បញ្ហា (The Problem)៖ ការជួញដូរផ្លែមៀន 'Huong Chi' ជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមធំៗដោយសារតែអាយុកាលរក្សាទុកខ្លី ការឡើងពណ៌ត្នោតយ៉ាងឆាប់រហ័សលើសំបក និងការរលួយក្រោយពេលប្រមូលផល។ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយប្រើការវេចខ្ចប់ក្នុងបរិយាកាសកែច្នៃ (MAP) ជំនួសឱ្យការប្រើឧស្ម័នស្ពាន់ធ័រឌីអុកស៊ីត (SO2) ដែលអាចបន្សល់ទុកសារធាតុគីមី។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃថង់វេចខ្ចប់ចំនួន ៣ ប្រភេទ លើផ្លែមៀនដែលបានធ្វើប្រព្រឹត្តិកម្មជាមុនជាមួយអាស៊ីតស៊ីទ្រិច ៣% ហើយរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាព 5°C រយៈពេល ៤ សប្តាហ៍។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Control (Non-packaged) ការទុកចោលធម្មតា (មិនមានការវេចខ្ចប់ដោយថង់ MAP) |
ងាយស្រួលអនុវត្ត និងមិនទាមទារការចំណាយប្រាក់បន្ថែមលើសម្ភារៈវេចខ្ចប់ពិសេស។ | ផ្លែបាត់បង់ទម្ងន់លឿន សំបកឡើងពណ៌ត្នោតយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងងាយរងការវាយប្រហារពីមេរោគបង្កជំងឺ។ | អត្រាផ្លែរលួយកើនឡើងដល់ 11.12% និងសំបកឡើងពណ៌ត្នោតខ្លាំងនៅចន្លោះសប្តាហ៍ទី២ ដល់ទី៤។ |
| LifeSpan L201 and LDPE Packaging ការវេចខ្ចប់ក្នុងថង់ LifeSpan L201 និង LDPE ដែលមានចោះរន្ធ |
អាចបង្កើតបរិយាកាសមានតុល្យភាព (EMA) ដែលជួយពន្យារការឡើងពណ៌ត្នោត រក្សាវីតាមីន C និងកាត់បន្ថយការបាត់បង់ជាតិស្ករ។ | ត្រូវការការវិនិយោគទិញថង់វេចខ្ចប់ពិសេស និងទាមទារប្រព័ន្ធរក្សាសីតុណ្ហភាពត្រជាក់ (5°C) ជាប់ជាប្រចាំ។ | ពន្យារអាយុកាលរក្សាទុកបានរហូតដល់ ២៨ ថ្ងៃ ដោយមានអត្រារលួយត្រឹមតែ 4.86% (LifeSpan) ទៅ 7.16% (LDPE) ប៉ុណ្ណោះ។ |
| PP Packaging (Polypropylene) ការវេចខ្ចប់ក្នុងថង់ជ័រ PP ដែលមានចោះរន្ធតូចៗ |
អាចជួយកាត់បន្ថយការបាត់បង់ទម្ងន់របស់ផ្លែឈើបានខ្លះនៅដំណាក់កាលដំបូងនៃការរក្សាទុក។ | បង្កើតបរិយាកាសមិនល្អ (O2 ទាបពេក និង CO2 ខ្ពស់ពេក) ដែលបណ្តាលឱ្យផ្លែឈើដកដង្ហើមដោយគ្មានអុកស៊ីសែន។ | ធ្វើឱ្យផ្លែមៀនរលួយ និងឡើងពណ៌ត្នោតធ្ងន់ធ្ងរនៅចុងបញ្ចប់នៃការរក្សាទុក (២៨ ថ្ងៃ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះទាមទារឱ្យមានការវិនិយោគលើសម្ភារៈវេចខ្ចប់ជាក់លាក់ ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់បច្ចេកទេស និងប្រព័ន្ធរក្សាភាពត្រជាក់ដែលដំណើរការជាប់លាប់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយផ្តោតលើពូជមៀន ‘Huong Chi’ (Dimocarpus longan) មកពីខេត្ត Hung Yen។ លទ្ធផលអាចនឹងមានការប្រែប្រួលប្រសិនបើអនុវត្តលើពូជមៀនផ្សេងទៀត ឬដាំដុះក្នុងលក្ខខណ្ឌដីខ្សាច់ ឬអាកាសធាតុខុសគ្នា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា ព្រោះប្រទេសយើងក៏មានការដាំដុះមៀនច្រើន និងជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមស្រដៀងគ្នាក្នុងការរក្សាគុណភាពសម្រាប់ការនាំចេញ។
បច្ចេកវិទ្យាវេចខ្ចប់ MAP រួមផ្សំជាមួយការត្រាំអាស៊ីតស៊ីទ្រិច គឺជម្រើសដ៏ល្អ និងមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់អនុវត្តក្នុងវិស័យកសិ-ឧស្សាហកម្មកម្ពុជា។
ការផ្លាស់ប្តូរមកប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងសុខភាពនេះ នឹងជួយបង្កើនទំនុកចិត្តលើគុណភាពកសិផលកម្ពុជា និងបើកឱកាសប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារអន្តរជាតិកាន់តែទូលំទូលាយ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Modified Atmosphere Packaging / MAP (ការវេចខ្ចប់ក្នុងបរិយាកាសកែច្នៃ) | បច្ចេកវិទ្យានៃការផ្លាស់ប្តូរសមាសភាពឧស្ម័ននៅក្នុងថង់វេចខ្ចប់ (ជាពិសេសការកាត់បន្ថយអុកស៊ីសែន និងបង្កើនកាបូនឌីអុកស៊ីត) ដើម្បីពន្យារការដកដង្ហើមរបស់ផលដំណាំ រក្សាភាពស្រស់ និងកាត់បន្ថយការលូតលាស់របស់មេរោគ។ | ដូចជាការដាក់ផ្លែឈើឱ្យ "ដេកលក់" ដោយកាត់បន្ថយខ្យល់ដកដង្ហើមរបស់វា ដើម្បីកុំឱ្យវាឆាប់ចាស់ ឬស្អុយរលួយ។ |
| Pericarp browning (ការឡើងពណ៌ត្នោតនៃសំបក) | ដំណើរការដែលសំបកផ្លែឈើ (ដូចជាមៀន ឬសាវម៉ាវ) ប្រែពណ៌ទៅជាក្រម៉ៅ ឬត្នោតដោយសារប្រតិកម្មអង់ស៊ីមជាមួយអុកស៊ីសែននៅពេលវាបាត់បង់ជាតិទឹក ឬរងការខូចខាតក្រោយពេលប្រមូលផល។ | ដូចជាផ្លែប៉ោមដែលយើងចិតសំបកទុកចោល ហើយវាប្រែពណ៌ទៅជាក្រហមត្នោតដោយសារត្រូវខ្យល់អុកស៊ីសែន។ |
| Equilibrium modified atmosphere / EMA (បរិយាកាសកែច្នៃដែលមានតុល្យភាព) | ស្ថានភាពដែលកម្រិតឧស្ម័ន (O2 និង CO2) នៅក្នុងថង់វេចខ្ចប់មានលំនឹងថេរ ដោយសារអត្រានៃការដកដង្ហើមរបស់ផ្លែឈើមានកម្រិតស្មើគ្នានឹងអត្រានៃការជ្រាបចេញចូលនៃឧស្ម័នតាមរយៈរន្ធតូចៗនៃថង់ជ័រ។ | ដូចជាការបើកបង្អួចក្នុងបន្ទប់ឱ្យចំហរល្មម ដើម្បីឱ្យខ្យល់អុកស៊ីសែនចូលមកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់មនុស្សដកដង្ហើម ដោយមិនធ្វើឱ្យបន្ទប់ហប់ពេក។ |
| Polyphenol oxidase / PPO (អង់ស៊ីមប៉ូលីហ្វេណុលអុកស៊ីដាស) | ប្រភេទអង់ស៊ីមដែលមាននៅក្នុងកោសិការុក្ខជាតិ ដែលជំរុញឱ្យមានប្រតិកម្មអុកស៊ីតកម្ម (oxidation) បំប្លែងសារធាតុគីមីធម្មជាតិទៅជាសារធាតុពណ៌ត្នោតនៅពេលប៉ះនឹងខ្យល់។ | ដូចជា "មេជាងលាបពណ៌" នៅក្នុងផ្លែឈើ ដែលចាំតែលាបពណ៌ត្នោតពីលើសំបកនៅពេលដែលសំបកនោះរងការខូចខាត ឬប៉ះនឹងខ្យល់។ |
| Anaerobic respiration (ការដកដង្ហើមបែបអានអេរ៉ូប៊ិក / ការដកដង្ហើមដោយគ្មានអុកស៊ីសែន) | ដំណើរការដែលកោសិកាផ្លែឈើបង្កើតថាមពលដោយមិនប្រើប្រាស់អុកស៊ីសែន (នៅពេលខ្វះខ្យល់ក្នុងថង់វេចខ្ចប់) ដែលបណ្តាលឱ្យផលិតចេញនូវសារធាតុអេតាណុល ឬអាស៊ីតឡាក់ទិក ធ្វើឱ្យផ្លែឈើមានក្លិនជូរ ឬរលួយឆាប់រហ័ស។ | ដូចជាការដែលយើងប្រឹងប្រែងរត់ហាត់ប្រាណខ្លាំងពេក រហូតដល់ហត់ដង្ហើមមិនទាន់ ធ្វើឱ្យសាច់ដុំយើងចាប់ផ្តើមចុករួយដោយសារខ្វះអុកស៊ីសែនជួយដុតបំផ្លាញថាមពល។ |
| Total soluble solids / TSS (សារធាតុរឹងរលាយសរុប) | រង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុដែលរលាយនៅក្នុងទឹកផ្លែឈើ ដែលភាគច្រើនតំណាងឱ្យកម្រិតជាតិស្ករ (ដូចជាស៊ុយក្រូស, គ្លុយកូស, ហ្វ្រុចតូស) និងជាសូចនាករកំណត់ពីភាពផ្អែមរបស់ផ្លែឈើនោះ។ | ដូចជាការវាស់បរិមាណស្ករសដែលយើងបានកូររលាយនៅក្នុងកែវទឹក កាន់តែមានស្ករច្រើន ទឹកកាន់តែផ្អែម។ |
| Low-density polyethylene / LDPE (ជ័រប្រភេទប៉ូលីអេទីឡែនដង់ស៊ីតេទាប) | ប្រភេទថង់ប្លាស្ទិកទន់ និងស្វិត ដែលអនុញ្ញាតឱ្យឧស្ម័នអុកស៊ីសែន និងកាបូនឌីអុកស៊ីតឆ្លងកាត់បានក្នុងកម្រិតជាក់លាក់មួយ ស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាថង់វេចខ្ចប់ ដើម្បីរក្សាទុកផ្លែឈើស្រស់ដោយមិនធ្វើឱ្យហប់ពេក។ | ដូចជាក្រណាត់សំណាញ់ដែលក្រងញឹកល្មម អាចឱ្យខ្យល់ចេញចូលបានខ្លះៗ តែការពារមិនឱ្យសត្វល្អិត ឬធូលីហោះចូល។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
