បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិភាក្សាអំពីការស្វែងយល់ និងការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីទាក់ទាញផ្លូវភេទ (Sex Pheromones) របស់សត្វល្អិត ដើម្បីជំនួសការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតគីមី ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងសុខភាពមនុស្ស។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សា និងអភិវឌ្ឍន៍សារធាតុនេះពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការជាលំដាប់ ចាប់ពីការទាញយកសារធាតុពីសត្វល្អិត រហូតដល់ការសាកល្បងនៅទីវាល។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Natural Pheromone Extraction (Solid/Liquid Sample) ការទាញយកសារធាតុពីធម្មជាតិ (សំណាករឹង និងរាវ) |
ទទួលបានសារធាតុគីមីពិតប្រាកដដែលសត្វល្អិតបញ្ចេញ និងងាយស្រួលយល់ពីទម្រង់ដើម។ | ត្រូវការសត្វល្អិតក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ និងចំណាយថវិកាខ្ពស់ក្នុងការទាញយក។ | ការទាញយកពីមេអំបៅដង្កូវនាង (Bombyx mori) ចំនួន ៥០,០០០ ក្បាល ទទួលបានសារធាតុ bombykol ត្រឹមតែ ១២ មីលីក្រាមប៉ុណ្ណោះ។ |
| Aeration Process Extraction ការទាញយកតាមរយៈខ្យល់អាកាស (Aeration Process) |
អាចប្រមូលយកសមាសធាតុគីមីដែលសត្វល្អិតបញ្ចេញមកក្រៅតាមធម្មជាតិបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវ។ | ទាមទារការរៀបចំប្រព័ន្ធបូមខ្យល់ស្មុគស្មាញ និងសារធាតុស្រូបយក (ឧ. Charcoal ឬ Porapax Q)។ | អនុញ្ញាតឱ្យស្រូបយកសារធាតុ Pheromones ចេញពីសត្វល្អិតរស់ក្នុងបរិស្ថានធម្មតាដោយជោគជ័យ។ |
| Synthetic Sex Pheromones ការសំយោគសារធាតុគីមីទាក់ទាញផ្លូវភេទសត្វល្អិត |
មានតម្លៃថោក ងាយស្រួលផលិតក្នុងបរិមាណច្រើន និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការប្រើប្រាស់ជាក់ស្តែងនៅទីវាល។ | តម្រូវឱ្យមានការវិភាគនិងស្គាល់រចនាសម្ព័ន្ធគីមីដើមយ៉ាងច្បាស់លាស់ជាមុនសិនទើបអាចសំយោគបាន។ | អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានរកឃើញ និងសំយោគសារធាតុនេះពីសត្វល្អិតជាង ២០០ ប្រភេទ ដើម្បីប្រើប្រាស់ក្នុងការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិតចង្រៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ដំណើរការសិក្សា និងអភិវឌ្ឍន៍សារធាតុគីមីទាក់ទាញផ្លូវភេទសត្វល្អិត ទាមទារឧបករណ៍វិភាគបន្ទប់ពិសោធន៍កម្រិតខ្ពស់ និងអ្នកជំនាញបច្ចេកទេស។
អត្ថបទនេះគឺជាការពិនិត្យឡើងវិញ (Review) ដែលបោះពុម្ពនៅប្រទេសថៃក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៥ ដោយផ្អែកលើលទ្ធផលស្រាវជ្រាវអន្តរជាតិ។ ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាមានការវិវត្តក៏ដោយ ប៉ុន្តែគោលការណ៍ជីវសាស្ត្រនេះនៅតែមានភាពត្រឹមត្រូវ និងពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារយើងមានអាកាសធាតុត្រូពិច និងប្រព័ន្ធកសិកម្មប្រហាក់ប្រហែលនឹងប្រទេសថៃ។
ការប្រើប្រាស់សារធាតុ Pheromones ជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុតមួយសម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជា ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតគីមី។
ការបង្វែរពីការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលកសិកម្ម មកប្រើវិធីសាស្ត្រអន្ទាក់ជីវសាស្ត្រនេះ នឹងជួយលើកកម្ពស់និរន្តរភាពបរិស្ថាន និងតម្លៃកសិផលរបស់កម្ពុជានៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pheromones (ភេរ៉ូម៉ូន) | ជាសារធាតុគីមីដែលសត្វល្អិតបញ្ចេញមកក្រៅដើម្បីទាក់ទងគ្នាជាមួយសត្វល្អិតដទៃទៀតក្នុងប្រភេទ (species) តែមួយ ជាពិសេសដើម្បីទាក់ទាញដៃគូសម្រាប់ការបន្តពូជ។ | ដូចជាទឹកអប់ពិសេសមួយដែលសត្វល្អិតប្រើដើម្បីហៅមិត្តភក្តិ ឬដៃគូរបស់វាឱ្យមករកពីចម្ងាយ។ |
| exocrine (ក្រពេញបញ្ចេញក្រៅ) | ជាប្រភេទក្រពេញដែលមានតួនាទីផលិត និងបញ្ចេញសារធាតុគីមី (ដូចជាភេរ៉ូម៉ូន) ទៅកាន់ផ្ទៃខាងក្រៅនៃរាងកាយសត្វល្អិត មិនមែនបញ្ចេញចូលក្នុងឈាមឡើយ។ | ដូចជារន្ធញើសនៅលើស្បែករបស់យើងដែលបញ្ចេញញើសមកក្រៅរាងកាយ។ |
| bioassay (ការធ្វើតេស្តជីវសាស្ត្រ) | ជាការពិសោធន៍ដើម្បីវាស់ស្ទង់ឥទ្ធិពល ឬប្រតិកម្មរបស់សត្វមានជីវិត (ដូចជាសត្វល្អិត) ទៅនឹងសារធាតុគីមីណាមួយ ឧទាហរណ៍ ការសង្កេតមើលថាតើសត្វល្អិតហោះទៅរកក្លិនភេរ៉ូម៉ូនដែលគេដាក់បញ្ឆោតឬអត់។ | ដូចជាការយកនំទៅដាក់ក្បែរក្មេង ដើម្បីសង្កេតមើលថាតើក្មេងនោះនឹងរត់មកចង់ញ៉ាំនំនោះឬអត់។ |
| Gas chromatography (ក្រូម៉ាតូក្រាហ្វីឧស្ម័ន) | ជាបច្ចេកទេសវិភាគនៅក្នុងបន្ទប់ពិសោធន៍ដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីបំបែក និងកំណត់អត្តសញ្ញាណសមាសធាតុគីមីផ្សេងៗដែលងាយនឹងហួត (volatile) នៅក្នុងល្បាយមួយ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនបែងចែកកាក់ដែលរើសញែកកាក់១០០រៀល ៥០០រៀល និង១០០០រៀល ចេញពីគ្នាយ៉ាងច្បាស់លាស់។ |
| Olfactometer (ឧបករណ៍វាស់ក្លិន) | ជាឧបករណ៍ដែលប្រើសម្រាប់ធ្វើតេស្តប្រតិកម្មរបស់សត្វល្អិតចំពោះក្លិន ដោយវាមានបំពង់បែងចែកជាផ្នែកផ្សេងៗ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវសង្កេតមើលថាតើសត្វល្អិតរើសយកផ្លូវដែលមានក្លិនភេរ៉ូម៉ូន ឬផ្លូវដែលគ្មានក្លិន (control)។ | ដូចជាផ្លូវបំបែកជាពីរដែលផ្លូវមួយមានក្លិនអាហារឈ្ងុយ ហើយយើងចាំមើលថាតើសត្វនឹងដើរទៅផ្លូវណា។ |
| wind tunnel (ផ្លូវរូងខ្យល់) | ជាឧបករណ៍រាងដូចបំពង់ធំមួយដែលអាចបង្កើតចរន្តខ្យល់ក្នុងល្បឿនថេរ និងមានក្លិនភេរ៉ូម៉ូន ដើម្បីពិសោធន៍មើលពីរបៀបដែលសត្វល្អិតហោះហើរស្វែងរកប្រភពក្លិនប្រឆាំងនឹងទិសដៅខ្យល់។ | ដូចជាការបើកកង្ហារផ្លុំខ្យល់តិចៗក្នុងបន្ទប់ ដើម្បីមើលថាតើសត្វរុយអាចហោះតាមក្លិនត្រីអាំងបញ្ច្រាសខ្យល់បានដោយរបៀបណា។ |
| Kairomone (កៃរ៉ូម៉ូន) | ជាសារធាតុគីមីដែលបញ្ចេញដោយប្រភេទសត្វមួយ ហើយផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់ប្រភេទសត្វមួយទៀតដែលទទួលបានក្លិននោះ (ឧទាហរណ៍ ក្លិនដែលជួយសត្វរំពាឱ្យរកឃើញចំណីរបស់វា)។ | ដូចជាក្លិនឈាមដែលហូរចេញពីត្រីរបួស ដែលផ្តល់ប្រយោជន៍ដល់ត្រីឆ្លាមដោយជួយឱ្យវាដឹងទីតាំងដើម្បីហែលមកស៊ីត្រីនោះ។ |
| allomone (អាឡូម៉ូន) | ជាសារធាតុគីមីបញ្ចេញដោយសត្វមួយប្រភេទដែលផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកបញ្ចេញផ្ទាល់ និងអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់សត្វផ្សេងទៀតដែលទទួលក្លិន (ឧទាហរណ៍ សារធាតុគីមីសម្រាប់ការពារខ្លួនពីសត្រូវ)។ | ដូចជាក្លិនស្អុយរបស់សត្វកំប្រុកស្អុយ (Skunk) ដែលវាបញ្ចេញដើម្បីដេញសត្រូវឱ្យរត់ចេញឆ្ងាយពីវា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
