បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងអភិវឌ្ឍវិធីសាស្ត្រប្រើចំហាយកម្ដៅ (Vapor heat treatment) ជាវិធានការចត្តាឡីស័កដើម្បីកំចាត់ស៊ុត និងដង្កូវរបស់រុយទិចផ្លែឈើទិសបូព៌ា និងរុយឪឡឹក នៅក្នុងផ្លែស្វាយពូជ 'Nang Klarngwun' សម្រាប់ការនាំចេញ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការសាកល្បងដោយប្រើប្រព័ន្ធកំដៅចំហាយទឹកទៅលើស៊ុតនិងដង្កូវរុយនៅក្នុងផ្លែស្វាយ ដោយកត់ត្រាសីតុណ្ហភាព សំណើម និងវាយតម្លៃអត្រារស់រានមានជីវិតរបស់សត្វល្អិត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Vapor Heat Treatment (VHT) ការព្យាបាលដោយប្រើចំហាយកម្ដៅ |
មិនប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីពុល និងមិនបន្សល់ទុកសំណល់គ្រោះថ្នាក់។ មិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណភាព ឬរយៈពេលនៃការទុកដាក់ (shelf life) របស់ផ្លែស្វាយឡើយ។ | ទាមទារម៉ាស៊ីនបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ និងចំណាយពេលយូរក្នុងការបង្កើនសីតុណ្ហភាពស្នូលផ្លែឈើ (ប្រហែល ១១០នាទី)។ | សម្លាប់ដង្កូវដំណាក់កាលទី១ នៃរុយទិចផ្លែឈើទិសបូព៌ាចំនួន ៩៩.២៥២ ក្បាលដោយជោគជ័យ ១០០% នៅសីតុណ្ហភាពស្នូល ៤៦,៥°C រយៈពេល ១០នាទី។ |
| Hot Water Dipping Test ការធ្វើតេស្តដោយជ្រមុជក្នុងទឹកក្ដៅ (ប្រើសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបឋម) |
ងាយស្រួលធ្វើ ចំណាយតិច និងមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការវាយតម្លៃរកមើលដំណាក់កាលជីវិតរបស់សត្វល្អិតដែលធន់នឹងកម្ដៅបំផុត។ | មិនស័ក្តិសមសម្រាប់ការអនុវត្តក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម ហើយអាចធ្វើឱ្យស្បែកផ្លែឈើខូចគុណភាពបើមិនប្រុងប្រយ័ត្ន។ | បានបញ្ជាក់ថាដង្កូវដំណាក់កាលទី១ របស់រុយទិចផ្លែឈើ Dacus dorsalis មានភាពធន់នឹងកម្ដៅខ្លាំងជាងគេបំផុត បើធៀបនឹងស៊ុត និងដង្កូវដំណាក់កាលផ្សេងទៀត។ |
| Ethylene Dibromide (EDB) Fumigation ការប្រើប្រាស់ឧស្ម័នគីមី EDB (វិធីសាស្ត្រចាស់) |
ធ្លាប់ជាវិធីសាស្ត្រដែលចំណាយពេលលឿន (ត្រឹមតែ ២ម៉ោង) និងមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការសម្លាប់សត្វល្អិត។ | ត្រូវបានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ដោយទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថាន (EPA) ដោយសារតែ EDB ជាសារធាតុដែលអាចបង្កឱ្យមានជំងឺមហារីក។ | មិនត្រូវបានណែនាំឱ្យប្រើប្រាស់ទៀតទេសម្រាប់ការនាំចេញផ្លែឈើទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តបច្ចេកទេស VHT ទាមទារការវិនិយោគដើមទុនខ្ពស់ទៅលើឧបករណ៍គ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាព និងមន្ទីរពិសោធន៍បង្កាត់ពូជសត្វល្អិតដ៏ច្បាស់លាស់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសថៃតាំងពីឆ្នាំ ១៩៨៦ ដោយផ្តោតលើផ្លែស្វាយពូជ 'Nang Klarngwun'។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាអាកាសធាតុស្រដៀងគ្នាក៏ដោយ ភាពខុសគ្នានៃពូជស្វាយ (ឧទាហរណ៍ ស្វាយកែវរមៀត) កម្រាស់សាច់ស្វាយ និងពូជសត្វល្អិតក្នុងស្រុក អាចតម្រូវឱ្យមានការកែសម្រួលរយៈពេល និងសីតុណ្ហភាពឡើងវិញ ដើម្បីប្រាកដថាវាមានប្រសិទ្ធភាព និងមិនខូចសាច់ស្វាយកម្ពុជា។
បច្ចេកទេស Vapor Heat Treatment (VHT) នេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងណាស់ក្នុងការជួយបើកទីផ្សារនាំចេញផ្លែស្វាយស្រស់របស់កម្ពុជាទៅកាន់ប្រទេសដែលមានច្បាប់តឹងរ៉ឹង។
ការបំពាក់និងអនុវត្តស្តង់ដារ VHT គឺជាកូនសោរដ៏សំខាន់ដើម្បីដោះសោរឧបសគ្គផ្នែកភូតគាមអនាម័យ និងពង្រីកការនាំចេញផ្លែឈើស្រស់របស់កម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Vapor heat treatment | ជានីតិវិធីក្រោយការប្រមូលផលដែលគេប្រើប្រាស់ខ្យល់ក្តៅបូករួមនឹងសំណើមខ្ពស់ (ចំហាយទឹក) ដើម្បីដំឡើងសីតុណ្ហភាពស្នូលនៃផ្លែឈើ ក្នុងគោលបំណងសម្លាប់ស៊ុត និងដង្កូវសត្វល្អិតចង្រៃ ដោយមិនធ្វើឱ្យខូចគុណភាពផ្លែឈើ។ | ដូចជាការស្ទីម (Steam) ឱ្យផ្លែឈើបែកញើស ដើម្បីសម្លាប់មេរោគដែលលាក់ខ្លួនខាងក្នុងដោយមិនធ្វើឱ្យផ្លែឈើនោះឆ្អិន ឬខូចគុណភាព។ |
| Quarantine treatment | ជាវិធានការបច្ចេកទេសជាកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវអនុវត្តលើកសិផលមុនពេលនាំចេញ ដើម្បីធានាថាមិនមានសត្វល្អិតចង្រៃ ឬជំងឺឆ្លងរាលដាលចូលទៅក្នុងប្រទេសនាំចូល។ | ដូចជាការតម្រូវឱ្យអ្នកដំណើរត្រូវឆ្លងកាត់ការពិនិត្យសុខភាពរកមេរោគមុនពេលអនុញ្ញាតឱ្យចូលក្នុងប្រទេសមួយ ដើម្បីការពារការឆ្លងជំងឺពីក្រៅប្រទេស។ |
| Dacus dorsalis | ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់រុយទិចផ្លែឈើទិសបូព៌ា ដែលជាប្រភេទសត្វល្អិតចង្រៃដ៏កាចសាហាវ និងបំផ្លិចបំផ្លាញវិស័យកសិកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ដោយវាពងដាក់ក្នុងផ្លែឈើទុំ ធ្វើឱ្យដង្កូវស៊ីសាច់ផ្លែឈើពីខាងក្នុង។ | ដូចជាចោរលួចចូលទៅពង្រាយគ្រាប់បែកកម្ទេចពីខាងក្នុងផ្ទះ ដោយយើងមើលពីក្រៅឃើញផ្ទះនៅល្អធម្មតា។ |
| Instar | ជាដំណាក់កាលនៃការលូតលាស់របស់សត្វល្អិត (ជាពិសេសដង្កូវ) ចន្លោះពេលនៃការសកកម្តងៗ។ ក្នុងការសិក្សានេះ គេរកឃើញថាដង្កូវដំណាក់កាលទី១ (1st-instar) គឺធន់នឹងកម្ដៅជាងគេបំផុត។ | ដូចជាថ្នាក់រៀនរបស់កុមារ (ថ្នាក់ទី១ ថ្នាក់ទី២...) ដែលសត្វល្អិតត្រូវលូតលាស់ឆ្លងកាត់ជាលំដាប់លំដោយ មុនពេលក្លាយជាសត្វពេញវ័យ។ |
| Artificial diet | ជាល្បាយចំណីអាហារដែលគេផ្សំឡើងនៅក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ (មានផ្ទុកប្រូតេអ៊ីន ស្ករ ដំបែ និងវីតាមីន) ដើម្បីចិញ្ចឹមនិងបង្កាត់ពូជសត្វល្អិតក្នុងបរិមាណច្រើនសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ដោយមិនបាច់ប្រើផ្លែឈើពិតប្រាកដ។ | ដូចជាការឆុងទឹកដោះគោម្សៅឱ្យទារកបៅ ជំនួសឱ្យការបៅទឹកដោះម្តាយ ដើម្បីធានាថាទារកទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់។ |
| Brix values | ជារង្វាស់នៃបរិមាណសារធាតុរឹងដែលរលាយ (ជាចម្បងគឺជាតិស្ករ) នៅក្នុងរាវនៃផ្លែឈើ ដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅក្នុងវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីវាយតម្លៃភាពផ្អែម និងកម្រិតទុំរបស់ផ្លែឈើ។ | ដូចជាការភ្លក់កម្រិតភាពផ្អែមនៃទឹកស៊ីរ៉ូ ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វិទ្យាសាស្ត្រដើម្បីវាស់ឱ្យចេញជាតួលេខច្បាស់លាស់។ |
| Probit regression equations | ជាវិធីសាស្ត្រគណនាស្ថិតិដែលគេប្រើក្នុងការវិភាគទិន្នន័យជីវសាស្ត្រ ដើម្បីទស្សន៍ទាយ និងព្យាករណ៍ពីអត្រាស្លាប់របស់សត្វល្អិត នៅពេលដែលវាទទួលរងនូវកម្រិតកម្ដៅ ឬសារធាតុគីមីក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ។ | ដូចជាការប្រើរូបមន្តគណិតវិទ្យាដើម្បីទាយទុកជាមុនថា តើត្រូវប្រើកម្លាំងប៉ុន្មានទើបអាចវាយបំបែកដុំថ្មបាន ១០០ ដុំដោយមិនសល់សូម្បីមួយដុំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
