បញ្ហា (The Problem)៖ វិស័យកសិកម្មទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសឥណ្ឌា កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាកង្វះកម្លាំងពលកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងតម្រូវការបន្ទាន់ក្នុងការបង្កើនផលិតភាពដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ចំនួនប្រជាជនដែលកំពុងកើនឡើង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ឯកសារនេះធ្វើការសិក្សាប្រៀបធៀប និងផ្តល់ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃបច្ចេកវិទ្យា និងការអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធមនុស្សយន្តកសិកម្មស្វ័យប្រវត្តិនៅជុំវិញពិភពលោក។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| API Research Platform (DIAS) វេទិកាស្រាវជ្រាវត្រួតពិនិត្យដំណាំស្វ័យប្រវត្តិ |
មានសមត្ថភាពបង្កើតផែនទីស្មៅច្បាស់លាស់ និងអាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ថ្នាំសម្លាប់ស្មៅពី ៣០% ទៅ ៧៥%។ | ជួបការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រងស្មៅដែលដុះចន្លោះគុម្ពដំណាំ (Intra-row) ដោយមិនធ្វើឱ្យខូចជាលិកាដំណាំ និងត្រូវការសេនស័រវៃឆ្លាតខ្ពស់។ | សម្រេចបានល្បឿន 3.6km/hr និងមានសមត្ថភាពគ្របដណ្តប់ 4.32 ហិកតាក្នុងមួយម៉ោង។ |
| BoniRob (Bosch) មនុស្សយន្តកសិកម្មពហុបំណង |
មានភាពបត់បែនខ្ពស់អាចបំពាក់ម៉ូឌុលឧបករណ៍ផ្សេងៗបាន (ឧទាហរណ៍៖ កម្ចាត់ស្មៅ, វាស់ស្ទង់ដី) និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់។ | មានតម្លៃខ្ពស់ខ្លាំងក្នុងការផលិត និងបច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់តែគោលបំណងស្រាវជ្រាវក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ប៉ុណ្ណោះ។ | មានប្រសិទ្ធភាពជាង ៩០% ក្នុងការកម្ចាត់ស្មៅក្នុងចម្ការការ៉ុត ដោយរក្សាដំណាំឱ្យមានសុវត្ថិភាព។ |
| CROPS (European Union) មនុស្សយន្តប្រមូលផលឆ្លាតវៃ |
អាចកំណត់អត្តសញ្ញាណផ្លែឈើទុំ និងមានបច្ចេកវិទ្យាចាប់កាន់ (Adaptive gripping) ដែលមិនធ្វើឱ្យខូចខាតដល់ផ្លែឈើ។ | នៅតែជួបការលំបាកក្នុងការសម្គាល់ផ្លែឈើដែលបាំងដោយស្លឹក និងការញែកផ្លែទុំចេញពីផ្លែខ្ចីដែលមានរូបរាងខុសៗគ្នា។ | អភិវឌ្ឍដោយជោគជ័យនូវគំរូ (Prototypes) សម្រាប់ការប្រមូលផលប៉ោម និងម្ទេសប្លោកដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអភិវឌ្ឍនិងដាក់ពង្រាយមនុស្សយន្តកសិកម្មទាមទារការវិនិយោគទុនខ្ពស់លើបច្ចេកវិទ្យា និងអ្នកជំនាញកម្រិតខ្ពស់។
ការស្រាវជ្រាវ និងការអភិវឌ្ឍគំរូមនុស្សយន្តភាគច្រើនត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ដូចជា អឺរ៉ុប សហរដ្ឋអាមេរិក អូស្ត្រាលី និងជប៉ុន ដែលមានដីកសិកម្មធំៗ និងរៀបចំជាប្រព័ន្ធល្អ។ នេះជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់កម្ពុជា ដែលកសិដ្ឋានភាគច្រើនមានទំហំតូច ប្លង់ដីមិនសូវមានសណ្តាប់ធ្នាប់ និងខ្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគាំទ្រ។
ទោះបីជាបច្ចេកវិទ្យាមនុស្សយន្តពេញលេញមានតម្លៃថ្លៃក្តី ប៉ុន្តែគំនិតនៃការធ្វើកសិកម្មដោយភាពសុក្រឹត (Precision Agriculture) គឺមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជា។
ការបោះជំហានចូលទៅក្នុងការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញា (Sensors) និងការកែច្នៃគ្រឿងចក្រដែលមានស្រាប់ឱ្យទៅជាពាក់កណ្តាលស្វ័យប្រវត្តិ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់កសិកម្មនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Precision Farming | គឺជាការធ្វើកសិកម្មដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យ (ដូចជាកម្រិតជី ទឹក និងស្ថានភាពដី) និងវិភាគដើម្បីផ្តល់នូវអ្វីដែលដំណាំត្រូវការយ៉ាងជាក់លាក់បំផុតនៅតាមចំណុចនីមួយៗ ដោយជៀសវាងការខ្ជះខ្ជាយ។ | ដូចជាការឱ្យថ្នាំអ្នកជំងឺតាមវេជ្ជបញ្ជាត្រឹមត្រូវទៅតាមអាការៈរៀងៗខ្លួន ជំនួសឱ្យការឱ្យថ្នាំដូចៗគ្នាទៅមនុស្សគ្រប់គ្នា។ |
| Machine Vision | ជាបច្ចេកវិទ្យាដែលអនុញ្ញាតឱ្យម៉ាស៊ីន កុំព្យូទ័រ ឬមនុស្សយន្ត "មើលឃើញ" និងយល់ពីអ្វីដែលនៅជុំវិញវា តាមរយៈការប្រើប្រាស់កាមេរ៉ា និងកម្មវិធីវិភាគរូបភាព ដើម្បីធ្វើការសម្រេចចិត្ត (ឧទាហរណ៍៖ ការបែងចែករវាងស្មៅ និងដំណាំ)។ | ដូចជាការបំពាក់ភ្នែកនិងខួរក្បាលឱ្យម៉ាស៊ីន ដើម្បីឱ្យវាស្គាល់ថាមួយណាជាផ្លែឈើទុំ និងមួយណាជាផ្លែឈើខ្ចី។ |
| RTK-GPS | ជាប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងតាមផ្កាយរណបដែលមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់កម្រិតសង់ទីម៉ែត្រ ដែលជួយឱ្យមនុស្សយន្តកសិកម្មដឹងពីទីតាំងរបស់វានៅលើទីវាលបានយ៉ាងច្បាស់លាស់បំផុត។ | ដូចជាផែនទី Google Maps ជំនាន់ពិសេសនៅលើទូរស័ព្ទ ដែលអាចប្រាប់អ្នកបានច្បាស់ថារថយន្តរបស់អ្នកកំពុងជាន់លើគំនូសបន្ទាត់មួយណា។ |
| Lidar | ជាឧបករណ៍ប្រើពន្លឺឡាស៊ែរដើម្បីវាស់ចម្ងាយពីមនុស្សយន្តទៅវត្ថុជុំវិញខ្លួន ដែលជួយបង្កើតបានជាផែនទី 3D សម្រាប់ឱ្យមនុស្សយន្តអាចរុករកផ្លូវ និងគេចវេសពីឧបសគ្គផ្សេងៗ។ | ដូចជាសត្វប្រចៀវប្រើសំឡេងដើម្បីដឹងពីទីតាំងឧបសគ្គនៅពេលយប់ តែឧបករណ៍ Lidar ប្រើពន្លឺឡាស៊ែរជំនួសវិញ។ |
| Variable-rate technology | ជាបច្ចេកវិទ្យាដែលអនុញ្ញាតឱ្យម៉ាស៊ីនកសិកម្មផ្លាស់ប្តូរបរិមាណនៃការដាក់ជី គ្រាប់ពូជ ឬបាញ់ថ្នាំដោយស្វ័យប្រវត្តិ ទៅតាមតម្រូវការជាក់ស្តែងនៃចំណុចនីមួយៗលើផ្ទៃដី។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនត្រជាក់ឆ្លាតវៃដែលចេះបញ្ចេញភាពត្រជាក់ខ្លាំងនៅកន្លែងដែលមានមនុស្សច្រើន និងបន្ថយភាពត្រជាក់នៅកន្លែងគ្មានមនុស្ស។ |
| Color Segmentation | ជាបច្ចេកទេសក្នុងដំណើរការវិភាគរូបភាព (Image Processing) ដែលកាត់បំបែករូបភាពជាផ្នែកៗដោយផ្អែកលើពណ៌ ដើម្បីញែកឱ្យដាច់រវាងពណ៌របស់ដំណាំ ស្មៅ និងដី។ | ដូចជាការតម្រៀបស្ករគ្រាប់ M&M តាមពណ៌របស់វា ដើម្បីងាយស្រួលរើសយកតែគ្រាប់ពណ៌ក្រហម។ |
| Mechatronics | ជាការសិក្សាដែលរួមបញ្ចូលគ្នារវាងផ្នែកវិស្វកម្មមេកានិច (គ្រឿងម៉ាស៊ីន) អគ្គិសនី និងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធស្វ័យប្រវត្តិ ឬមនុស្សយន្តឆ្លាតវៃ។ | ដូចជាការយកសាច់ដុំ (មេកានិច) សរសៃប្រសាទ (អគ្គិសនី) និងខួរក្បាល (កុំព្យូទ័រ) មកផ្គុំបញ្ចូលគ្នាដើម្បីបង្កើតមនុស្សយន្ត។ |
| NDVI | ជាសន្ទស្សន៍ដែលប្រើដើម្បីវាស់វែងពីកម្រិតភាពបៃតង និងវាយតម្លៃសុខភាពរបស់រុក្ខជាតិ ឬដំណាំ ដោយផ្អែកលើរបៀបដែលរុក្ខជាតិស្រូបយក និងចំណាំងផ្លាតពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ | ដូចជាការប្រើទែម៉ូម៉ែត្រដើម្បីវាស់កម្តៅអ្នកជំងឺ តែនេះគឺជាការវាស់ពន្លឺដើម្បីដឹងថារុក្ខជាតិមានសុខភាពល្អឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
