បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការចាត់ថ្នាក់ និងការផ្តល់អាទិភាពដល់អតិថិជននាំចេញទំនិញតាមសមុទ្រជាទម្រង់កុងតឺន័រ ពីកំពង់ផែ Laem Chabang ប្រទេសថៃ ទៅកាន់កំពង់ផែ Long Beach សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចនិងតម្រូវការប្រែប្រួល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រមូលទិន្នន័យអតិថិជនចំនួន ៣៧ ក្រុមហ៊ុន ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយបែងចែកតាមប្រភព និងអនុវត្តប្រព័ន្ធចាត់ថ្នាក់សន្និធិដើម្បីវិភាគចំណាត់ថ្នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional ABC Classification (Based on Sales/Volume) វិធីសាស្ត្រចាត់ថ្នាក់ ABC បែបប្រពៃណី (ផ្អែកលើបរិមាណលក់/សន្និធិ) |
ងាយស្រួលក្នុងការគណនា និងអនុវត្តសម្រាប់ទំនិញ ឬសេវាកម្មទូទៅ ដោយមិនទាមទារទិន្នន័យហិរញ្ញវត្ថុស្មុគស្មាញ។ | មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រាក់ចំណេញសុទ្ធពិតប្រាកដដែលទទួលបានពីអតិថិជននីមួយៗ ព្រោះបរិមាណច្រើនមិនប្រាកដថាចំណេញច្រើន។ | មិនស័ក្តិសមសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនតាមនាវាដែលតម្លៃប្រតិបត្តិការ និងថ្លៃដើមអថេរមានការប្រែប្រួលខ្ពស់ទៅតាមទីតាំង និងប្រភេទកុងតឺន័រ។ |
| Applied ABC Classification (Export Volume + NCTV) វិធីសាស្ត្រចាត់ថ្នាក់ ABC អនុវត្ត (ផ្អែកលើបរិមាណនាំចេញ និងការរួមចំណែកសុទ្ធ NCTV) |
អាចកំណត់អត្តសញ្ញាណអតិថិជនដែលផ្តល់តម្លៃអាជីវកម្ម និងប្រាក់ចំណេញពិតប្រាកដ និងជួយដល់ការសម្រេចចិត្តក្នុងការបែងចែកកន្លែងទំនេរនៅលើនាវា។ | ទាមទារការប្រមូលទិន្នន័យចំណាយអថេរយ៉ាងល្អិតល្អន់ និងការគណនា NCTV (Net Contribution To Vessel) សម្រាប់អតិថិជនម្នាក់ៗ។ | អតិថិជនក្រុម A ផ្តល់បរិមាណនាំចេញរួមបញ្ចូល NCTV ខ្ពស់បំផុត (៧៨.៤៤% សម្រាប់អតិថិជនក្នុងស្រុក និង ៨០.៤១% សម្រាប់អតិថិជនសកល) ជួយក្រុមហ៊ុនផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ចំគោលដៅ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ពីធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារទិន្នន័យជាក់លាក់ពីប្រតិបត្តិការរបស់ក្រុមហ៊ុន និងចំណេះដឹងផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើទិន្នន័យរបស់ក្រុមហ៊ុននាំចេញចំនួន ៣៧ ដែលប្រើប្រាស់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូនពីកំពង់ផែ Laem Chabang (ប្រទេសថៃ) ទៅកាន់កំពង់ផែ Long Beach (សហរដ្ឋអាមេរិក) ក្នុងត្រីមាសទី១ ឆ្នាំ២០១៦ ដោយបែងចែកជាអតិថិជនក្នុងស្រុកនិងសកល (BCOs និង NVOCCs)។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទពាណិជ្ជកម្មឆ្លងទ្វីប និងរដូវកាលជាក់លាក់។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការយល់ដឹងពីគំរូនេះមានសារៈសំខាន់ដើម្បីជួយដល់ក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនក្នុងការវាយតម្លៃអតិថិជនរបស់ខ្លួនឡើងវិញ ជាពិសេសចំពោះខ្សែសង្វាក់នាំចេញសម្លៀកបំពាក់ និងកសិផលទៅទីផ្សារអាមេរិក ឬអឺរ៉ុប។
វិធីសាស្ត្រចាត់ថ្នាក់បែបនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មភស្តុភារកម្ម និងដឹកជញ្ជូននៅកម្ពុជាក្នុងការធ្វើបរិយាកម្មអតិថិជន (Customer Segmentation)។
ជារួម ការអនុវត្តប្រព័ន្ធ ABC រួមជាមួយរង្វាស់ផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដូចជា NCTV នឹងជួយវិស័យភស្តុភារកម្មកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីការប្រកួតប្រជែងផ្អែកលើតម្លៃតែមួយមុខ ទៅជាការផ្តោតលើអតិថិជនដែលផ្តល់តម្លៃអាជីវកម្មខ្ពស់ពិតប្រាកដ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Net Contribution To Vessel (NCTV) | ប្រាក់ចំណេញសុទ្ធដែលទទួលបានពីអតិថិជនម្នាក់ៗ បន្ទាប់ពីដកថ្លៃដើមអថេរ (Variable costs) ទាំងអស់ចេញពីប្រាក់ចំណូលសរុប ដើម្បីវាស់ស្ទង់តម្លៃពិតប្រាកដដែលអតិថិជនផ្តល់ឱ្យក្រុមហ៊ុននាវា។ | ដូចជាការគិតលុយចំណេញសុទ្ធដែលនៅសល់ក្នុងហោប៉ៅ បន្ទាប់ពីទូទាត់សងថ្លៃដើមនិងការចំណាយរាយរងរួចរាល់។ |
| ABC classification system | ប្រព័ន្ធចាត់ថ្នាក់ទំនិញ ឬអតិថិជនជា ៣ ក្រុម (A, B, C) ដោយផ្អែកលើទំហំបរិមាណ និងតម្លៃសរុប ដើម្បីជួយឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹងថាគួរកំណត់អាទិភាព និងយកចិត្តទុកដាក់កម្រិតណាចំពោះក្រុមនីមួយៗ។ | ដូចជាការចាត់ថ្នាក់អតិថិជនតាមកម្រិតនៃការទិញទំនិញ ពីអ្នកទិញច្រើនបំផុតដែលជាម៉ូយដុំ (VIP) ទៅកាន់អ្នកទិញតិចតួច។ |
| Beneficial Cargo Owner (BCO) | ម្ចាស់ទំនិញពិតប្រាកដ (អ្នកនាំចេញ ឬអ្នកនាំចូល) ដែលមានទំនិញផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់ដឹកជញ្ជូន ហើយធ្វើការចុះកិច្ចសន្យាដោយផ្ទាល់ជាមួយក្រុមហ៊ុននាវាដោយមិនឆ្លងកាត់ភ្នាក់ងារកណ្តាល។ | ដូចជាម្ចាស់ចម្ការដែលយកផ្លែឈើទៅលក់ដោយផ្ទាល់នៅទីផ្សារ ដោយមិនបាច់ឆ្លងកាត់ឈ្មួញកណ្តាល។ |
| Non-Vessel Operating Common Carrier (NVOCC) | ក្រុមហ៊ុនផ្តល់សេវាកម្មភស្តុភារកម្ម និងដឹកជញ្ជូនដែលមិនមាននាវាផ្ទាល់ខ្លួន ប៉ុន្តែពួកគេទិញកន្លែងទំនេរនៅលើនាវាធំៗជាដុំ ដើម្បីលក់បន្តទៅឱ្យម្ចាស់ទំនិញផ្សេងៗទៀត។ | ដូចជាអ្នកម៉ៅការទិញសំបុត្រឡានក្រុងទុកច្រើនៗ រួចយកមកលក់រាយបន្តឱ្យអ្នកដំណើរធម្មតា។ |
| Minimum Quantity of Containers (MQC) | ចំនួនកុងតឺន័រអប្បបរមាដែលអតិថិជនបានព្រមព្រៀងក្នុងកិច្ចសន្យាថាត្រូវតែមានសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនក្នុងរយៈពេលជាក់លាក់មួយ ប្រសិនបើមិនគ្រប់ចំនួនទេនោះនឹងត្រូវប្រឈមនឹងការផាកពិន័យ។ | ដូចជាការសន្យាជាមួយម្ចាស់ឡានឈ្នួលថានឹងជួលកៅអីយ៉ាងតិច ១០ បើជិះមិនដល់ ១០នាក់ ក៏នៅតែត្រូវបង់លុយតាមការសន្យាដដែល។ |
| Twenty-foot Equivalent Unit (TEU) | ខ្នាតរង្វាស់ស្តង់ដារអន្តរជាតិសម្រាប់រាប់ទំហំចំណុះរបស់កុងតឺន័រ ដោយកុងតឺន័រប្រវែង ២០ ហ្វីតស្មើនឹង ១ TEU ចំណែកកុងតឺន័រ ៤០ ហ្វីតស្មើនឹង ២ TEU។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់ខ្នាត "គីឡូក្រាម" សម្រាប់ថ្លឹងទម្ងន់ទំនិញទូទៅ ដើម្បីឱ្យងាយស្រួលគិតជាស្តង់ដារតែមួយនៅទូទាំងពិភពលោក។ |
| Contract shipment | ការដឹកជញ្ជូនទំនិញដែលធ្វើឡើងក្រោមការចុះកិច្ចសន្យារយៈពេលវែង (ឧទាហរណ៍ ៦ ខែ ឬ ១ ឆ្នាំ) ដែលមានការធានាលើតម្លៃដឹកជញ្ជូន និងបរិមាណទំនិញអប្បបរមាច្បាស់លាស់ជៀសវាងការប្រែប្រួលថ្លៃទីផ្សារ។ | ដូចជាការទិញសំបុត្រជិះរថភ្លើងប្រចាំខែ ដែលមានតម្លៃថោកជាង និងមានកៅអីអង្គុយច្បាស់លាស់ជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ |
| Spot shipment | ការដឹកជញ្ជូនទំនិញដោយមិនមានកិច្ចសន្យារយៈពេលវែង គឺត្រូវធ្វើឡើងដោយផ្អែកលើការចរចាតម្លៃនៅលើទីផ្សារជាក់ស្តែងនៅពេលចង់ដឹកទំនិញម្តងៗ។ | ដូចជាការហៅម៉ូតូឌុបជិះតាមផ្លូវ ដោយត្រូវតថ្លៃគ្នាភ្លាមៗទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែងនាពេលនោះ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
