បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយតម្រូវការក្នុងការបង្កើនប្រសិទ្ធភាពអត្រាផ្ទេរម៉ាស និងរក្សាលក្ខណៈរូបនៃសាច់ដូងកែច្នៃតិចតួច ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូស (Osmotic dehydration) ដើម្បីពន្យារអាយុកាលរក្សាទុក។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានវាយតម្លៃពីឥទ្ធិពលនៃការព្យាបាលជាមុនដោយសម្ពាធសុញ្ញកាស ទៅលើប៉ារ៉ាម៉ែត្រនៃការផ្ទេរម៉ាស និងលក្ខណៈរូបនៃបំណែកដូង Cocos nucifera Linn. ដែលត្រាំក្នុងសូលុយស្យុងស៊ុយក្រូស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| OD (Atmospheric Pressure Osmotic Dehydration) ការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូសក្រោមសម្ពាធបរិយាកាសធម្មតា (OD) |
អាចរក្សាបាននូវភាពសនិងភាពរឹងនៃសាច់ដូងបានល្អប្រសើរជាងវិធីសាស្ត្រផ្សេង ដោយសារតែរចនាសម្ព័ន្ធកោសិកាមិនសូវទទួលរងការខូចខាតខ្លាំង។ | អត្រានៃការបាត់បង់ជាតិទឹក និងការជ្រាបចូលនៃសារធាតុរឹង (ស្ករ) មានភាពយឺតយ៉ាវខ្លាំង ដែលទាមទារពេលវេលាដំណើរការយូរ និងស៊ីថាមពលច្រើនប្រសិនបើផលិតក្នុងបរិមាណច្រើន។ | ការបាត់បង់ទឹកនិងការកើនឡើងសារធាតុរឹងមានកម្រិតទាបបំផុត (ឧទាហរណ៍ ការកើនឡើងសារធាតុរឹងមានត្រឹមតែប្រហែល 1% ប៉ុណ្ណោះក្នុងរយៈពេល ៨ម៉ោង)។ |
| VOD (Vacuum Osmotic Dehydration at 50 & 65 mbar) ការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូសក្រោមសម្ពាធសុញ្ញកាស (VOD) |
បង្កើនល្បឿននៃការបាត់បង់ជាតិទឹក និងការជ្រាបចូលនៃជាតិស្ករបានលឿនជាង OD ធម្មតាពី 7 ទៅ 12 ដង ដោយសារការទាញខ្យល់ចេញពីរន្ធញើសរបស់ជាលិកា។ | ធ្វើឱ្យសាច់ដូងប្រែជាទន់ជាងមុន ថយចុះភាពស និងបណ្តាលឱ្យមានការខូចខាតភ្នាសកោសិកាមួយចំនួនធំ (សន្ទស្សន៍ Zp កើនឡើង)។ | ជំរុញការកើនឡើងសារធាតុរឹងដល់កម្រិតពី 4-12% និងបង្កើនការបាត់បង់ជាតិទឹកយ៉ាងខ្ពស់ ប៉ុន្តែភាពរឹងបានធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម 17.06 N - 17.76 N។ |
| PVOD (Pulsed-Vacuum Osmotic Dehydration at 50 & 65 mbar) ការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូសក្រោមសុញ្ញកាសតាមចង្វាក់ (PVOD) |
ជំរុញយន្តការអ៊ីដ្រូឌីណាមិក (Hydrodynamic mechanism) ធ្វើឱ្យការផ្ទេរម៉ាសទាំងការដកទឹក និងការបញ្ចូលស្ករកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតតាមរយៈការផ្លាស់ប្តូរសម្ពាធចុះឡើង។ | កោសិកាផ្លែឈើមានការរួញតូច និងខូចទ្រង់ទ្រាយខ្លាំងជាងគេ (Deformation) ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សាច់ន័យ (Texture) និងរូបរាងនៃផលិតផលសម្រេច។ | បង្ហាញការរួញតូចនៃកោសិកាច្រើនជាងគេក្រោមការថតដោយមីក្រូទស្សន៍ និងមានការបាត់បង់សម្ពាធទួគ័រ (Turgor pressure) កម្រិតខ្ពស់។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេសនេះទាមទារឱ្យមានឧបករណ៍មន្ទីរពិសោធន៍ឯកទេសសម្រាប់ការគ្រប់គ្រងសម្ពាធអវិជ្ជមាន និងម៉ាស៊ីនវិភាគវាយតម្លៃលក្ខណៈរូបនៃម្ហូបអាហារ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់សាច់ដូងប្រភេទ Cocos nucifera Linn. អាយុ ១០ ខែ និងសូលុយស្យុងស្ករកំហាប់ 60%។ ថ្វីត្បិតតែប្រភេទដូងនៅកម្ពុជាមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសថៃក៏ដោយ ប៉ុន្តែអាកាសធាតុ ដី និងពូជដូងជាក់លាក់នៅតាមតំបន់ (ដូចជាដូងនៅខេត្តកំពត ឬកោះកុង) អាចធ្វើឱ្យសាច់ដូងមានរចនាសម្ព័ន្ធកោសិកាខុសគ្នា ដែលទាមទារការសាកល្បងកែតម្រូវសម្ពាធ និងពេលវេលាឡើងវិញមុននឹងយកទៅអនុវត្ត។
បច្ចេកទេសនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ជួយដល់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃផ្លែឈើ និងម្ហូបអាហារនៅប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយពេលវេលាផលិត និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពនៃការរក្សាទុកផលិតផល។
សរុបមក ការអនុវត្តបច្ចេកទេសសម្ពាធសុញ្ញកាសជាមុន (Vacuum pretreatment) គឺជាជម្រើសដ៏ឆ្លាតវៃសម្រាប់រោងចក្រកែច្នៃចំណីអាហារនៅកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម តែត្រូវមានការថ្លឹងថ្លែងឱ្យបានម៉ត់ចត់រវាងល្បឿនផលិត និងការថយចុះនៃភាពរឹងរបស់ផលិតផល។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Osmotic dehydration (ការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូស) | ដំណើរការនៃការដកជាតិទឹកចេញពីផលិតផលម្ហូបអាហារដោយត្រាំវាក្នុងសូលុយស្យុងដែលមានកំហាប់ខ្ពស់ (ដូចជាទឹកស្ករ ឬទឹកអំបិល) ដែលបង្កើតជាកម្លាំងទាញឱ្យទឹកហូរចេញពីអាហារចូលទៅក្នុងសូលុយស្យុងនោះ។ | ដូចជាការប្រឡាក់ត្រីជាមួយអំបិល ដែលធ្វើឱ្យទឹកចេញពីសាច់ត្រីមកក្រៅដើម្បីរក្សាទុកបានយូរ។ |
| Vacuum osmotic dehydration / VOD (ការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូសក្រោមសម្ពាធសុញ្ញកាស) | ការប្រើប្រាស់សម្ពាធទាប (សុញ្ញកាស) មួយរយៈពេលខ្លីនៅដើមដំបូងនៃដំណើរការត្រាំអូស្មូស ដើម្បីបឺតខ្យល់ចេញពីរន្ធតូចៗក្នុងសាច់អាហារ ដែលជួយឱ្យទឹកហូរចេញនិងសូលុយស្យុងជ្រាបចូលបានលឿនជាងមុន។ | ដូចជាការច្របាច់អេប៉ុងក្នុងទឹក រួចលែងដៃដើម្បីឱ្យវាស្រូបទឹកចូលបានលឿននិងជ្រៅជាងមុន។ |
| Pulsed-vacuum osmotic dehydration / PVOD (ការខ្សោះជាតិទឹកដោយអូស្មូសក្រោមសុញ្ញកាសតាមចង្វាក់) | បច្ចេកទេសនៃការកែច្នៃអាហារដែលប្រើប្រាស់សម្ពាធសុញ្ញកាសឆ្លាស់គ្នាជាមួយនឹងសម្ពាធបរិយាកាសធម្មតាជាច្រើនដងជាចង្វាក់ ដើម្បីរុញច្រានលំហូរសារធាតុរាវចេញនិងចូលកោសិកាបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | ដូចជាការចុច និងលែងស្នប់បូមខ្យល់ជាចង្វាក់ៗ ដើម្បីរុញខ្យល់ចេញចូលបានលឿន។ |
| Mass transfer (ការផ្ទេរម៉ាស) | ដំណើរការដោះដូរសារធាតុរវាងអាហារនិងសូលុយស្យុង ដែលក្នុងនេះគឺទឹកហូរចេញពីកោសិកាដូងទៅក្នុងសូលុយស្យុង ហើយសារធាតុរឹង (ស្ករ) ហូរចូលពីសូលុយស្យុងទៅក្នុងកោសិកាដូងវិញក្នុងពេលតែមួយ។ | ដូចជាការដោះដូរទំនិញគ្នារវាងប្រទេសពីរ ដែលប្រទេសមួយនាំចេញទឹក ហើយនាំចូលស្ករវិញ។ |
| Cell disintegration index (សន្ទស្សន៍នៃការបំបែកកោសិកា) | តួលេខឬរង្វាស់ដែលបានមកពីការវាស់ចរន្តអគ្គិសនី ដើម្បីបញ្ជាក់ថាតើភ្នាសកោសិការបស់រុក្ខជាតិត្រូវបានបំផ្លាញ ឬខូចខាតកម្រិតណាដោយសារដំណើរការកែច្នៃ (តម្លៃកៀក ១ មានន័យថាខូចខាតទាំងស្រុង)។ | ដូចជាការវាស់ស្ទង់ភាគរយនៃចំនួនផ្ទះដែលរលំ បន្ទាប់ពីមានខ្យល់ព្យុះបក់កាត់ទីក្រុងមួយ។ |
| Hypertonic solution (សូលុយស្យុងអ៊ីពែតូនីក) | សូលុយស្យុងដែលមានកំហាប់សារធាតុរលាយ (ដូចជាស្ករ) ខ្ពស់ជាងកំហាប់សារធាតុរាវដែលមាននៅក្នុងកោសិការបស់រុក្ខជាតិ ដែលបង្កើតជាកម្លាំងសម្ពាធអូស្មូសដើម្បីទាញទឹកចេញពីកោសិកា។ | ដូចជាក្រដាសជូតមាត់ស្ងួត ដែលមានកម្លាំងស្រូបយកទឹកពីផ្ទៃដែលសើម។ |
| Hydrodynamic mechanism (យន្តការអ៊ីដ្រូឌីណាមិក) | បាតុភូតដែលអង្គធាតុរាវហូរចូលទៅចាក់បំពេញក្នុងរន្ធញើសនៃជាលិការុក្ខជាតិដោយសារតែការប្រែប្រួលនៃសម្ពាធ (នៅពេលទម្លាក់ពីសុញ្ញកាសមកបរិយាកាសធម្មតា) ដែលបង្កើនល្បឿននៃការផ្ទេរម៉ាស។ | ដូចជាការប្រើសឺរ៉ាំងបូមទឹក ដែលកម្លាំងទាញនៃសម្ពាធធ្វើឱ្យទឹកហូរចូលយ៉ាងលឿន។ |
| Turgor pressure (សម្ពាធទួគ័រ) | សម្ពាធនៃសារធាតុរាវនៅខាងក្នុងកោសិកាដែលរុញភ្នាសកោសិកាទៅផ្ទប់នឹងជញ្ជាំងកោសិកាពីខាងក្នុង ដែលជួយរក្សារាងនិងធ្វើឱ្យផ្លែឈើមានភាពរឹងស្រួយ។ | ដូចជាខ្យល់ដែលសប់ចូលពេញក្នុងប៉េងប៉ោង ដែលធ្វើឱ្យប៉េងប៉ោងនោះតឹងនិងរឹង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
