បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការទាញយក និងកំណត់អត្តសញ្ញាណសមាសធាតុក្រអូបពីផ្កាអ័រគីដេព្រៃ Dendrobium scarbilingue Ldt. ដើម្បីវាយតម្លៃសក្តានុពលរបស់វានៅក្នុងឧស្សាហកម្មទឹកអប់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រៀបធៀបវិធីសាស្ត្រចម្រាញ់ចំនួនបីផ្សេងគ្នា និងប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសវិភាគគីមីកម្រិតខ្ពស់ដើម្បីកំណត់សមាសធាតុក្រអូប។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Cold Extraction ការចម្រាញ់ត្រជាក់ |
ទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ជាងគេ និងរក្សាក្លិនក្រអូបប្រហើរពីធម្មជាតិ (Top note & Middle note) បានល្អបំផុត។ | ទាមទារការប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយ និងតម្រូវឱ្យមានការបន្សុទ្ធបន្តបន្ទាប់ដោយវិធីសាស្ត្រ Distillation ដើម្បីទទួលបាន Absolute ។ | ទទួលបានទិន្នផល Concrete ចំនួន ០,៣% ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងសម្បូរដោយសមាសធាតុ n-butanol (៩៦,១៩%)។ |
| Hydro-distillation ការចម្រាញ់ដោយចំហាយទឹក |
ជាវិធីសាស្ត្រទូទៅ ងាយស្រួលអនុវត្តសម្រាប់រុក្ខជាតិមានប្រេងសំខាន់ៗមួយចំនួន។ | ផ្តល់ទិន្នផលទាបបំផុត (Trace) ហើយកម្តៅធ្វើឱ្យក្លិនប្រែប្រួល លែងមានក្លិនក្រអូប តែមានក្លិនដូចរុក្ខជាតិស្ងោរ។ | ទិន្នផលទាបខ្លាំង (Trace) និងមានគុណភាពក្លិនមិនល្អ (Very low quality) ដែលមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ផ្កាប្រភេទនេះ។ |
| Charcoal Adsorption ការស្រូបយកដោយធ្យូង |
អាចរក្សាក្លិនផ្កា (Floral note) បានកម្រិតមធ្យម មិនបំផ្លាញក្លិនដើមទាំងស្រុង។ | ពិបាកក្នុងការវាស់វែងបរិមាណទិន្នផលជាក់លាក់ និងផ្តល់ទិន្នផលទាបជាងការចម្រាញ់ត្រជាក់។ | ទិន្នផលទាប (Trace) ប៉ុន្តែរក្សាបានក្លិនមធ្យម (Moderate) ដោយមានសមាសធាតុ n-butanol ៦៣,៨៩%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍គីមីកម្រិតខ្ពស់សម្រាប់ការវិភាគ និងវត្ថុធាតុដើមផ្កាអ័រគីដេព្រៃស្រស់ក្នុងបរិមាណសមស្របដើម្បីធានាបាននូវទិន្នផល។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើផ្កាអ័រគីដេព្រៃ Dendrobium scabriligue ដែលដាំដុះនៅតំបន់ភ្នំខ្ពស់ក្នុងខេត្ត Mae Hong Son ភាគខាងជើងប្រទេសថៃ។ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ កម្ពស់ និងប្រភេទដីនៅតំបន់នោះ ជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់កម្រិតសមាសធាតុគីមី និងក្លិនរបស់ផ្កា។ សម្រាប់កម្ពុជា ការសិក្សាស្រដៀងគ្នានេះគួរតែធ្វើឡើងលើអ័រគីដេដែលដុះនៅតំបន់ភូមិសាស្ត្រក្នុងស្រុក ដើម្បីធានាបាននូវភាពសុក្រឹតនៃទិន្នផលប្រេងក្រអូប។
វិធីសាស្ត្រចម្រាញ់ត្រជាក់នេះមានអត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់សម្រាប់ការទាញយកប្រេងក្រអូបពីរុក្ខជាតិកម្រនៅកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើតជាផលិតផលទឹកអប់ និងគ្រឿងសម្អាងមានតម្លៃបន្ថែម។
សរុបមក បច្ចេកទេសចម្រាញ់នេះបើកផ្លូវដល់អ្នកស្រាវជ្រាវកម្ពុជាក្នុងការកែច្នៃរុក្ខជាតិធម្មជាតិឱ្យក្លាយជាផលិតផលប្រណិតមានតម្លៃខ្ពស់ ជំរុញទាំងសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិរក្សជីវចម្រុះប្រកបដោយនិរន្តរភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| cold extraction (ការចម្រាញ់ត្រជាក់) | ជាវិធីសាស្ត្រទាញយកប្រេងក្រអូបពីរុក្ខជាតិ ឬផ្កា ដោយមិនប្រើកម្ដៅ តែប្រើសារធាតុរំលាយ (Solvent) ដូចជាអាល់កុល ដើម្បីរំលាយយកសមាសធាតុក្រអូបចេញមកក្រៅ ក្នុងគោលបំណងរក្សាក្លិនដើមមិនឱ្យខូចដោយសារសីតុណ្ហភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការត្រាំតែក្នុងទឹកត្រជាក់បន្តិចម្តងៗ ដើម្បីយកក្លិននិងរសជាតិ ដោយមិនឱ្យវាឆ្អិនជ្រុលឬបាត់បង់ក្លិនឈ្ងុយដើមរបស់វា។ |
| hydro-distillation (ការចម្រាញ់ដោយចំហាយទឹក) | ជាដំណើរការទាញយកប្រេងសំខាន់ៗពីរុក្ខជាតិ ដោយការស្ងោររុក្ខជាតិក្នុងទឹក ហើយចាប់យកចំហាយទឹកដែលហួតឡើងមក រួចបំប្លែងវាឱ្យទៅជាវត្ថុរាវវិញ ដើម្បីបំបែកយកប្រេងដែលអណ្តែតលើទឹក។ | ដូចជាការដាំទឹកស៊ុបឱ្យពុះ ហើយត្រងយកតំណក់ទឹកដែលតោងលើគម្របឆ្នាំង ដែលតំណក់ទឹកនោះមានផ្ទុកនូវក្លិនឈ្ងុយរបស់ស៊ុប។ |
| charcoal adsorption (ការស្រូបយកដោយធ្យូង) | ជាបច្ចេកទេសប្រើប្រាស់ធ្យូងសកម្ម (Activated charcoal) ដើម្បីស្រូបយក និងរក្សាទុកនូវម៉ូលេគុលនៃក្លិនក្រអូបដែលភាយចេញពីផ្កា មុននឹងប្រើសារធាតុរំលាយគីមីដើម្បីលាងយកក្លិននោះចេញពីធ្យូងមកវិញ។ | ដូចជាការដាក់ធ្យូងក្នុងទូរទឹកកកដើម្បីបឺតយកក្លិន ប៉ុន្តែក្នុងករណីនេះ គេប្រើវាដើម្បីបឺតយកក្លិនក្រអូបទុកធ្វើជាទឹកអប់វិញ។ |
| Gas Chromatograph - Mass Spectrometer (ម៉ាស៊ីនវិភាគឧស្ម័នក្រូម៉ាតូក្រាម និងម៉ាសស្ប៉ិចត្រូវម៉ែត្រ) | ជាឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ (GC-MS) ដែលផ្សំបញ្ចូលគ្នានូវបច្ចេកទេសពីរ ដើម្បីបំបែកសមាសធាតុគីមីចម្រុះនៅក្នុងសំណាករាវឬឧស្ម័ន ហើយបន្ទាប់មកកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងបរិមាណនៃម៉ូលេគុលនីមួយៗបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរាប់កាក់ដែលអាចញែកកាក់តាមទំហំតូចធំ រួចប្រាប់យើងយ៉ាងច្បាស់ថាកាក់នីមួយៗជារូបិយប័ណ្ណប្រទេសណា និងមានតម្លៃប៉ុន្មាន។ |
| concrete (សារធាតុចម្រាញ់រឹងកុងក្រីត) | នៅក្នុងឧស្សាហកម្មទឹកអប់ វាគឺជាល្បាយក្រាស់ឬរឹងដែលទទួលបានពីការចម្រាញ់ផ្កាដោយប្រើសារធាតុរំលាយ ដែលមានផ្ទុកទាំងប្រេងក្រអូប ក្រមួន (Wax) និងសារធាតុផ្សេងៗទៀតពីរុក្ខជាតិ។ | ដូចជាទឹកស៊ីរ៉ូខាប់ៗដែលទើបតែចម្រាញ់ចេញពីផ្លែឈើស្រស់ ដែលមានផ្ទុកទាំងសាច់ ទាំងក្លិន និងរសជាតិដើមច្របូកច្របល់គ្នា មុននឹងត្រូវយកទៅចម្រោះឱ្យថ្លា។ |
| absolute (ប្រេងក្រអូបបរិសុទ្ធអាប់សូលូត) | ជាប្រេងក្រអូបដែលមានកំហាប់ខ្ពស់បំផុត និងបរិសុទ្ធបំផុត ដែលទទួលបានពីការយកសារធាតុរឹង 'concrete' ទៅរំលាយក្នុងអាល់កុលដើម្បីបំបែកយកក្លិន រួចបង្កកនិងចម្រោះយកក្រមួនព្រមទាំងកាកសំណល់រុក្ខជាតិផ្សេងៗចេញអស់។ | ដូចជាទឹកឃ្មុំសុទ្ធដែលត្រូវបានចម្រោះយកកាកសំណល់និងក្រមួនចេញអស់យ៉ាងស្អាត នៅសល់តែទឹកថ្លាមានក្លិននិងរសជាតិកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ |
| fragrance notes (កម្រិតដំណាក់កាលនៃក្លិនទឹកអប់) | ជាការបែងចែកដំណាក់កាលនៃការហួតរបស់ក្លិនទឹកអប់ ដែលរួមមានក្លិនចាប់ផ្តើមដំបូងភ្លាមៗដែលហួតលឿន (Top note) ក្លិនកណ្តាលដែលនៅបានយូរបន្តិច (Middle note) និងក្លិនចុងក្រោយដែលជាប់បានយូរបំផុត (Base note)។ | ដូចជាបទចម្រៀងមួយបទ ដែលមានភ្លេងផ្តើមដំបូងរំភើបខ្លីៗ (Top note) សាច់រឿងនៅកណ្តាលដែលវែងជាងគេ (Middle note) និងចង្វាក់បិទបញ្ចប់ដែលដក់ជាប់ក្នុងអារម្មណ៍យូរអង្វែង (Base note)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
