធគណនេយ្យបៃតងតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគជាចាំបាច់លើប្រព័ន្ធហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងធនធានមនុស្សដែលមានជំនាញច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យបរិស្ថាន។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនកសិកម្មសាធារណៈខ្នាតធំចំនួន ១៨៧ ក្នុងសន្ទស្សន៍ S&P Global 1200 ដែលភាគច្រើននៅអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប និងអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក។ នេះជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះវិស័យកសិកម្មនៅទីនេះភាគច្រើនគ្រប់គ្រងដោយកសិករខ្នាតតូច និងសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម (SMEs) ដែលពុំមានដើមទុន ឬរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់ក្នុងការតាមដានទិន្នន័យដូចក្រុមហ៊ុនធំៗទាំងនោះឡើយ។
ទោះបីជាការសិក្សានេះផ្តោតលើក្រុមហ៊ុនខ្នាតយក្សក៏ដោយ គោលគំនិតនៃការវាស់វែង និងគណនេយ្យបៃតងនៅតែអាចយកមកកែច្នៃអនុវត្តជាជំហានៗដើម្បីផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់វិស័យកសិកម្មកម្ពុជា។
សរុបមក ការជំរុញការអនុវត្តគណនេយ្យបៃតងនៅកម្ពុជា គួរតែចាប់ផ្តើមពីការជួយកសិដ្ឋានឱ្យេះតាមដានការប្រើប្រាស់ធនធានមូលដ្ឋានជាមុនសិន មុននឹងឈានទៅដល់ការរាយការណ៍ស្តង់ដារកម្រិតខ្ពស់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Green Accounting (គណនេយ្យបៃតង) | វាគឺជាប្រព័ន្ធកត់ត្រា និងវិភាគទិន្នន័យដែលបញ្ចូលតម្លៃបរិស្ថាន (ដូចជាការប្រើប្រាស់ទឹក ការបាត់បង់គុណភាពដី ឬការបញ្ចេញកាបូន) ទៅក្នុងរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ស្ថាប័ន ដើម្បីមើលឃើញពីផលប៉ះពាល់ពិតប្រាកដនៃការធ្វើអាជីវកម្មលើធម្មជាតិ។ | ដូចជាការធ្វើបញ្ជីចំណាយប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នក ប៉ុន្តែជំនួសឱ្យការកត់ត្រាតែលុយដែលបានចាយ អ្នកក៏កត់ត្រាពីចំនួនសំរាមដែលអ្នកបានបង្កើត និងចំនួនទឹកដែលអ្នកបានប្រើប្រាស់ផងដែរ។ |
| Natural Resource Accounting (គណនេយ្យធនធានធម្មជាតិ) | ជាការតាមដាន និងវាស់វែងបរិមាណធនធានរូបវន្តជាក់ស្តែងដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការផលិត (ដូចជាបរិមាណជីដែលបានប្រើប្រាស់ ការស៊ីភ្លើង ឬបរិមាណទឹក) ដើម្បីស្វែងរកវិធីកាត់បន្ថយការខ្ជះខ្ជាយ និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រតិបត្តិការ។ | ដូចជាការតាមដានកម្រិតសាំងនៅក្នុងម៉ូតូរបស់អ្នក ដើម្បីដឹងថាត្រូវបើកបររបៀបណាទើបស៊ីសាំងតិចបំផុត និងអាចជិះបានឆ្ងាយជាងមុន។ |
| Panel data analysis (ការវិភាគទិន្នន័យបន្ទះ) | ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលសិក្សាពីអង្គភាពជាច្រើន (ដូចជាក្រុមហ៊ុនកសិកម្មចំនួន ១៨៧) ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំជាប់ៗគ្នា (ដូចជា ៥ ឆ្នាំ) ដើម្បីស្វែងយល់ពីការផ្លាស់ប្តូរ និងទំនាក់ទំនងនៃកត្តាផ្សេងៗតាមពេលវេលាយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការថតរូបសិស្សពេញមួយថ្នាក់ជារៀងរាល់ខែរយៈពេល ៥ ឆ្នាំ ដើម្បីមើលថាតើនរណាលូតកម្ពស់លឿនជាងគេ និងដោយសារកត្តាអ្វីខ្លះ។ |
| Fixed-effects regression models (គំរូតំរែតំរង់ផលប៉ះពាល់ថេរ) | ជាម៉ូដែលគណិតវិទ្យាដែលជួយលុបបំបាត់កត្តាថេរដែលយើងមើលមិនឃើញ (ឧទាហរណ៍ វប្បធម៌ ឬទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់ក្រុមហ៊ុន) ដើម្បីឱ្យយើងអាចវាស់វែងឥទ្ធិពលពិតប្រាកដនៃកត្តាមួយទៅលើលទ្ធផលជាក់លាក់ណាមួយបានត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់មនុស្សម្នាក់ដោយដកកម្រាស់និងទម្ងន់សម្លៀកបំពាក់របស់គាត់ចេញ ដើម្បីដឹងពីទម្ងន់សាច់ពិតប្រាកដដែលប្រែប្រួលពីមួយខែទៅមួយខែ។ |
| Integrated reporting (ការរាយការណ៍ចម្រុះ) | ជាការចងក្រងរបាយការណ៍ដែលរួមបញ្ចូលទាំងទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុ (ប្រាក់ចំណេញ) និងទិន្នន័យនិរន្តរភាព (បរិស្ថាន សង្គម និងអភិបាលកិច្ច - ESG) បញ្ចូលគ្នាជាផ្ទាំងតែមួយ ដើម្បីឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធមើលឃើញរូបភាពទូលំទូលាយពីការគ្រប់គ្រងស្ថាប័ន។ | ដូចជាសៀវភៅតាមដានសុខភាពដែលមិនត្រឹមតែប្រាប់ពីទម្ងន់ និងកម្ពស់របស់អ្នកទេ តែថែមទាំងប្រាប់ពីរង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង និងរបបអាហារប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកផងដែរ។ |
| Moderating factors (កត្តាសម្របសម្រួល) | ជាកត្តាខាងក្រៅ ឬខាងក្នុងដែលជះឥទ្ធិពលពន្លឿន ឬពន្យឺតឥទ្ធិពលរវាងហេតុនិងផល។ ក្នុងករណីនេះ ការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំ គឺជាកត្តាដែលធ្វើឱ្យការអនុវត្តគណនេយ្យបៃតងកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់លើនិរន្តរភាព។ | ដូចជាកង្ហារផ្លុំភ្លើងចង្ក្រាន; កង្ហារ (កត្តាសម្របសម្រួល) មិនមែនជាអ្នកបង្កើតភ្លើងទេ ប៉ុន្តែវាជួយឱ្យភ្លើង (ផល) ឆេះកាន់តែខ្លាំងនៅពេលដែលយើងដាក់អុស (ហេតុ) ចូល។ |
| Environmental Cost Accounting (គណនេយ្យចំណាយបរិស្ថាន) | ជាការគណនាបំប្លែងផលប៉ះពាល់បរិស្ថានដែលបង្កឡើងដោយអាជីវកម្ម (ដូចជាការបំពុលទឹក ឬការបញ្ចេញឧស្ម័នពុល) ឱ្យទៅជាតម្លៃជាទឹកប្រាក់ ដើម្បីងាយស្រួលដល់អ្នកគ្រប់គ្រងក្នុងការសម្រេចចិត្តផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការបំប្លែងសកម្មភាពនៃការបើកបរហួសល្បឿនកំណត់ឱ្យទៅជាវិក្កយបត្រប្រាក់ផាកពិន័យ ដើម្បីឱ្យអ្នកបើកបរដឹងច្បាស់ពីទំហំនៃការខាតបង់ដែលខ្លួនបានបង្កើត។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
