Original Title: Stabilization of rice bran using ohmic heating or ultra-superheated steam
Source: doi.org/10.34044/j.anres.2021.55.5.12
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការរក្សាស្ថិរភាពកន្ទក់ដោយប្រើកម្ដៅអូម៉ិច ឬចំហាយទឹកក្ដៅខ្លាំង

ចំណងជើងដើម៖ Stabilization of rice bran using ohmic heating or ultra-superheated steam

អ្នកនិពន្ធ៖ Juan Pablo Campos Moreno (Kasetsart University), Wannasawat Ratphitagsanti (Kasetsart University), Prisana Suwannaporn (Kasetsart University), Pitiya Kamonpatana (Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2021 Agriculture and Natural Resources

វិស័យសិក្សា៖ Food Science and Technology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការកិនស្រូវធ្វើឱ្យកន្ទក់ងាយនឹងខូចគុណភាពនិងមានក្លិនអាក្រក់ដោយសារសកម្មភាពអង់ស៊ីមលីប៉ាស (Lipase) ដែលតម្រូវឱ្យមានការព្យាបាលដើម្បីរក្សាគុណភាពនិងពន្យារអាយុកាលរក្សាទុក។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពនៃវិធីសាស្ត្រកម្ដៅផ្សេងៗគ្នាក្នុងការរក្សាស្ថិរភាពកន្ទក់ក្នុងរយៈពេល ១៥ថ្ងៃ នៃការរក្សាទុកនៅសីតុណ្ហភាពបន្ទប់។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Untreated Control
សំណាកត្រួតពិនិត្យ (មិនមានការព្យាបាល)
មិនមានការចំណាយលើដំណើរការកែច្នៃ ឬទាមទារឧបករណ៍ស្មុគស្មាញឡើយ។ កន្ទក់ឆាប់ខូចគុណភាពនិងមានក្លិនអាក្រក់យ៉ាងឆាប់រហ័សដោយសារការកើនឡើងនៃអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី។ មិនអាចរក្សាទុកបានយូរសម្រាប់តម្រូវការឧស្សាហកម្ម។ កម្រិតអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី (FFA) កើនឡើងដល់ ២៣.៥៥% ក្រោយរក្សាទុករយៈពេល ១៥ថ្ងៃ។
Hot-Air (HA) Oven
ការប្រើទូកម្ដៅខ្យល់ក្ដៅធម្មតា
ជាវិធីសាស្ត្រសាមញ្ញដែលងាយស្រួលអនុវត្តដោយប្រើប្រាស់ទូកម្ដៅ (Hot-air oven) ទូទៅ។ ចំណាយពេលយូរក្នុងការកម្ដៅ (១៥ ទៅ ៩០នាទី) តែមិនអាចបន្សាបសកម្មភាពអង់ស៊ីមលីប៉ាស (Lipase) បានទាំងស្រុងនោះទេ។ ប្រេងងាយនឹងខូចគុណភាពអំឡុងពេលរក្សាទុក។ កម្រិត FFA នៅតែខ្ពស់ចន្លោះពី ៧.៨២% ទៅ ១២.៤០% ដែលលើសពីស្តង់ដារអនុញ្ញាត (<៥%)។
Ohmic Heating (OH)
ការប្រើកម្ដៅអូម៉ិច (បំប្លែងចរន្តអគ្គិសនីជាកម្ដៅ)
កម្ដៅសាយភាយបានលឿន ស្មើល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការបន្សាបអង់ស៊ីមលីប៉ាស។ ធានាបាននូវអាយុកាលរក្សាទុកយូរសម្រាប់ការចម្រាញ់ប្រេង។ ទាមទារការកែតម្រូវកម្រិតសំណើម (ត្រូវការបន្ថែមទឹក) និងត្រូវការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអេឡិចត្រូតទីតានីញ៉ូម (Platinized titanium electrodes) និងអគ្គិសនីកម្រិតខ្ពស់។ កម្រិត FFA ទាបបំផុតត្រឹម ៣.៩១% ក្រោយការព្យាបាលនៅសីតុណ្ហភាព ១០០°C រយៈពេល ១៥នាទី។
Ultra-Superheated Steam (USS)
ការប្រើចំហាយទឹកក្ដៅខ្លាំង
ប្រើរយៈពេលខ្លីបំផុត (ត្រឹមតែ ២៥វិនាទី) ដែលមានសមត្ថភាពផលិត (Throughput) ខ្ពស់បំផុត និងស័ក្តិសមខ្លាំងសម្រាប់ឧស្សាហកម្មខ្នាតធំ។ ទាមទារការវិនិយោគទុនខ្ពស់លើការដំឡើងប្រព័ន្ធឡចំហាយ (Diesel boiler) និងអង្គភាពប្រេកង់វិទ្យុសម្រាប់បង្កើតចំហាយកម្ដៅកម្រិតខ្ពស់។ កម្រិត FFA នៅត្រឹម ៤.៧១% ក្រោយការព្យាបាលនៅសីតុណ្ហភាព ៤០០°C រយៈពេល ២៥វិនាទី។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យានេះទាមទារការវិនិយោគលើប្រព័ន្ធកម្ដៅកម្រិតខ្ពស់ និងសារធាតុគីមីសម្រាប់វិភាគគុណភាពក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart នៃប្រទេសថៃ ដោយប្រើប្រាស់កន្ទក់ស្រូវក្នុងស្រុកនៅខេត្ត Nonthaburi។ ទោះបីជាប្រភេទពូជស្រូវអាចមានភាពខុសគ្នាបន្តិចបន្តួច ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងប្រភេទស្រូវនៅថៃនិងកម្ពុជាមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាខ្លាំង ដែលធ្វើឱ្យលទ្ធផលនេះអាចយកមកអនុវត្តដោយផ្ទាល់ក្នុងបរិបទកសិកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជាបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកវិទ្យានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងការបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់អនុផលស្រូវអង្ករ និងពង្រីកសក្តានុពលឧស្សាហកម្មកែច្នៃ។

ការផ្លាស់ប្តូរពីការលក់កន្ទក់ស្រស់ក្នុងតម្លៃថោក ទៅជាការកែច្នៃកន្ទក់ដែលមានស្ថិរភាពតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះ នឹងជួយជំរុញឧស្សាហកម្មប្រេងកន្ទក់និងចំណីសត្វកម្រិតខ្ពស់នៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាមូលដ្ឋានគ្រឹះពីបច្ចេកវិទ្យាកម្ដៅ និងអង់ស៊ីម: ស្វែងយល់ពីគោលការណ៍កម្ដៅ Ohmic Heating និង Ultra-superheated steam រួមទាំងយន្តការនៃការបន្សាបអង់ស៊ីមលីប៉ាស តាមរយៈការស្រាវជ្រាវលើ Google Scholar និងឯកសារបច្ចេកទេសពាក់ព័ន្ធ។
  2. រៀបចំប្រព័ន្ធពិសោធន៍ខ្នាតតូច (Lab-scale setup): សហការជាមួយដេប៉ាតឺម៉ង់វិស្វកម្មគីមី និងចំណីអាហារ ដើម្បីរចនាឧបករណ៍ Pyrex T-shaped test cell ដែលប្រើអេឡិចត្រូតទីតានីញ៉ូម សម្រាប់ធ្វើតេស្តបច្ចេកវិទ្យា Ohmic Heating ដោយផ្ទាល់នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍សាកលវិទ្យាល័យ។
  3. អនុវត្តការវិភាគគុណភាពគីមីជាក់ស្តែង: សិក្សាពីការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រ AOCS Cd 3d-63 ដើម្បីវាស់កម្រិតអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី (FFA) និងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Spectrophotometer (UV-Vis) ដើម្បីវាស់សកម្មភាពអង់ស៊ីមដោយប្រើប្រាស់សូលុយស្យុង p-NPB ជាសូចនាករ។
  4. ធ្វើតេស្តជាមួយពូជស្រូវក្នុងស្រុក: ប្រមូលសំណាកកន្ទក់ស្រូវថ្មីៗពីតំបន់កសិកម្មនានា (ឧទាហរណ៍ ពូជស្រូវសែនក្រអូប ឬផ្ការំដួល) ដើម្បីធ្វើតេស្តរកសីតុណ្ហភាព កម្រិតសំណើម និងរយៈពេលដែលសមស្របបំផុតក្នុងការរក្សាគុណភាពកន្ទក់របស់កម្ពុជា។
  5. សហការជាមួយវិស័យឧស្សាហកម្ម: ចងក្រងលទ្ធផលនៃការសិក្សា និងស្នើគម្រោងសាកល្បង (Pilot project) ទៅកាន់រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវធំៗ តាមរយៈសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា (CRF) ដើម្បីពង្រីកការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានេះក្នុងកម្រិតពាណិជ្ជកម្ម។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Ohmic heating (កម្ដៅអូម៉ិច) ដំណើរការកម្ដៅដែលចរន្តអគ្គិសនីត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យឆ្លងកាត់ដោយផ្ទាល់ទៅក្នុងវត្ថុធាតុ (ដូចជាកន្ទក់សើម) ដែលធ្វើឱ្យវត្ថុធាតុនោះបង្កើតកម្ដៅពីខាងក្នុងដោយខ្លួនឯងយ៉ាងរហ័ស និងស្មើល្អគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ដើម្បីបន្សាបអង់ស៊ីមដែលធ្វើឱ្យខូចគុណភាព។ ដូចជាការដាំទឹកដោយប្រើដែកស្ពាន់ពីរជ្រលក់ចូលក្នុងទឹក (ឧបករណ៍ឆក់ទឹក) ដែលចរន្តអគ្គិសនីរត់កាត់ទឹកនិងធ្វើឱ្យទឹកក្ដៅពុះពីខាងក្នុង តែនៅទីនេះគេប្រើជាមួយកន្ទក់។
Ultra-superheated steam (ចំហាយទឹកក្ដៅខ្លាំង) ចំហាយទឹកដែលត្រូវបានកម្ដៅបន្តរហូតដល់សីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខ្លាំងណាស់ (រហូតដល់ ៣០០ ទៅ ៤០០ ដឺក្រេសេ) ដោយមិនមានសេសសល់ដំណក់ទឹកសើមឡើយ ដែលវាមានសមត្ថភាពសម្លាប់មេរោគ បន្សាបអង់ស៊ីម និងសម្ងួតកន្ទក់បានយ៉ាងលឿនបំផុតត្រឹមតែប៉ុន្មានវិនាទី។ ដូចជាម៉ាស៊ីនផ្លុំសក់ ឬទូខ្យល់ក្ដៅ (Air-fryer) ដែលបញ្ចេញខ្យល់ក្ដៅខ្លាំងដើម្បីធ្វើឱ្យរបស់ឆាប់ស្ងួតឬឆ្អិន តែនេះជាចំហាយទឹកដែលមានសីតុណ្ហភាពក្ដៅជាងភ្លើងទៅទៀត។
Lipase (អង់ស៊ីមលីប៉ាស) អង់ស៊ីមធម្មជាតិដែលមាននៅក្នុងកន្ទក់ ដែលមានតួនាទីជាអ្នកបំបែកម៉ូលេគុលប្រេងល្អៗឱ្យក្លាយទៅជាអាស៊ីតខ្លាញ់សេរី ជាហេតុធ្វើឱ្យប្រេងកន្ទក់ឆាប់ខូចគុណភាពនិងមានក្លិនអាក្រក់។ ការសម្លាប់អង់ស៊ីមនេះគឺជាគោលដៅចម្បងនៃការរក្សាគុណភាពកន្ទក់។ ដូចជាកន្ត្រៃធម្មជាតិដ៏តូចមួយដែលតាមកាត់ផ្ដាច់ម៉ូលេគុលប្រេងល្អៗ ឱ្យប្រែទៅជាបំណែកតូចៗដែលបង្កឱ្យមានក្លិនផ្អូមអាក្រក់។
Free fatty acid (អាស៊ីតខ្លាញ់សេរី) សមាសធាតុគីមីដែលកើតចេញពីការបំបែកម៉ូលេគុលខ្លាញ់ក្នុងកន្ទក់ដោយសារសកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម។ កម្រិតអាស៊ីតខ្លាញ់សេរីនេះត្រូវតែរក្សាឱ្យនៅក្រោម ៥% ទើបប្រេងកន្ទក់អាចចម្រាញ់មកប្រើប្រាស់ជាចំណីអាហារបាន។ ដូចជាច្រេះដែលស៊ីកាត់ដែក ពេលអាស៊ីតខ្លាញ់សេរីមានកាន់តែច្រើន គុណភាពប្រេងកន្ទក់នឹងកាន់តែធ្លាក់ចុះ និងមិនអាចបរិភោគបាន។
Stabilization (ការរក្សាស្ថិរភាព) ដំណើរការព្យាបាលកន្ទក់ស្រស់ដោយប្រើកម្ដៅ ដើម្បីបញ្ឈប់សកម្មភាពរបស់អង់ស៊ីម និងការពារការវិវត្តនៃភាពខូចគុណភាព ដែលអាចជួយពន្យារអាយុកាលកន្ទក់ទុកសម្រាប់កែច្នៃនៅពេលក្រោយ។ ដូចជាការយកទឹកដោះគោស្រស់ទៅដាំឱ្យពុះមុននឹងច្រកដប ដើម្បីសម្លាប់មេរោគនិងរក្សាទុកបានយូរដោយមិនងាយជូរ។
Rancidity (ភាពខូចក្លិន ឬក្លិនផ្អូម) លក្ខខណ្ឌដែលប្រេង ឬខ្លាញ់នៅក្នុងកន្ទក់បានបំបែកខ្លួន និងប្រតិកម្មជាមួយអុកស៊ីហ្សែន បង្កើតបានជាសមាសធាតុដែលមានក្លិនអាក្រក់ និងរសជាតិមិនល្អ ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលលែងមានតម្លៃនៅលើទីផ្សារ។ ដូចជាបាយកកដែលយើងទុកចោលយូរនៅខាងក្រៅ ហើយវាចាប់ផ្ដើមផ្អូម និងមានក្លិនជូរមិនអាចញ៉ាំបាន។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖