បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការគ្រប់គ្រងធនធានព្រៃកោងកាង និងការនេសាទ ដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃបរិបទសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច និងប្រសិទ្ធភាពនៃការចូលរួមរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងការអភិរក្សប្រកបដោយចីរភាព។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ និងគុណភាព ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីគ្រួសារគោលដៅ និងវិភាគដើម្បីកំណត់ពីចំណុចខ្លាំងនិងចំណុចខ្សោយ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Participatory Management Approach វិធីសាស្រ្តគ្រប់គ្រងដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍ |
ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសហគមន៍ បង្កើតភាពជាម្ចាស់ និងលើកកម្ពស់ការអនុលោមតាមច្បាប់ ដោយភ្ជាប់ជាមួយជំនឿសាសនាអ៊ិស្លាមក្នុងតំបន់។ | អាចប្រឈមនឹងជម្លោះគំនិតជាមួយសហគមន៍ជិតខាង និងងាយរងឥទ្ធិពលពីស្ថាប័នខាងក្រៅដែលចូលមកអន្តរាគមន៍ច្រើនពេក។ | សមាជិក ៩៨.៣% ទទួលស្គាល់ និងចូលរួមជាមួយក្រុមគ្រប់គ្រងធនធាន ហើយព្រៃកោងកាងត្រូវបានអភិរក្សយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ |
| SWOT Analysis ការវិភាគ SWOT (ចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ ឱកាស និងការគំរាមកំហែង) |
ផ្តល់រូបភាពច្បាស់លាស់ពីបរិយាកាសខាងក្នុង (កិច្ចសហការ) និងបរិយាកាសខាងក្រៅ (ស្ថាប័នក្រៅ និងការរៀនសូត្រ) នៃការគ្រប់គ្រងធនធាន។ | ទិន្នន័យផ្អែកលើការយល់ឃើញជាចម្បង ដែលអាចខ្វះការវាស់វែងបរិមាណស៊ីជម្រៅលើទិដ្ឋភាពបរិស្ថានវិទ្យា។ | បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ថា ចំណុចខ្លាំងគឺកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសហគមន៍ ចំណែកការគំរាមកំហែងគឺការជ្រៀតជ្រែកពីស្ថាប័នខាងក្រៅច្រើនស្ទួនគ្នា។ |
| Descriptive Statistics via Interview Survey ការស្ទង់មតិ និងស្ថិតិពណ៌នា |
ងាយស្រួលប្រមូលទិន្នន័យសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចផ្ទាល់ពីប្រជាពលរដ្ឋគោលដៅ និងផ្តល់ទិន្នន័យតួលេខច្បាស់លាស់សម្រាប់ការសម្រេចចិត្ត។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការចុះសម្ភាសន៍ផ្ទាល់ និងអាចមានភាពលម្អៀងពីអ្នកឆ្លើយសំណួរ។ | បង្ហាញថាប្រជាជន ៨១.៧០% ជាកសិករដាំកៅស៊ូ និង ៣១.៧០% ជាអ្នកនេសាទ ដែលមានចំណូលមធ្យម ៥,០០០ ទៅ ១០,០០០ បាតក្នុងមួយខែ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែវាទាមទារពេលវេលា និងធនធានមនុស្សច្រើនសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅមូលដ្ឋាន និងការរៀបចំកិច្ចពិភាក្សាក្រុម។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងភូមិតែមួយ (Ban Bangtip) ក្នុងខេត្ត Phang-Nga ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើគ្រួសារចំនួន ៦០ ដែលភាគច្រើនជាអ្នកកាន់សាសនាឥស្លាម។ ទិន្នន័យនេះអាចមានកម្រិតភាពចម្រុះ ព្រោះវាឆ្លុះបញ្ចាំងតែបរិបទវប្បធម៌ និងកម្រិតសេដ្ឋកិច្ចនៃតំបន់នោះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីរបៀបដែលជំនឿសាសនា ឬវប្បធម៌មូលដ្ឋានជួយជំរុញការអភិរក្ស គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការអនុវត្តនៅតាមសហគមន៍នេសាទនានា។
វិធីសាស្ត្រនៃការគ្រប់គ្រងព្រៃកោងកាងដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍នេះ គឺមានប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងបរិបទនៃការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិនៅកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្តល់អំណាចពិតប្រាកដដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន និងការកាត់បន្ថយភាពស្ទួនគ្នានៃការអន្តរាគមន៍ពីអង្គការខាងក្រៅ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកការអភិរក្សធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយចីរភាព និងជោគជ័យនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Participatory Management | ដំណើរការដែលប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍មានសិទ្ធិ និងតួនាទីសកម្មក្នុងការសម្រេចចិត្ត រៀបចំផែនការ និងអនុវត្តការងារគ្រប់គ្រងធនធានរួមគ្នា ជាជាងការរង់ចាំតែការបញ្ជាពីអាជ្ញាធរថ្នាក់លើ។ | ដូចជាការជួបជុំសមាជិកគ្រួសារទាំងអស់ដើម្បីសម្រេចចិត្តថានឹងរៀបចំផ្ទះបែបណា ជាជាងទុកឱ្យឪពុកម្តាយជាអ្នកសម្រេចចិត្តតែម្នាក់ឯង។ |
| SWOT Analysis | ឧបករណ៍រៀបចំផែនការយុទ្ធសាស្ត្រដែលប្រើដើម្បីកំណត់ និងវាយតម្លៃកត្តាខាងក្នុង (ចំណុចខ្លាំង Strength, ចំណុចខ្សោយ Weakness) និងកត្តាខាងក្រៅ (ឱកាស Opportunity, ការគំរាមកំហែង Threat) របស់ស្ថាប័ន ឬសហគមន៍មួយ។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលសុខภาพ និងកម្លាំងខ្លួនឯង (ខ្លាំង/ខ្សោយ) ព្រមទាំងពិនិត្យមើលអាកាសធាតុខាងក្រៅ (ឱកាស/គំរាមកំហែង) មុនពេលសម្រេចចិត្តចេញទៅប្រកួតកីឡា។ |
| Purposive Sampling | បច្ចេកទេសជ្រើសរើសគំរូអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើការវិនិច្ឆ័យផ្ទាល់ខ្លួនដើម្បីជ្រើសរើសយកតែក្រុមមនុស្សណាដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិ ឬព័ត៌មានជាក់លាក់ស្របតាមគោលបំណងនៃការសិក្សា។ | ដូចជាការរើសយកតែផ្លែស្វាយទុំៗពីកន្ត្រកដើម្បីយកមកធ្វើទឹកក្រឡុក ដោយមិនចាប់យកផ្លែស្វាយណាដែលនៅខ្ចី ឬខូចនោះទេ។ |
| Agricultural Extension | ប្រព័ន្ធនៃការអប់រំក្រៅប្រព័ន្ធ ដែលផ្តោតលើការចុះទៅបង្រៀន ផ្តល់យោបល់ និងណែនាំបច្ចេកទេសកសិកម្ម ឬការគ្រប់គ្រងធនធានថ្មីៗដល់កសិករ ឬប្រជាជននៅតាមសហគមន៍ផ្ទាល់។ | ដូចជាគ្រូបង្វឹកដែលចុះមកបង្រៀនកីឡាករដល់ទីលានហាត់នៅផ្ទះផ្ទាល់ ដើម្បីជួយកែតម្រូវបច្ចេកទេសលេងឱ្យកាន់តែពូកែ។ |
| Focus Group | វិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យគុណភាពដោយប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ច្រើនតែ ៦ ទៅ ១០នាក់) ដែលមានបទពិសោធន៍ពាក់ព័ន្ធនឹងប្រធានបទ ដើម្បីជជែកពិភាក្សា និងផ្តល់មតិយោបល់ស៊ីជម្រៅ។ | ដូចជាការហៅមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ ៣-៤ នាក់មកអង្គុយជុំគ្នា ដើម្បីជជែកវែកញែក និងរកដំណោះស្រាយលើបញ្ហាអ្វីមួយ។ |
| Ecotone | តំបន់អន្តរកាល ឬតំបន់ប្រសព្វរវាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីពីរផ្សេងគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ រវាងដីគោក និងសមុទ្រ ដូចជាតំបន់ព្រៃកោងកាង) ដែលមានលក្ខណៈចម្រុះនៃរុក្ខជាតិ និងសត្វខ្ពស់ជាងតំបន់ធម្មតា។ | ដូចជាតំបន់ព្រំដែនរវាងប្រទេសពីរ ដែលតែងតែមានការផ្លាស់ប្តូរទំនិញ និងមានភាពចម្រុះនៃវប្បធម៌ច្រើនជាងតំបន់កណ្តាលប្រទេស។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
