បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មគីមីសិប្បនិម្មិត (Synthetic antioxidants) ក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ ដោយស្វែងរកជម្រើសធម្មជាតិពីសមាសធាតុ Phenolic ក្នុងអង្ករសម្រូបដើម្បីរក្សាលំនឹង និងគុណភាពប្រេងដូងចម្រាញ់។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រៀបធៀបប្រសិទ្ធភាពនៃការទាញយកដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាអ៊ុលត្រាសោន និងវិធីសាស្ត្រធម្មតា ព្រមទាំងវាយតម្លៃសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មរបស់សារធាតុចម្រាញ់ទាំងនោះនៅក្នុងប្រេងដូង។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Ultrasound-Assisted Extraction (UAE) ការទាញយកដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាអ៊ុលត្រាសោន |
ចំណាយពេលខ្លី (ត្រឹមតែ ២៥នាទី) កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយ និងផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់។ វាជាវិធីសាស្ត្រដែលមានលក្ខណៈស្និទ្ធស្នាលនឹងបរិស្ថាន (Environmentally friendly)។ | តម្រូវឱ្យមានឧបករណ៍ Ultrasonic bath ដែលមានតម្លៃថ្លៃជាងឧបករណ៍កូរធម្មតា និងត្រូវការការគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពឱ្យបានច្បាស់លាស់។ | ទទួលបានបរិមាណ Phenolic សរុបខ្ពស់ជាងវិធីធម្មតា ១៥,៣១% (១,៣០ mg FAE/g) និងសកម្មភាពប្រឆាំងរ៉ាឌីកាល់សេរី (DPPH) ដល់ទៅ ៨៦,៥៥%។ |
| Conventional Extraction (Maceration/Stirring) ការទាញយកតាមបែបធម្មតា (ការត្រាំ និងកូរ) |
ងាយស្រួលក្នុងការអនុវត្ត មិនត្រូវការឧបករណ៍ស្មុគស្មាញច្រើន និងចំណាយដើមទុនតិចសម្រាប់បរិក្ខារ។ | ត្រូវការពេលវេលាយូរ ប្រើប្រាស់សារធាតុរំលាយច្រើន និងមិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទាញយកសមាសធាតុសកម្មចេញពីរុក្ខជាតិ។ | ទទួលបានបរិមាណ Phenolic សរុបត្រឹមតែ ១,១១ mg FAE/g ដែលទាបជាងការប្រើបច្ចេកវិទ្យាអ៊ុលត្រាសោន។ |
| Synthetic Antioxidants (BHT and BHA) សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មគីមីសិប្បនិម្មិត (BHT និង BHA) |
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការរក្សាលំនឹងប្រេង (ជាពិសេស BHT) ងាយស្រួលរកទិញ និងនិយមប្រើប្រាស់ទូទៅក្នុងឧស្សាហកម្មម្ហូបអាហារ។ | អាចមានផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព (ការពុល) ប្រសិនបើប្រើប្រាស់លើសកម្រិត និងមិនឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការអតិថិជនដែលចង់បានផលិតផលធម្មជាតិ។ | សារធាតុចម្រាញ់ពីអង្ករសម្រូបមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ជាង BHA និងសំណាកត្រួតពិនិត្យ ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពទាបជាង BHT ក្នុងការទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃតម្លៃ PV និង TBARS ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារបរិក្ខារមន្ទីរពិសោធន៍កម្រិតមធ្យម ជាពិសេសម៉ាស៊ីនអ៊ុលត្រាសោន និងសារធាតុគីមីសម្រាប់វិភាគសកម្មភាពជីវសាស្ត្រ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតលើពូជអង្ករសម្រូប Sung Yod មកពីខេត្ត Phatthalung ភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃ។ ដោយសារប្រទេសកម្ពុជាមានពូជស្រូវចម្រុះជាច្រើន (ដូចជា ផ្ការំដួល ស្រូវក្រហម ស្រូវស) និងមានអាកាសធាតុស្រដៀងគ្នា ការស្រាវជ្រាវនេះមានតម្លៃយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់យកមកប្រៀបធៀប និងអនុវត្តលើពូជអង្ករក្នុងស្រុក។ ការយល់ដឹងពីសក្តានុពលនេះអាចជួយបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់កសិផលជាតិ។
វិធីសាស្ត្រនេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ខ្លាំងសម្រាប់ឧស្សាហកម្មកែច្នៃម្ហូបអាហារ និងការស្រាវជ្រាវកសិ-ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា។
ការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យានេះនឹងជួយលើកកម្ពស់តម្លៃសេដ្ឋកិច្ចនៃកសិផលកម្ពុជា ព្រមទាំងចូលរួមកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលសារធាតុគីមីសិប្បនិម្មិតសម្រាប់ថែរក្សាម្ហូបអាហារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Ultrasound-assisted extraction (ការទាញយកដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាអ៊ុលត្រាសោន) | បច្ចេកទេសប្រើប្រាស់រលកសំឡេងដែលមានប្រេកង់ខ្ពស់ (អ៊ុលត្រាសោន) បង្កើតជារំញ័រដើម្បីបំបែកជញ្ជាំងកោសិការុក្ខជាតិ ដែលជួយឱ្យសារធាតុរំលាយ (ដូចជាអេតាណុល) អាចជ្រាបចូល និងទាញយកសារធាតុសកម្មបានលឿន និងមានបរិមាណច្រើនជាងវិធីត្រាំធម្មតា។ | ដូចជាការប្រើរំញ័រខ្លាំងៗដើម្បីអង្រួនយកទឹកស៊ីរ៉ូចេញពីសាច់ផ្លែឈើឱ្យបានលឿននិងអស់ល្អ ដោយមិនបាច់ប្រើកម្លាំងច្របាច់យូរ។ |
| Phenolic compounds (សមាសធាតុ Phenolic) | ក្រុមសារធាតុគីមីសកម្មធម្មជាតិដែលមាននៅក្នុងរុក្ខជាតិ (ដូចជាក្នុងកន្ទក់នៃអង្ករសម្រូប) ដែលមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់អេឡិចត្រុងទៅបន្សាបរ៉ាឌីកាល់សេរី ការពារកោសិកាពីការខូចខាត និងជួយថែរក្សាគុណភាពចំណីអាហារកុំឱ្យខូចគុណភាពឬមានក្លិនខារ។ | ដូចជាកងទ័ពអង្គរក្សដែលរាងកាយរុក្ខជាតិបង្កើតឡើង ដើម្បីការពារខ្លួនពីការវាយប្រហាររបស់សត្រូវ (អុកស៊ីតកម្ម)។ |
| Accelerated oxidation study (ការសិក្សាពីអុកស៊ីតកម្មក្នុងល្បឿនលឿន) | វិធីសាស្ត្រធ្វើតេស្តនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ដោយប្រើសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ខុសពីធម្មតា (ឧទាហរណ៍ ៦០°C) ដើម្បីជំរុញឱ្យផលិតផល (ដូចជាប្រេង) ឆាប់ខូចគុណភាព ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវដឹងពីអាយុកាល និងប្រសិទ្ធភាពនៃសារធាតុការពារក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃ ជំនួសឱ្យការរង់ចាំជាច្រើនខែ។ | ដូចជាការយកទូរស័ព្ទទៅដាក់ក្នុងទូកម្តៅដើម្បីតេស្តមើលថាតើវានឹងខូចឬអត់ ប្រសិនបើប្រើក្នុងអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងរយៈពេលយូរ (ការតេស្តភាពធន់ក្នុងរយៈពេលខ្លី)។ |
| Peroxide value (តម្លៃ Peroxide ឬ PV) | រង្វាស់គីមីដែលប្រើសម្រាប់វាស់បរិមាណសារធាតុ Peroxide ដែលជាផលិតផលដំបូងបង្អស់នៃការខូចគុណភាពរបស់ប្រេង (អុកស៊ីតកម្មលីពីត)។ តម្លៃ PV កាន់តែខ្ពស់ បង្ហាញថាប្រេងនោះចាប់ផ្តើមខូចគុណភាព និងជិតមានក្លិនខារហើយ។ | ដូចជាការវាស់កម្តៅអ្នកជំងឺ បើកម្តៅកាន់តែខ្ពស់ មានន័យថាជំងឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| Thiobarbituric acid reactive substances (សារធាតុប្រតិកម្ម TBARS) | រង្វាស់ដែលវាស់បរិមាណផលិតផលបន្ទាប់បន្សំ (ដូចជា Aldehydes) ដែលកើតឡើងនៅដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការខូចគុណភាពប្រេង។ វាជាសូចនាករដែលបញ្ជាក់ពីការកើតមានក្លិនខារយ៉ាងច្បាស់លាស់នៅក្នុងអាហារមានជាតិខ្លាញ់។ | ដូចជាការធុំក្លិនផ្សែងដែលជាសញ្ញាបញ្ជាក់ថាភ្លើងបានឆេះរាលដាលធំហើយ បន្ទាប់ពីការចាប់ផ្តើមឆេះតិចៗដំបូង។ |
| DPPH radical scavenging activity (សកម្មភាពប្រឆាំងរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH) | វិធីសាស្ត្រធ្វើតេស្តតាមរយៈការប្រែប្រួលពណ៌នៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីវាស់ស្ទង់សមត្ថភាពរបស់សារធាតុណាមួយក្នុងការបន្សាបរ៉ាឌីកាល់សេរី DPPH។ ភាគរយនៃការបន្សាបកាន់តែខ្ពស់ បញ្ជាក់ថាសារធាតុនោះមានប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មកាន់តែខ្លាំង។ | ដូចជាការប្រកួតពន្លត់ភ្លើង ភាគរយដែលទទួលបានគឺជារង្វាស់ដែលប្រាប់ថាតើអ្នកអាចពន្លត់អណ្តាតភ្លើងបានលឿននិងមានប្រសិទ្ធភាពប៉ុណ្ណា។ |
| Ferulic acid equivalent (សមមូលអាស៊ីត Ferulic ឬ FAE) | ខ្នាតរង្វាស់ស្តង់ដារមួយដែលប្រើសម្រាប់រាយការណ៍ពីបរិមាណសមាសធាតុ Phenolic សរុបនៅក្នុងសំណាក ដោយធៀបទៅនឹងកំហាប់នៃអាស៊ីត Ferulic ដែលត្រូវបានប្រើជាសារធាតុគោលសម្រាប់ធ្វើការប្រៀបធៀប។ | ដូចជាការគិតតម្លៃទ្រព្យសម្បត្តិផ្សេងៗ (ដី ផ្ទះ ឡាន) ទៅជារូបិយប័ណ្ណតែមួយ (ឧ. ដុល្លារ) ដើម្បីងាយស្រួលប្រៀបធៀប។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
