Original Title: Soft Cheese Production
Source: li01.tci-thaijo.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ផលិតកម្មឈីសទន់ (Soft Cheese Production)

ចំណងជើងដើម៖ Soft Cheese Production

អ្នកនិពន្ធ៖ Somjit Rerkrai (Department of Food Science and Technology, Faculty of Agro-Industry, Kasetsart University), Orawan Chintrakul (Department of Food Science and Technology, Faculty of Agro-Industry, Kasetsart University), Preeya Vibulsresth (Department of Food Science and Technology, Faculty of Agro-Industry, Kasetsart University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 1994, Agriculture and Natural Resources

វិស័យសិក្សា៖ Food Science and Technology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវលក្ខខណ្ឌផលិតកម្ម និងការពង្រីកផលិតកម្មឈីសទន់ (Cottage cheese) សម្រាប់ទីផ្សារក្នុងស្រុក ដើម្បីទទួលបានផលិតផលដែលមានអាយុកាលទុកដាក់យូរ និងមានការពេញចិត្តលើរសជាតិខ្ពស់។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់ទឹកដោះគោគ្មានជាតិខ្លាញ់ (Skim milk) ស្រស់ ដោយឆ្លងកាត់ដំណើរការកម្ដៅសម្លាប់មេរោគ និងបន្ថែមមេដំបែ ព្រមទាំងធ្វើតេស្តលាយបន្ថែមផ្លែឈើ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Plain Cottage Cheese (Standard 8.62% TS Skim Milk)
ការផលិតឈីសខូតថេចធម្មតា (ប្រើទឹកដោះគោគ្មានជាតិខ្លាញ់ស្តង់ដារ)
ងាយស្រួលក្នុងការផលិត មានរូបរាងនិងការកកបានល្អ និងមិនតម្រូវឱ្យមានការរៀបចំគ្រឿងផ្សំរសជាតិបន្ថែម។ មានអាយុកាលទុកដាក់ខ្លីជាង (ត្រឹម ១៤ ថ្ងៃ) និងមានការពេញចិត្តលើរសជាតិពីអ្នកបរិភោគត្រឹមកម្រិតមធ្យម (៥៧%)។ ទទួលបានអាយុកាលទុកដាក់ ១៤ ថ្ងៃ នៅសីតុណ្ហភាព ១០°C និងមានការទទួលយករសជាតិ ៥៧%។
Fruited Cottage Cheese (20% Strawberry / 25% Pineapple)
ការផលិតឈីសខូតថេចលាយផ្លែឈើ (ស្ត្របឺរី ២០% ឬ ម្នាស់ ២៥%)
ជួយពន្យារអាយុកាលទុកដាក់បានយូរជាងមុន និងបង្កើនការពេញចិត្តរសជាតិពីអ្នកបរិភោគយ៉ាងខ្ពស់ ដោយសារតុល្យភាពជាតិជូរនិងផ្អែម។ ទាមទារការចំណាយនិងពេលវេលាបន្ថែមលើការរៀបចំទឹកស៊ីរ៉ូផ្លែឈើ និងការគ្រប់គ្រងមេរោគលើគ្រឿងផ្សំបន្ថែម។ អាយុកាលទុកដាក់កើនដល់ ១៩ ថ្ងៃ (ស្ត្របឺរី) និង ១៧ ថ្ងៃ (ម្នាស់) ហើយការពេញចិត្តរសជាតិកើនដល់ ៧៤-៧៦%។
High Total Solid (16% TS) Skim Milk Base
ការប្រើប្រាស់ទឹកដោះគោគ្មានជាតិខ្លាញ់ដែលមានសារធាតុរឹងសរុបខ្ពស់ (១៦%)
ផ្តល់ទិន្នផលឈីស (Yield) ខ្ពស់ជាងមុន និងកាត់បន្ថយពេលវេលាក្នុងការដាំពុះ ឬចម្អិនកំណកឈីស។ ទឹកដោះគោប្រភេទផ្សំឡើងវិញ (Recombined) មានការកកមិនសូវល្អ រូបរាងអន់ជាង និងងាយបែកបាក់។ ទទួលបានទិន្នផលឈីសខ្ពស់ជាងទឹកដោះគោស្តង់ដារ ៨.៦២% TS ប៉ុន្តែគុណភាពរូបរាងធ្លាក់ចុះបន្តិចបន្តួច។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តតាមការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារឧបករណ៍កែច្នៃទឹកដោះគោខ្នាតតូច វត្ថុធាតុដើមពិសេស និងមន្ទីរពិសោធន៍សម្រាប់ត្រួតពិនិត្យគុណភាពចំណីអាហារ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Kasetsart ប្រទេសថៃ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៤ ដោយពឹងផ្អែកលើក្រុមអ្នកវាយតម្លៃរសជាតិជនជាតិថៃ។ ទោះបីជាប្រជាជនថៃនិងកម្ពុជាមានចំណូលចិត្តរសជាតិប្រហាក់ប្រហែលគ្នាក៏ដោយ ក៏ទិន្នន័យនេះមានអាយុកាលចាស់ ហើយនិន្នាការនៃការបរិភោគផលិតផលទឹកដោះគោនៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នអាចមានការផ្លាស់ប្តូរ និងទំនោរទៅរករបបអាហារទំនើប។ ដូច្នេះ ការធ្វើតេស្តទីផ្សារឡើងវិញជាមួយអ្នកប្រើប្រាស់កម្ពុជា គឺជារឿងចាំបាច់។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

បច្ចេកទេសផលិតឈីសទន់នេះពិតជាមានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់កម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងការកែច្នៃផលិតផលកសិកម្មក្នុងស្រុក និងការលើកកម្ពស់ឧស្សាហកម្មទឹកដោះគោដែលកំពុងលូតលាស់។

ការរួមបញ្ចូលទឹកដោះគោក្នុងស្រុកជាមួយបច្ចេកទេសផលិតឈីសបន្ថែមផ្លែឈើ គឺជាឱកាសអាជីវកម្មខ្នាតតូចនិងមធ្យម (SME) ដ៏ល្អ ដែលជួយបង្កើនប្រាក់ចំណូលដល់កសិករ និងផ្តល់ជម្រើសអាហារសុខភាពដល់អ្នកបរិភោគនៅកម្ពុជា។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាអំពីបច្ចេកវិទ្យាកែច្នៃទឹកដោះគោជាមូលដ្ឋាន: និស្សិតគួរចាប់ផ្តើមស្វែងយល់ពីបច្ចេកទេសធ្វើប៉ាស្ទ័រ (Pasteurization) ការវាស់កម្រិតអាស៊ីត (Titratable Acidity) និងការប្រើប្រាស់មេដំបែ ដោយអាចសិក្សាពីឯកសារណែនាំ FAO Dairy Processing Manuals ព្រមទាំងអនុវត្តជាក់ស្តែងក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍។
  2. ការពិសោធន៍ផលិតឈីសខ្នាតតូច (Bench-scale Experimentation): អនុវត្តការផលិតឈីសខូតថេចក្នុងបន្ទប់ពិសោធន៍ ដោយប្រើប្រាស់រូបមន្តល្អបំផុតពីឯកសារនេះ (មេ ៧% និង Rennet ០.០១៥ ក្រាម) ហើយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ Water Bath ដើម្បីគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពចម្អិននៅ ៦៥°C។
  3. ការអភិវឌ្ឍរសជាតិជាមួយផ្លែឈើក្នុងស្រុកកម្ពុជា: ធ្វើការសាកល្បងបន្ថែមទឹកស៊ីរ៉ូម្នាស់ ស្វាយ ឬ ចេក ក្នុងអត្រាផ្សេងៗគ្នា រួចរៀបចំការវាយតម្លៃរសជាតិ (Sensory Evaluation) តាមស្តង់ដារ 9-point Hedonic Scale ជាមួយក្រុមនិស្សិត ឬអ្នកបរិភោគគោលដៅ ដើម្បីស្វែងរកកម្រិតដែលទទួលបានការពេញចិត្តបំផុត។
  4. ការសិក្សាពីអាយុកាលទុកដាក់ និងការវេចខ្ចប់ (Shelf-life & Packaging): តាមដានការប្រែប្រួលគុណភាពឈីស (កម្រិត pH រូបរាង និងក្លិន) នៅសីតុណ្ហភាព ១០°C ក្នុងរយៈពេល ៣ សប្តាហ៍ ដោយសាកល្បងប្រើប្រាស់ការវេចខ្ចប់ប្រភេទផ្លាស្ទិកសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ (Food-grade Plastics) ដែលបិទជិតល្អ។
  5. ការវិភាគលទ្ធភាពពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ច: គណនាថ្លៃដើមផលិតកម្ម (តម្លៃទឹកដោះគោ មេ ផ្លែឈើ និងថាមពល) ប្រៀបធៀបជាមួយតម្លៃឈីសនាំចូល រួចរៀបចំគម្រោងអាជីវកម្មខ្នាតតូច (Business Pitch) ដើម្បីស្នើសុំការគាំទ្រពីស្ថាប័ន ឬកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលសហគ្រិនភាពដូចជា Khmer Enterprise

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Pasteurization (ការធ្វើប៉ាស្ទ័រ / ការសម្លាប់មេរោគដោយកម្ដៅ) ដំណើរការកម្ដៅទឹកដោះគោនៅសីតុណ្ហភាពជាក់លាក់មួយ (ឧទាហរណ៍ ៧៤°C) ក្នុងរយៈពេលខ្លី ដើម្បីសម្លាប់បាក់តេរីដែលបង្កជំងឺ ដោយមិនធ្វើឱ្យបាត់បង់គុណភាពអាហារូបត្ថម្ភ និងរសជាតិដើមរបស់ទឹកដោះគោឡើយ។ ដូចជាការដាំទឹកឱ្យពុះដើម្បីសម្លាប់មេរោគមុននឹងផឹក តែយើងប្រើកម្ដៅល្មមដើម្បីកុំឱ្យខូចរចនាសម្ព័ន្ធទឹកដោះគោ។
Starter culture (មេដំបែឈីស / បាក់តេរីមេ) ពពួកបាក់តេរីមានប្រយោជន៍ (ដូចជា Streptococcus lactic និង Leuconostoc cremoris) ដែលគេដាក់ចូលទៅក្នុងទឹកដោះគោ ដើម្បីបំប្លែងជាតិស្ករឡាក់តូសទៅជាអាស៊ីតឡាក់ទិក ដែលធ្វើឱ្យទឹកដោះគោមានរសជាតិជូរ និងជួយដល់ការកកជាដុំ។ ដូចជាការដាក់មេដំបែចូលទៅក្នុងម្សៅដើម្បីធ្វើនំប៉័ង ឬការប្រើមេដើម្បីធ្វើឱ្យទឹកត្នោតឡើងជូរ។
Rennet (អង់ស៊ីមរេនណេត) ជាប្រភេទអង់ស៊ីមដែលជួយពន្លឿនការកកនៃប្រូតេអ៊ីនក្នុងទឹកដោះគោ (Casein) ឱ្យផ្តុំគ្នាជាដុំៗ (Curd) និងបំបែកចេញពីទឹក (Whey) បានយ៉ាងរហ័សនិងរឹងមាំល្អ។ ដូចជាកាវដែលជួយចាប់ភ្ជាប់ភាគល្អិតប្រូតេអ៊ីនតូចៗនៅក្នុងទឹកដោះគោឱ្យជាប់គ្នាជាដុំតែមួយ។
Curd (កំណកទឹកដោះគោ) ផ្នែករឹងនៃទឹកដោះគោដែលកកជាដុំៗ បន្ទាប់ពីមានប្រតិកម្មជាមួយអាស៊ីត ឬអង់ស៊ីមរេនណេត ដែលនេះជាវត្ថុធាតុដើមចម្បងសម្រាប់យកទៅធ្វើជាឈីស។ ដូចជាតៅហ៊ូដែលកកជាដុំៗ បន្ទាប់ពីគេចម្រាញ់និងបញ្ចុះជាតិជូរចូលក្នុងទឹកសណ្តែក។
Titratable Acidity (កម្រិតអាស៊ីតអាចទីត្រាតបាន) ការវាស់ស្ទង់បរិមាណអាស៊ីតសរុប (ជាពិសេសអាស៊ីតឡាក់ទិក) នៅក្នុងទឹកដោះគោ ដើម្បីដឹងថាពេលណាទឹកដោះគោមានកម្រិតជូរសមស្របសម្រាប់ការកាត់កំណកឈីស និងបន្តដំណើរការកែច្នៃ។ ដូចជាការភ្លក់រសជាតិទឹកសម្លរដើម្បីដឹងថាវាជូរល្មមហើយឬនៅ មុននឹងសម្រេចចិត្តដាក់សាច់ចូល។
Total Solid (សារធាតុរឹងសរុប / TS) សមាមាត្រនៃសារធាតុមិនមែនទឹកដែលមាននៅក្នុងទឹកដោះគោ (ដូចជាប្រូតេអ៊ីន ខ្លាញ់ ស្ករឡាក់តូស និងរ៉ែ)។ កម្រិតសារធាតុរឹងកាន់តែខ្ពស់ ទិន្នផលឈីសដែលទទួលបានក៏កាន់តែច្រើន។ ដូចជាបរិមាណសាច់កាហ្វេនិងស្ករដែលនៅសល់ បន្ទាប់ពីទឹកកាហ្វេបានរំហួតហួតអស់ពីកែវ។
Hedonic scale (រង្វាស់វាយតម្លៃចំណូលចិត្ត) វិធីសាស្ត្រក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការពេញចិត្តរបស់អ្នកបរិភោគទៅលើផលិតផលមួយ (ឧទាហរណ៍ ពណ៌ ក្លិន រសជាតិ និងវាយនភាព) ដោយប្រើពិន្ទុពី "មិនចូលចិត្តទាល់តែសោះ" ដល់ "ចូលចិត្តខ្លាំងបំផុត"។ ដូចជាការផ្តល់ផ្កាយ (១ ដល់ ៥ ផ្កាយ) ដើម្បីវាយតម្លៃហាងកាហ្វេនៅលើទូរស័ព្ទដៃបន្ទាប់ពីយើងបានញ៉ាំរួច។
Recombined milk (ទឹកដោះគោផ្សំឡើងវិញ) ទឹកដោះគោដែលបង្កើតឡើងដោយការយកម្សៅទឹកដោះគោគ្មានជាតិខ្លាញ់ (Skim milk powder) មកលាយជាមួយទឹក និងបរិមាណខ្លាញ់សមស្រប ដើម្បីឱ្យវាក្លាយជាទម្រង់រាវដូចទឹកដោះគោស្រស់ធម្មតាវិញ សម្រាប់ប្រើប្រាស់ពេលខ្វះខាតវត្ថុធាតុដើម។ ដូចជាការឆុងម្សៅទឹកដោះគោកូនក្មេងជាមួយទឹកក្តៅ ដើម្បីបំប្លែងវាទៅជាទឹកដោះគោរាវវិញ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖