បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការបន្ថែមតម្លៃដល់សារាយទឹកសាបពណ៌បៃតង (Spirogyra spp.) ដោយកែច្នៃវាទៅជាផលិតផលអាហារសុខភាពប្រភេទយ៉ាអួ (Yogurt) ដើម្បីទាញយកអត្ថប្រយោជន៍ពីសារធាតុបំប៉ន និងសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រពិសោធន៍ដោយបង្កើតរូបមន្តយ៉ាអួផ្សេងៗគ្នា និងវាយតម្លៃលក្ខណៈរូបគីមី ព្រមទាំងធ្វើតេស្តប្រព័ន្ធវិញ្ញាណ (Sensory evaluation) ជាមួយអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Yogurt with 20% Spirogyra syrup យ៉ាអួដែលមានទឹកស៊ីរ៉ូសារាយទឹកសាប ២០% |
មានពណ៌និងវាយនភាពល្អ ងាយស្រួលក្នុងការទទួលទាន និងមានការពេញចិត្តផ្នែករសជាតិល្អបង្គួរ។ | មានសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនិងបរិមាណសមាសធាតុផេណូលីក (Phenolic compounds) ទាបជាងគេក្នុងចំណោមរូបមន្តដែលបានលាយសារាយ។ | ពិន្ទុនៃការពេញចិត្តជារួម ៧.៤៧ សកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម (TEAC) ១.៨៣ និងកម្រិតអាស៊ីត ១.២៤%។ |
| Yogurt with 30% Spirogyra syrup (Optimal) យ៉ាអួដែលមានទឹកស៊ីរ៉ូសារាយទឹកសាប ៣០% (រូបមន្តល្អបំផុត) |
ទទួលបានការពេញចិត្តខ្ពស់បំផុតពីអ្នកសាកល្បង ទាំងផ្នែកក្លិន រសជាតិ និងការពេញចិត្តជារួម ព្រមទាំងមានតុល្យភាពល្អនៃសារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនិងថ្លៃដើម។ | ទោះបីជាល្អបំផុតជារួម ប៉ុន្តែសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនៅទាបជាងរូបមន្ត ៤០% បន្តិច។ | ពិន្ទុនៃការពេញចិត្តជារួមខ្ពស់បំផុត ៧.៥០ សកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ៣.០៩ និងកម្រិតអាស៊ីត ១.១២%។ |
| Yogurt with 40% Spirogyra syrup យ៉ាអួដែលមានទឹកស៊ីរ៉ូសារាយទឹកសាប ៤០% |
មានសកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មនិងសមាសធាតុផេណូលីកខ្ពស់បំផុត ដែលផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ខ្ពស់បំផុតសម្រាប់សុខភាព។ | ពិន្ទុនៃការវាយតម្លៃប្រព័ន្ធវិញ្ញាណ (Sensory score) ធ្លាក់ចុះទាបជាងគេ ដោយមានពណ៌ក្រមៅ ក្លិននិងរសជាតិមិនសូវជាទីពេញចិត្ត ព្រមទាំងមានកម្រិតអាស៊ីតទាប។ | សកម្មភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មខ្ពស់បំផុត ៤.៦៥ ប៉ុន្តែពិន្ទុនៃការពេញចិត្តជារួមធ្លាក់ចុះដល់ ៧.០៣ និងកម្រិតអាស៊ីត ១.០៦%។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារនូវធនធានមន្ទីរពិសោធន៍ចំណីអាហារកម្រិតមធ្យម ឧបករណ៍វិភាគគីមី និងវត្ថុធាតុដើមដែលអាចរកបានយ៉ាងងាយស្រួលនៅក្នុងស្រុក។
ការស្រាវជ្រាវនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃ (សាកលវិទ្យាល័យ Rajamangala និង Maejo) ដោយប្រមូលសារាយពីខេត្ត Phrae។ ទិន្នន័យវាយតម្លៃរសជាតិបានមកពីអ្នកស្ម័គ្រចិត្តដែលបានបណ្តុះបណ្តាលចំនួន ៣០ នាក់នៅប្រទេសថៃ ដែលអាចមានចំណូលចិត្តរសជាតិខុសពីប្រជាជនកម្ពុជាបន្តិច។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ ភូមិសាស្ត្រ និងការនិយមបរិភោគសារាយទឹកសាបមានលក្ខណៈស្រដៀងគ្នាច្រើនទៅនឹងប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធខ្ពស់។
វិធីសាស្ត្រនៃការកែច្នៃសារាយទឹកសាបទៅជាផលិតផលយ៉ាអួនេះ មានសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់យកមកអនុវត្តនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីបង្កើតផលិតផលអាហារសុខភាពថ្មីៗដែលមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់។
ការអនុវត្តគម្រោងនេះមិនត្រឹមតែជួយបង្កើនតម្លៃបន្ថែមដល់ធនធានធម្មជាតិក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងលើកកម្ពស់សុខភាពសាធារណៈ និងបង្កើតឱកាសសេដ្ឋកិច្ចថ្មីៗសម្រាប់ប្រជាសហគមន៍ និងសហគ្រិនក្នុងស្រុក។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Spirogyra spp. | វាគឺជាប្រភេទសារាយទឹកសាបដែលមានរាងជាសរសៃវែងៗ ដុះក្នុងប្រភពទឹកស្អាត ដែលត្រូវបានគេយកមកចម្រាញ់យកសារធាតុចិញ្ចឹម និងកែច្នៃជាអាហារបំប៉ន ឬបន្ថែមក្នុងផលិតផលផ្សេងៗដើម្បីបង្កើនតម្លៃអាហារូបត្ថម្ភ។ | ដូចជាស្លែ ឬបន្លែទឹកដែលដុះក្នុងទឹកស្អាត ដែលគេអាចយកមកចម្អិនជាអាហារបំប៉នបាន។ |
| Antioxidant activity | គឺជាសមត្ថភាពរបស់សារធាតុណាមួយ (ដូចជាសារធាតុចម្រាញ់ពីសារាយ) ក្នុងការទៅចាប់ និងបន្សាបរ៉ាឌីកាល់សេរី ដែលជាភ្នាក់ងារធ្វើឱ្យកោសិកាក្នុងរាងកាយខូចខាត ឬចាស់ជរា។ | ប្រៀបដូចជាថ្នាំការពារច្រេះ ដែលជួយការពារដែក (កោសិការាងកាយ) មិនឱ្យពុកផុយដោយសារអុកស៊ីហ្សែន។ |
| Phenolic compounds | ជាក្រុមសមាសធាតុគីមីធម្មជាតិដែលមានច្រើនក្នុងរុក្ខជាតិ ឬសារាយ ដែលដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់នូវសមត្ថភាពប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម និងជួយកាត់បន្ថយការរលាក។ | ប្រៀបដូចជាកងទ័ពពិសេសនៅក្នុងរុក្ខជាតិដែលជួយប្រឆាំងនឹងជំងឺ និងភាពចាស់ជរា។ |
| 9-point hedonic scaling | គឺជាប្រព័ន្ធវាយតម្លៃមួយក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រចំណីអាហារ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកភ្លក់ (អ្នកស្ម័គ្រចិត្ត) ផ្តល់ពិន្ទុពី ១ (មិនចូលចិត្តបំផុត) ដល់ ៩ (ចូលចិត្តបំផុត) ដើម្បីវាយតម្លៃលើពណ៌ ក្លិន រសជាតិ និងវាយនភាពរបស់ផលិតផល។ | ដូចជាការផ្តល់ពិន្ទុផ្កាយពី ១ ដល់ ៩ ដល់ភោជនីយដ្ឋានមួយ ដើម្បីបង្ហាញថាអ្នកចូលចិត្តម្ហូបនោះកម្រិតណា។ |
| Probiotic | ជាប្រភេទអតិសុខុមប្រាណ ឬបាក់តេរីល្អៗមានជីវិត ដែលនៅពេលយើងបរិភោគវា (ដូចជាតាមរយៈយ៉ាអួ) វាចូលទៅជួយធ្វើឱ្យប្រព័ន្ធរំលាយអាហារមានសុខភាពល្អ មានតុល្យភាព និងពង្រឹងប្រព័ន្ធការពាររាងកាយ។ | ប្រៀបដូចជាទាហានល្អៗដែលយើងបញ្ជូនចូលក្នុងពោះវៀន ដើម្បីវាយប្រហារមេរោគអាក្រក់ និងជួយរំលាយអាហារ។ |
| Prebiotic | ជាប្រភេទកាបូអ៊ីដ្រាត ឬសរសៃសរសៃអាហារ (Poly-saccharides) ដែលរាងកាយមនុស្សមិនអាចរំលាយបាន ប៉ុន្តែវាធ្វើសកម្មភាពជាចំណីដ៏ល្អសម្រាប់បាក់តេរីល្អ (Probiotic) នៅក្នុងពោះវៀន ដើម្បីឱ្យបាក់តេរីទាំងនោះលូតលាស់បានល្អ។ | ដូចជាជីធម្មជាតិ ឬចំណីពិសេសសម្រាប់ចិញ្ចឹម "ទាហានល្អ" (Probiotic) នៅក្នុងពោះវៀនយើងឱ្យកាន់តែខ្លាំង។ |
| Stirred yogurt | ជានីតិវិធីផលិតយ៉ាអួដែលគេបន្ទុំទឹកដោះគោក្នុងធុងធំ (Vat) រហូតដល់កើតជាយ៉ាអួ រួចកូរវាឱ្យបែកសាច់ទើបច្រកចូលកែវ ឬកេស ដែលធ្វើឱ្យវាមានសាច់រាវខាប់ៗ និងមានភាពស្មើគ្នាល្អ។ | ដូចជាការស្លសម្លក្នុងឆ្នាំងធំមួយ រួចកូរឱ្យសព្វរលាយចូលគ្នាល្អ មុននឹងដួសចែកដាក់ចានតូចៗ។ |
| Titratable acidity | គឺជាវិធីសាស្ត្រគីមីក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ សម្រាប់វាស់កំហាប់កម្រិតអាស៊ីតសរុបនៅក្នុងផលិតផលអាហារ (ដូចជាអាស៊ីតឡាក់ទិកក្នុងយ៉ាអួ) ដើម្បីធានាថាវាស្ថិតក្នុងស្តង់ដារសុវត្ថិភាព និងមានរសជាតិជូរត្រឹមត្រូវ។ | ដូចជាការប្រើឧបករណ៍វាស់កម្រិតជាតិប្រៃក្នុងទឹកសម្ល ដើម្បីដឹងប្រាកដថាយើងត្រូវថែមទឹកប៉ុន្មានទៀតទើបល្មម។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
