បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាក្នុងការស្វែងរកអាយុកាលប្រមូលផលដ៏ស័ក្តិសមបំផុតនៃស្វាយកែវ (ពូជ SK 007 និង SK 002) ដើម្បីធានាបាននូវគុណភាពខ្ពស់ក្នុងការកែច្នៃធ្វើជាស្វាយត្រាំ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រមូលផលស្វាយនៅអាយុកាលខុសៗគ្នា បន្ទាប់មកយកទៅត្រាំក្នុងទឹកអំបិល រួចធ្វើការវាយតម្លៃគុណភាពរូបវន្ត គីមី និងរសជាតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Early Harvest (11 weeks after anthesis) ការប្រមូលផលមុនអាយុ (១១ សប្តាហ៍ក្រោយការចេញផ្កា) |
អាចប្រមូលផលបានលឿន និងឆាប់បានលក់ទៅកាន់ទីផ្សារ ឬរោងចក្រកែច្នៃ។ | គុណភាពអន់ សាច់ទន់ រសជាតិមិនល្អ និងមានអត្រាខូចខាត (រលួយឬជាំ) ខ្ពស់នៅពេលយកទៅត្រាំ។ | មិនអាចទទួលយកបានសម្រាប់ការត្រាំ (ពូជ SK 007 មានអត្រាខូចខាតរហូតដល់ ៦៥%)។ |
| Optimal Early Harvest (12-13 weeks after anthesis) ការប្រមូលផលលឿនបំផុតដែលអាចទទួលយកបាន (១២-១៣ សប្តាហ៍) |
គុណភាពនៃការត្រាំអាចទទួលយកបានល្អ និងជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យផ្លែទុំជ្រុលនៅលើដើម ឬរុះរោយដោយសារខ្យល់ឬសត្វល្អិត។ | ទោះជាគុណភាពល្អ ប៉ុន្តែអាចមិនសូវទទួលបានគុណភាពរសជាតិ និងភាពហាប់ណែនខ្ពស់បំផុតដូចផ្លែដែលទុកចាស់ជាងនេះ។ | ជាពេលវេលាស័ក្តិសមបំផុតចាប់ផ្តើមប្រមូលផល (ពូជ SK 007: ១២សប្តាហ៍ និង SK 002: ១៣សប្តាហ៍)។ |
| Late Harvest (17 weeks after anthesis for SK 002) ការប្រមូលផលយឺត (១៧ សប្តាហ៍ក្រោយការចេញផ្កា) |
ផ្តល់គុណភាពត្រាំល្អឥតខ្ចោះ សាច់ហាប់ណែនល្អ ពណ៌ស្អាត និងរសជាតិឆ្ងាញ់បំផុត។ | ទាមទារការថែទាំយូរនៅលើដើម ដែលងាយប្រឈមនឹងការជ្រុះ ឬសត្វល្អិតបំផ្លាញមុនពេលប្រមូលផល។ | ទទួលបានពិន្ទុវាយតម្លៃរសជាតិ និងគុណភាពខ្ពស់ជាងគេបំផុតសម្រាប់ការត្រាំ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវការបរិក្ខារពិសោធន៍កសិកម្ម និងចំណីអាហារជាមូលដ្ឋាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវសាកវប្បកម្មស៊ីសាកេត ប្រទេសថៃ កំឡុងឆ្នាំ ១៩៨៧-១៩៨៨ ដោយផ្តោតលើពូជស្វាយកែវ SK 007 និង SK 002។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារកម្ពុជាមានអាកាសធាតុ ស្ថានភាពដី និងពូជស្វាយកែវស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃ (ជាពិសេសខេត្តជាប់ព្រំដែន) ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបច្ចុប្បន្នអាចទាមទារឱ្យមានការផ្ទៀងផ្ទាត់ពេលវេលាឡើងវិញ។
សូចនាករប្រមូលផល និងវិធីសាស្ត្រត្រាំស្វាយនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តដើម្បីពង្រឹងខ្សែច្រវាក់តម្លៃកសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ការយកបច្ចេកទេសប្រមូលផលផ្អែកលើអាយុកាលនេះទៅអនុវត្ត នឹងជួយកាត់បន្ថយការខាតបង់ពីការរលួយ និងជួយសហគ្រាសក្នុងស្រុកផលិតបានស្វាយត្រាំដែលមានគុណភាពប្រកួតប្រជែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Harvesting Index (សូចនាករប្រមូលផល) | ជាសញ្ញាណ ឬរង្វាស់ខ្នាត (ដូចជាអាយុកាលជាសប្តាហ៍ ទំហំ ឬពណ៌) ដែលប្រើដើម្បីកំណត់ពេលវេលាដ៏ស័ក្តិសមបំផុតក្នុងការបេះផ្លែឈើ ដើម្បីធានាថាវាមានគុណភាពល្អបំផុតសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ ឬការកែច្នៃបន្ត។ | ដូចជាការកំណត់ម៉ោងនៅលើឡកម្ដៅ ដើម្បីដឹងថានំប៉័ងឆ្អិនល្អល្មមដែលអាចយកចេញមកញ៉ាំបានដោយមានរសជាតិឆ្ងាញ់។ |
| Anthesis (ការរីកផ្កា / ការចេញផ្កាពេញលេញ) | គឺជាដំណាក់កាលដែលផ្កានៃរុក្ខជាតិចាប់ផ្តើមរីកពេញលេញ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរលំអង និងការបង្កកំណើត។ អ្នកកសិកម្មប្រើប្រាស់ថ្ងៃនេះជាចំណុចចាប់ផ្តើមសម្រាប់រាប់អាយុរបស់ផ្លែឈើ។ | ដូចជាការកត់ត្រាថ្ងៃខែកំណើតរបស់ទារកដែលទើបនឹងកើត ដើម្បីចាប់ផ្តើមរាប់អាយុរបស់គេពីថ្ងៃនោះតទៅ។ |
| Pickling in Brine Solution (ការត្រាំក្នុងសូលុយស្យុងទឹកអំបិល) | ជាដំណើរការនៃការរក្សាទុកចំណីអាហារដោយយកបន្លែ ឬផ្លែឈើទៅត្រាំក្នុងទឹកដែលមានលាយអំបិលក្នុងកំហាប់ខ្ពស់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការលូតលាស់របស់បាក់តេរីដែលធ្វើឱ្យអាហារខូច និងដើម្បីបង្កើតរសជាតិថ្មី។ | ដូចជាការប្រឡាក់ត្រីងៀតជាមួយអំបិល ដើម្បីការពារកុំឱ្យត្រីឆាប់ស្អុយរលួយ និងអាចទុកញ៉ាំបានយូរខែ។ |
| Titratable Acidity (កម្រិតអាស៊ីតសរុបដែលអាចវាស់បាន) | គឺជាការវាស់ស្ទង់បរិមាណអាស៊ីតសរុបដែលមាននៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការកំណត់ភាពជូររបស់ផ្លែស្វាយ និងជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់រសជាតិនៅពេលដែលគេយកវាទៅត្រាំ។ | ដូចជាការវាស់បរិមាណទឹកខ្មេះដែលយើងបានចាក់ចូលទៅក្នុងចានទឹកស៊ុប ដើម្បីដឹងថាទឹកស៊ុបនោះមានរសជាតិជូរកម្រិតណា។ |
| Total Soluble Solid / TSS (ជាតិរឹងរលាយសរុប / ជាតិស្ករ) | ជាការវាស់ស្ទង់កំហាប់នៃសារធាតុដែលរលាយក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលភាគច្រើនបំផុតគឺជាជាតិស្ករ (វាស់ជាអង្សា Brix)។ វាជួយប្រាប់ពីកម្រិតភាពផ្អែម និងភាពចាស់ទុំនៃផ្លែឈើ។ | ដូចជាការភ្លក់កម្រិតភាពផ្អែមរបស់ទឹកអំពៅ ដើម្បីដឹងថាតើទឹកអំពៅនោះមានជាតិស្ករច្រើនឬក៏តិច។ |
| Sensory Evaluation (ការវាយតម្លៃសរីរាង្គវិញ្ញាណ) | ជាវិធីសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រក្នុងការវាស់ស្ទង់ និងវិភាគប្រតិកម្មរបស់មនុស្សចំពោះលក្ខណៈនៃចំណីអាហារ តាមរយៈការប្រើប្រាស់វិញ្ញាណទាំង ៥ (ការភ្លក់រសជាតិ ហិតក្លិន មើលពណ៌ និងទំពាររកភាពស្រួយ) ដើម្បីដាក់ពិន្ទុ។ | ដូចជាការធ្វើជាគណៈកម្មការផ្តល់ពិន្ទុនៅក្នុងកម្មវិធីប្រកួតធ្វើម្ហូប ដែលត្រូវភ្លក់ ហិតក្លិន និងមើលការតុបតែងចានដើម្បីកាត់សេចក្តី។ |
| Firmness (ភាពហាប់ណែន ឬភាពរឹង) | ជារង្វាស់នៃកម្លាំងដែលត្រូវការដើម្បីសង្កត់ ឬខាំទម្លុះសាច់ផ្លែឈើ ដែលបង្ហាញពីភាពស្រួយ និងគុណភាពសាច់ស្វាយថាតើវាស័ក្តិសមសម្រាប់ការត្រាំដែរឬទេ។ | ដូចជាការយកដៃទៅច្របាច់ផ្លែប៉េងប៉ោះនៅផ្សារ ដើម្បីចង់ដឹងថាវាទុំជ្រុលទន់ជ្រាយ ឬនៅរឹងល្អ។ |
| Sodium Benzoate (សូដ្យូមបង់សូអាត) | ជាប្រភេទសារធាតុគីមីប្រើសម្រាប់អភិរក្សចំណីអាហារ ដែលត្រូវបានបន្ថែមទៅក្នុងទឹកត្រាំក្នុងបរិមាណតិចតួច (ឧ. ០.១%) ដើម្បីទប់ស្កាត់ការលូតលាស់នៃផ្សិត និងបាក់តេរី ជួយឱ្យចំណីអាហារទុកបានយូរ។ | ដូចជាអង្គរក្សដែលឈរយាមនៅមុខទ្វារឃ្លាំង ដើម្បីការពារកុំឱ្យចោរ (បាក់តេរី និងផ្សិត) ចូលមកបំផ្លាញទំនិញ (ចំណីអាហារ) ខាងក្នុងឃ្លាំងបាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
