បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងតាមដានការលូតលាស់ និងការអភិវឌ្ឍរបស់ផ្លែក្រូចចុក (Neck Orange) ចាប់ពីពេលចេញផ្ការហូតដល់ពេលប្រមូលផល ដើម្បីស្វែងរកសន្ទស្សន៍នៃការប្រមូលផលដែលត្រឹមត្រូវ និងទិន្នន័យសមាសធាតុរបស់ផ្លែ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានអនុវត្តតាមរយៈការវាស់វែង និងកត់ត្រាការផ្លាស់ប្តូររូបរាងកាយ និងសមាសធាតុគីមីរបស់ផ្លែក្រូចជាប្រចាំ នៅក្នុងស្រុកហាតយ៉ៃ ខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Physical Growth Measurement (Days after flowering, Weight, Size) ការវាស់វែងការលូតលាស់រូបវន្ត (ចំនួនថ្ងៃក្រោយការចេញផ្កា ទម្ងន់ និងទំហំ) |
ងាយស្រួលអនុវត្តដោយកសិករ និងមិនត្រូវការឧបករណ៍ស្មុគស្មាញច្រើន។ ការគណនាថ្ងៃក្រោយពេលចេញផ្កាផ្តល់នូវកាលវិភាគប្រមូលផលច្បាស់លាស់។ | ទំហំ និងទម្ងន់អាចប្រែប្រួលទៅតាមការថែទាំ ជី និងអាកាសធាតុ ដែលវាមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីរសជាតិពិតប្រាកដខាងក្នុងផ្លែឈើនោះទេ។ | កំណត់បានថាផ្លែក្រូចចុកអាចប្រមូលផលបាននៅអាយុ ៦.៥ ទៅ ៧ ខែក្រោយពេលចេញផ្កា ដោយមានទម្ងន់ស្រស់ចន្លោះពី ១៦៤.៥៥ ទៅ ១៦៧.៦៧ ក្រាម។ |
| Chemical Composition Analysis (SS/TA Ratio) ការវិភាគសមាសធាតុគីមី (សមាមាត្រកម្រិតជាតិស្ករ និងអាស៊ីត SS/TA) |
ផ្តល់នូវភាពជាក់លាក់ខ្ពស់បំផុតក្នុងការកំណត់គុណភាព រសជាតិ និងភាពទុំពិតប្រាកដរបស់ផ្លែឈើ ដែលជាស្តង់ដារត្រឹមត្រូវតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រ។ | ទាមទារឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ រហូតដល់ការបំផ្លាញផ្លែឈើគំរូ (Destructive testing) និងត្រូវការចំណេះដឹងបច្ចេកទេសដើម្បីអនុវត្ត។ | ចំណុចប្រមូលផលដ៏ល្អបំផុត (Harvest Index) គឺនៅពេលដែលផ្លែក្រូចមានសមាមាត្រ SS/TA ស្ថិតនៅចន្លោះពី ២៤ ទៅ ២៩។ |
| Visual Assessment (Color evaluation using RHS chart) ការវាយតម្លៃតាមរយៈការប្រែប្រួលពណ៌ (ការប្រើប្រាស់តារាងពណ៌ RHS) |
ជាវិធីសាស្ត្រឆាប់រហ័ស ងាយស្រួលក្នុងការប៉ាន់ស្មានដោយភ្នែក និងមិនធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ផ្លែឈើ (Non-destructive)។ | ពណ៌សំបកអាចទទួលរងឥទ្ធិពលខ្លាំងពីសីតុណ្ហភាពបរិយាកាស (Pigmentation យឺតប្រសិនបើសីតុណ្ហភាពខ្ពស់) ដែលអាចធ្វើឱ្យការវាយតម្លៃមានភាពភាន់ច្រឡំ។ | នៅពេលប្រមូលផល សំបកផ្លែមានពណ៌លឿង-បៃតង (Group 146 B-C) និងសាច់ផ្លែមានពណ៌លឿង-ទឹកក្រូច (Group 14 B-C)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារការចំណាយធនធានទៅលើឧបករណ៍វាស់វែងកសិកម្ម និងឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍គីមីកម្រិតមូលដ្ឋានសម្រាប់ការវិភាគគុណភាពផ្លែឈើ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានអនុវត្តផ្តាច់មុខនៅក្នុងចម្ការកសិករក្នុងស្រុកហាតយ៉ៃ (Hat Yai) ខេត្តសុងក្លា ប្រទេសថៃ។ ទោះបីជាតំបន់នេះមានអាកាសធាតុត្រូពិចស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកម្ពុជាក៏ដោយ ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នានៃកម្រិតសីតុណ្ហភាព ប្រភេទដី និងបរិមាណទឹកភ្លៀងនៅកម្ពុជា អាចជះឥទ្ធិពលដល់ល្បឿននៃការលូតលាស់ រយៈពេលនៃការទុំ និងពណ៌សំបករបស់ផ្លែក្រូច Citrus reticulata Blanco ។ ដូច្នេះ ការអនុវត្តផ្ទាល់នៅកម្ពុជាទាមទារឱ្យមានការធ្វើសុពលភាពទិន្នន័យឡើងវិញនៅតាមតំបន់នីមួយៗ។
វិធីសាស្ត្រកំណត់សន្ទស្សន៍នៃការប្រមូលផល (Harvest Index) នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវនេះ គឺមានសារៈប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណភាពកសិផលនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ពីការប្រមូលផលតាមការប៉ាន់ស្មាន មកប្រើប្រាស់សន្ទស្សន៍វិទ្យាសាស្ត្រ (SS/TA Ratio) នឹងជួយបង្កើនតម្លៃបន្ថែម ព្រមទាំងទំនុកចិត្តលើគុណភាពផ្លែឈើកម្ពុជានៅលើទីផ្សារយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Simple Sigmoid curve (ខ្សែកោងស៊ីកម៉ូអ៊ីតទោល) | ជាទម្រង់គំរូគណិតវិទ្យារាងជាអក្សរ 'S' ដែលបង្ហាញពីគន្លងនៃការលូតលាស់របស់ផ្លែឈើ ដោយចាប់ផ្តើមពីការលូតលាស់យឺតៗ បន្ទាប់មកលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័ស (ការបំបែកកោសិកា) ហើយចុងក្រោយថយល្បឿនវិញនៅពេលផ្លែឈើឈានចូលវ័យចាស់ទុំ។ | ដូចជារថយន្តដែលចាប់ផ្តើមចេញដំណើរយឺតៗ រួចបង្កើនល្បឿនយ៉ាងលឿននៅកណ្តាលផ្លូវ ហើយបន្ថយល្បឿនវិញនៅពេលជិតដល់គោលដៅ។ |
| Soluble solids / SS (កម្រិតសារធាតុរឹងរលាយ ឬ កម្រិតជាតិស្ករ) | គឺជារង្វាស់នៃសមាសធាតុដែលរលាយនៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលភាគច្រើនលើសលប់ជាជាតិស្ករ (ស៊ុយក្រូស ហ្វ្រុចតូស គ្លុយកូស)។ គេប្រើវាជាសូចនាករចម្បងដើម្បីវាស់កម្រិតភាពផ្អែមរបស់ផ្លែឈើ ដោយប្រើឧបករណ៍ Refractometer។ | ដូចជាការវាស់ពិនិត្យមើលថាតើយើងបានដាក់ស្ករប៉ុន្មានស្លាបព្រាចូលទៅក្នុងទឹកមួយកែវអញ្ចឹង។ |
| Titratable acidity / TA (កម្រិតអាស៊ីតសរុបដែលអាចត្រីតាបាន) | ជារង្វាស់នៃកំហាប់អាស៊ីតសរុបដែលមាននៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដោយវាស់តាមរយៈការបន្សាបជាតិអាស៊ីតទាំងនោះជាមួយសូលុយស្យុងបាសស្តង់ដារ (NaOH)។ វាជាកត្តាកំណត់ភាពជូររបស់ផ្លែឈើ។ | ដូចជាការវាស់កម្រិតភាពជូររបស់ទឹកក្រូចឆ្មារ ដោយសាកល្បងចាក់ទឹកសាប៊ូ (បាស) បន្តិចម្តងៗដើម្បីបន្សាបជាតិជូរនោះ រហូតទាល់តែវាបាត់ជូរ។ |
| SS/TA ratio (សមាមាត្រកម្រិតជាតិស្ករ និងអាស៊ីត) | គឺជាផលធៀបរវាងកម្រិតជាតិស្ករ (SS) និងកម្រិតជាតិអាស៊ីត (TA) នៅក្នុងផ្លែឈើ។ នៅក្នុងកសិកម្ម សមាមាត្រនេះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដើម្បីកំណត់សន្ទស្សន៍នៃការប្រមូលផល ព្រោះវាឆ្លុះបញ្ចាំងពីតុល្យភាពដ៏ល្អឥតខ្ចោះនៃរសជាតិផ្អែម និងជូរ។ | ដូចជាការភ្លក់រកតុល្យភាពរវាងភាពផ្អែម និងភាពជូរនៅក្នុងទឹកត្រីផ្អែម ដើម្បីដឹងថាវាមានរសជាតិឆ្ងាញ់ល្មមអាចញ៉ាំបានឬនៅ។ |
| Non-climacteric fruit (ប្រភេទផ្លែឈើដែលមិនបន្តទុំក្រោយពេលបេះ) | សំដៅលើប្រភេទផ្លែឈើ (ដូចជាក្រូច ក្រូចឆ្មារ ទំពាំងបាយជូរ) ដែលមិនមានការកើនឡើងនូវអត្រាដកដង្ហើម ឬបញ្ចេញឧស្ម័នអេទីឡែន (Ethylene) បន្ទាប់ពីការប្រមូលផលនោះទេ។ នេះមានន័យថា វានឹងមិនអាចបន្តទុំ ឬឡើងផ្អែមជាងមុនឡើយប្រសិនបើបេះវាចេញពីដើម។ | ដូចជាការដាំបាយ ប្រសិនបើអ្នកដកឆ្នាំងចេញពីចង្ក្រាននៅពេលបាយនៅឆៅ វានឹងមិនអាចឆ្អិនបន្តទៀតទេ ទោះបីជាអ្នកទុកវាចោលយូរប៉ុណ្ណាក៏ដោយ។ |
| Harvest index (សន្ទស្សន៍ប្រមូលផល) | ជាសូចនាករជាក់លាក់ដែលអាចវាស់វែងបាន (ដូចជាការប្រែប្រួលពណ៌ ទំហំ ឬសមាមាត្រសមាសធាតុគីមីខាងក្នុង) ដែលកសិករ និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រប្រើដើម្បីកំណត់ពេលវេលាដ៏ត្រឹមត្រូវបំផុតក្នុងការប្រមូលផល ដើម្បីទទួលបានគុណភាព និងរសជាតិល្អបំផុត។ | ដូចជានាឡិការោទ៍ដែលប្រាប់យើងថា ដល់ម៉ោងត្រូវដកនំចេញពីឡហើយ ដើម្បីកុំឱ្យវាខ្លោច ឬក៏នៅឆៅ។ |
| Pigmentation / Carotenoids (ការផលិតសារធាតុពណ៌ / ការ៉ូទីណូអ៊ីត) | គឺជាដំណើរការនៃការប្រែប្រួលពណ៌សំបក និងសាច់ផ្លែឈើ ដែលបណ្តាលមកពីការសំយោគសមាសធាតុការ៉ូទីណូអ៊ីត (Carotenoids) នៅពេលផ្លែឈើឈានចូលវ័យចាស់ទុំ។ ដំណើរការនេះជារឿយៗត្រូវការសីតុណ្ហភាពទាប (ត្រជាក់) ដើម្បីប្រែពណ៌ពីបៃតង ទៅលឿង ឬទឹកក្រូច។ | ដូចជាស្លឹកឈើដែលប្តូរពណ៌ពីបៃតងទៅជាពណ៌លឿង ឬក្រហមនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ នៅពេលដែលអាកាសធាតុចាប់ផ្តើមត្រជាក់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
