បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយលើបញ្ហាកង្វះខាតការយល់ដឹងអំពីទំនាក់ទំនងរវាងអាកប្បកិរិយា ការលើកទឹកចិត្ត និងបុគ្គលិកលក្ខណៈសហគ្រិន ជាមួយនឹងគំរូនៃភាពជោគជ័យក្នុងការធ្វើកសិកម្មក្នុងទីក្រុង ដោយផ្តោតជាពិសេសលើឥទ្ធិពលនៃតម្លៃសាសនាឥស្លាម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របរិមាណ ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសមាជិកនៃមូលនិធិសប្បុរសធម៌ឥស្លាមនៅទូទាំងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី តាមរយៈការចែកចាយកម្រងសំណួរ និងការវិភាគទិន្នន័យដើម្បីស្វែងរកទំនាក់ទំនងរវាងអថេរ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Direct Path Analysis (Based on Theory of Planned Behavior) ការវិភាគឥទ្ធិពលផ្ទាល់ (ដោយផ្អែកលើទ្រឹស្តី TPB) |
ងាយស្រួលយល់ និងជាវិធីសាស្ត្រស្តង់ដារសម្រាប់វាយតម្លៃកត្តាចិត្តសាស្ត្រទូទៅដែលជំរុញឱ្យមានសកម្មភាពសហគ្រិនភាព។ | មិនបានគិតបញ្ចូលនូវឥទ្ធិពលស៊ីជម្រៅនៃកត្តាសាសនា ឬសីលធម៌ដែលជាកម្លាំងចលករពីខាងក្នុងនោះទេ។ | បង្ហាញថាអាកប្បកិរិយា (០.៦៤៩) ការលើកទឹកចិត្ត (០.៤២០) និងបុគ្គលិកលក្ខណៈ (០.២២២) មានឥទ្ធិពលវិជ្ជមានដោយផ្ទាល់ទៅលើគំរូសហគ្រិនភាពកសិកម្មទីក្រុង។ |
| Moderation Analysis (Incorporating IWEI) ការវិភាគឥទ្ធិពលសម្របសម្រួល (ដោយបញ្ចូលអថេរ IWEI) |
ផ្តល់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីរបៀបដែលតម្លៃសីលធម៌ និងសាសនាជួយពង្រឹងកត្តាចិត្តសាស្ត្រសម្រាប់ភាពជោគជ័យនៃអាជីវកម្ម។ | ត្រូវការការពង្រីកការវាស់វែងស្មុគស្មាញជាងមុន និងផ្តោតជាពិសេសលើបរិបទសាសនាជាក់លាក់ ដែលពិបាកទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅ។ | អថេរតម្លៃសាសនា (IWEI) បានដើរតួពង្រឹងឥទ្ធិពលនៃអាកប្បកិរិយា (០.០៥០) ការលើកទឹកចិត្ត (០.០៣៣) និងបុគ្គលិកលក្ខណៈ (០.០១៨) ទៅលើគំរូអាជីវកម្មបន្ថែមទៀត។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានកុំព្យូទ័រធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់លើការប្រមូលទិន្នន័យស្ទង់មតិ និងកម្មវិធីវិភាគស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ដោយផ្តោតតែលើអ្នកចូលរួមកសិកម្មទីក្រុងចំនួន ២២៣ នាក់ ដែលជាសមាជិកនៃមូលនិធិសប្បុរសធម៌ឥស្លាម។ ទិន្នន័យនេះមានភាពលម្អៀងខ្លាំងទៅលើបរិបទប្រជាជនម៉ូស្លីម (Muslim) និងសាសនាឥស្លាម។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយកគំរូនេះទៅប្រើប្រាស់ចាំបាច់ត្រូវមានការសម្របសម្រួលផ្នែកវប្បធម៌ និងសាសនា (ឧ. គុណតម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនា ឬសីលធម៌សង្គមទូទៅ) ទើបអាចតំណាងឱ្យប្រជាជនភាគច្រើនបាន។
ទោះបីជាផ្តោតលើសាសនាឥស្លាមក៏ដោយ គំរូទ្រឹស្តីនៃការសិក្សានេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការជំរុញកសិកម្មទីក្រុងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវ។
ជារួម ឯកសារនេះផ្តល់ជាក្របខ័ណ្ឌដ៏ល្អមួយក្នុងការបញ្ចូលតម្លៃសីលធម៌សង្គមទៅក្នុងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រិនភាពកសិកម្មនៅកម្ពុជា ដើម្បីធានាបាននូវនិរន្តរភាពអាជីវកម្ម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Islamic Worshipful Entrepreneurial Intention (IWEI) (គោលបំណងសហគ្រិនភាពបែបសាសនាឥស្លាម) | ជាគោលគំនិតដែលចាត់ទុកការប្រកបអាជីវកម្ម ឬសហគ្រិនភាព ជាទម្រង់នៃការគោរពប្រតិបត្តិសាសនា (Niyyah) ដោយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍សីលធម៌ យុត្តិធម៌ និងការទទួលខុសត្រូវសង្គមដើម្បីរួមចំណែកអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍។ | ដូចជាការប្រកបមុខរបររកស៊ីដោយគិតថាវាជាការធ្វើបុណ្យសន្សំកុសល មិនមែនគ្រាន់តែដើម្បីប្រាក់ចំណេញនោះទេ តែដើម្បីជួយសង្គមផងដែរ។ |
| Theory of Planned Behavior (TPB) (ទ្រឹស្តីនៃអាកប្បកិរិយាដែលបានគ្រោងទុក) | ជាក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ថា ការសម្រេចចិត្តរបស់មនុស្សក្នុងការធ្វើអ្វីមួយ (ដូចជាការបើកអាជីវកម្ម) គឺត្រូវបានជំរុញដោយកត្តា៣យ៉ាង៖ អាកប្បកិរិយាផ្ទាល់ខ្លួន បទដ្ឋានសង្គម (សម្ពាធពីអ្នកជុំវិញ) និងការជឿជាក់លើសមត្ថភាពខ្លួនឯងក្នុងការធ្វើរឿងនោះ។ | ដូចជារូបមន្តទស្សន៍ទាយថាបុគ្គលម្នាក់នឹងបើកហាងឬអត់ ដោយមើលលើចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់គាត់ ការគាំទ្រពីគ្រួសារ និងជំនឿចិត្តលើសមត្ថភាពខ្លួនឯង។ |
| Moderating Variable (អថេរសម្របសម្រួល) | ជាកត្តា ឬអថេរមួយដែលជះឥទ្ធិពលដល់កម្លាំង ឬទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរផ្សេងទៀត។ នៅក្នុងការសិក្សានេះ គុណតម្លៃសាសនា (IWEI) ដើរតួជាអ្នកពង្រឹងឥទ្ធិពលនៃកត្តាចិត្តសាស្ត្រឲ្យរុញច្រានអាជីវកម្មឲ្យកាន់តែជោគជ័យ។ | ដូចជាកម្រិតភ្លើងពេលចម្អិនម្ហូប៖ សាច់និងគ្រឿងផ្សំមានហើយ ប៉ុន្តែបើសារ៉េកម្រិតភ្លើងបានត្រូវ (អថេរសម្របសម្រួល) វានឹងធ្វើឲ្យម្ហូបនោះកាន់តែឆ្ងាញ់និងឆ្អិនល្អជាងមុន។ |
| Aquaponics (វារីកសិកម្មចម្រុះ / អាហ្គ័រប៉ូនិក) | ប្រព័ន្ធកសិកម្មនវានុវត្តន៍ដែលរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការចិញ្ចឹមត្រី (Aquaculture) និងការដាំរុក្ខជាតិក្នុងទឹកដោយមិនប្រើដី (Hydroponics) ដែលក្នុងនោះកាកសំណល់ពីត្រីត្រូវបានបំប្លែងជាជីសម្រាប់រុក្ខជាតិ ហើយរុក្ខជាតិជួយចម្រោះទឹកឲ្យត្រីវិញ។ | ដូចជាការបង្កើតប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីតូចមួយក្នុងផ្ទះ ដែលយើងចិញ្ចឹមត្រីផង និងយកទឹកកខ្វក់ពីអាងត្រីនោះទៅស្រោចបន្លែឲ្យលូតលាស់ដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ |
| Entrepreneurial Model (គំរូសហគ្រិនភាព) | ជារចនាសម្ព័ន្ធ ឬវិធីសាស្ត្រជាប្រព័ន្ធដែលអាជីវកម្មខ្នាតតូច ឬបុគ្គលម្នាក់បង្កើតឡើងដើម្បីដំណើរការ គ្រប់គ្រងហានិភ័យ និងបង្កើតតម្លៃបន្ថែមតាមរយៈនវានុវត្តន៍ និងបច្ចេកវិទ្យា ដែលខុសពីគំរូអាជីវកម្មទិញលក់បែបប្រពៃណី។ | ដូចជាប្លង់មេ (Blueprint) សម្រាប់សាងសង់ផ្ទះ ដោយប្រាប់ពីរបៀបរៀបចំប្រព័ន្ធទឹក ភ្លើង និងរចនាបថ ដើម្បីឲ្យផ្ទះនោះរឹងមាំ និងទំនើប។ |
| Covariance-based approach (វិធីសាស្ត្រផ្អែកលើកូវ៉ារ្យង់) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើអថេរចៃដន្យពីរ ឬច្រើន ប្រែប្រួលក្នុងពេលដំណាលគ្នាយ៉ាងដូចម្តេច ដែលជួយបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងទិសដៅនៃកត្តាទាំងនោះនៅក្នុងម៉ូដែលស្រាវជ្រាវ។ | ដូចជាការសង្កេតមើលមនុស្សពីរនាក់រាំទល់មុខគ្នា ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើពេលម្នាក់បោះជំហានទៅមុខ ម្នាក់ទៀតថយក្រោយក្នុងចង្វាក់តែមួយស៊ីគ្នាឬយ៉ាងណា។ |
| Maqasid al-Shariah (គោលដៅនៃច្បាប់ឥស្លាម) | ជាគោលបំណង ឬទិសដៅចម្បងនៃច្បាប់សាសនាឥស្លាម ដែលផ្តោតលើការការពារ និងលើកកម្ពស់សុខុមាលភាពរបស់មនុស្សជាតិ ដូចជាការការពារសាសនា ជីវិត បញ្ញា ពូជពង្ស និងទ្រព្យសម្បត្តិ តាមរយៈសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គម។ | ដូចជាគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន ដែលច្បាប់សាសនាបង្កើតឡើងដើម្បីធានាថាមនុស្សគ្រប់គ្នារស់នៅបានសុខសាន្ត មានអាហារបរិភោគ និងមានការអភិវឌ្ឍត្រឹមត្រូវ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
