បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាពីបញ្ហាប្រឈម និងនិន្នាការនៃការផ្តល់ឥណទានអ្នកប្រើប្រាស់ និងឥណទានមានទ្រព្យបញ្ចាំដល់គ្រួសារកសិករនៅប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ ជាពិសេស វាផ្តោតលើផលប៉ះពាល់នៃសង្គ្រាម អត្រាការប្រាក់ខ្ពស់ និងហានិភ័យឥណទានដែលរារាំងដល់កំណើនទីផ្សារនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគសេដ្ឋកិច្ច និងស្ថិតិលើទិន្នន័យ (Panel Data) ពីធនាគារជាតិអ៊ុយក្រែនចន្លោះឆ្នាំ២០០៧ ដល់២០២៣។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Methods of statistical comparisons វិធីសាស្ត្រប្រៀបធៀបស្ថិតិ |
ងាយស្រួលក្នុងការទាញយកការយល់ដឹងអំពីការផ្លាស់ប្តូរ និងនិន្នាការនៃរចនាសម្ព័ន្ធឥណទាន (Credit Structure) ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ | មិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងនៃហេតុនិងផល ឬកត្តាស៊ីជម្រៅដែលជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនោះបានឡើយ។ | បានបង្ហាញឱ្យឃើញថា ទំហំឥណទានអ្នកប្រើប្រាស់សរុប (Consumer Loans) បានកើនឡើង ១.៦ ដង ពីឆ្នាំ២០០៧ ដល់ដើមឆ្នាំ២០២៣។ |
| Method of correlation and regression analysis វិធីសាស្ត្រវិភាគសហសម្ព័ន្ធ និងតម្រែតម្រង់ |
អាចកំណត់ទំនាក់ទំនងបញ្ច្រាស (Inverse Relationship) រវាងអត្រាការប្រាក់ និងទំហំប្រាក់កម្ចី ឬតម្លៃអចលនទ្រព្យបានយ៉ាងច្បាស់លាស់។ | ទាមទារប្រភពទិន្នន័យលេខ (Numerical Data) ដែលមានភាពសុក្រឹតខ្ពស់ និងរចនាសម្ព័ន្ធច្បាស់លាស់។ | រកឃើញទំនាក់ទំនងបញ្ច្រាសដោយបញ្ជាក់ថា ពេលអត្រាការប្រាក់កាន់តែខ្ពស់ ទំហំឥណទានដែលអាចផ្តល់ឱ្យមានកម្រិតកាន់តែទាប។ |
| System method វិធីសាស្ត្រប្រព័ន្ធ |
ជួយក្នុងការវាយតម្លៃជារួមនូវស្ថានភាពទីផ្សារ ដោយពិចារណាលើកត្តាច្រើនវិមាត្រដូចជា កត្តាសង្គ្រាម សេដ្ឋកិច្ច និងច្បាប់ (Macro factors)។ | មានលក្ខណៈទូលាយពេក ដែលអាចធ្វើឱ្យមានការលំបាកក្នុងការវាស់វែងជាតួលេខជាក់លាក់ (Quantitative Measurement)។ | វាយតម្លៃថាទីផ្សារឥណទានបញ្ចាំ (Mortgage Market) មិនមានដំណើរការទូលំទូលាយ ដោយសារហានិភ័យខ្ពស់ និងកង្វះការគាំទ្រពីរដ្ឋ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានផ្នែករឹង (Hardware) ធំដុំនោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារប្រភពទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចម៉ាក្រូស៊ីជម្រៅ និងជំនាញក្នុងការវិភាគហិរញ្ញវត្ថុ។
ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ទិន្នន័យផ្តាច់មុខពីប្រទេសអ៊ុយក្រែនចន្លោះឆ្នាំ២០០៧ ដល់២០២៣ ដែលរួមបញ្ចូលនូវការផ្លាស់ប្តូរទីផ្សារ និងវិបត្តិសង្គ្រាម។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីសេដ្ឋកិច្ចដែលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ ដែលអាចខុសពីបរិបទធម្មតារបស់ប្រទេសទូទៅ។ ទោះយ៉ាងណា វាមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់កម្ពុជាក្នុងការរៀនសូត្រពីការគ្រប់គ្រងហានិភ័យឥណទាន (Credit Risk) នៅក្នុងស្ថានភាពដែលសេដ្ឋកិច្ចជួបប្រទះវិបត្តិ ឬភាពមិនច្បាស់លាស់។
វិធីសាស្ត្រ និងការរកឃើញនៅក្នុងឯកសារនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ និងអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៅកម្ពុជា ក្នុងការគ្រប់គ្រងបំណុលគ្រួសារ។
ការអនុវត្តន៍យុទ្ធសាស្ត្រទាំងនេះ នឹងជួយពង្រឹងភាពធន់នៃប្រព័ន្ធធនាគារកម្ពុជា និងកាត់បន្ថយសម្ពាធហិរញ្ញវត្ថុលើប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសក្នុងគ្រាដែលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Consumer credit (ឥណទានអ្នកប្រើប្រាស់) | ប្រាក់កម្ចីដែលធនាគារ ឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុផ្តល់ឱ្យបុគ្គល ឬគ្រួសារសម្រាប់ទិញទំនិញ ឬសេវាកម្មប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ជំនួសឱ្យការយកទៅវិនិយោគ ឬធ្វើអាជីវកម្មទ្រង់ទ្រាយធំ។ | ដូចជាការដែលយើងខ្ចីលុយធនាគារយកទៅទិញម៉ូតូជិះ ឬទិញទូរស័ព្ទប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ខ្លួនសិន រួចទើបបង់សងជាប្រចាំខែតាមក្រោយ។ |
| Mortgage lending (ការផ្តល់ឥណទានមានទ្រព្យបញ្ចាំ) | ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីរយៈពេលវែងដោយធនាគារដល់អតិថិជន ដើម្បីទិញ សាងសង់ ឬជួសជុលអចលនទ្រព្យ (ដូចជាផ្ទះ ឬដី) ដោយយកអចលនទ្រព្យនោះមកធ្វើជាទ្រព្យធានា (ប្លង់រឹង/ទន់)។ | ដូចជាការបង់រំលោះទិញផ្ទះពីធនាគារ ដែលប្រសិនបើយើងអស់លទ្ធភាពបង់ប្រាក់បន្ត ធនាគារមានសិទ្ធិរឹបអូសយកផ្ទះនោះមកវិញ។ |
| Non-performing loans / Toxic loans (ឥណទានមិនដំណើរការ / កម្ចីខូច) | ប្រាក់កម្ចីដែលអតិថិជនមិនបានបង់សងប្រាក់ដើម ឬការប្រាក់យឺតយ៉ាវលើសពីរយៈពេលកំណត់ (ជាទូទៅលើសពី ៩០ថ្ងៃ) ដែលធ្វើឱ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុប្រឈមនឹងការខាតបង់។ | ដូចជាលុយដែលយើងឱ្យមិត្តភក្តិខ្ចី ហើយគេគេចវេសមិនព្រមសងយើងវិញតាមការសន្យា ដែលធ្វើឱ្យលុយនោះក្លាយជា "លុយងាប់" មិនអាចយកទៅធ្វើអ្វីផ្សេងបាន។ |
| Liquidity crisis (វិបត្តិសន្ទនីយភាព / វិបត្តិសាច់ប្រាក់រាវ) | ស្ថានភាពដែលធនាគារ ឬស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុមិនមានសាច់ប្រាក់បម្រុងគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្តល់ឱ្យអតិថិជនដែលមកដកប្រាក់ ឬមិនមានលុយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ទូទាត់បំណុលបន្ទាន់របស់ខ្លួន ទោះបីជាស្ថាប័ននោះមានទ្រព្យសម្បត្តិច្រើនក៏ដោយ។ | ដូចជាអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិ (ដី ឬផ្ទះ) ច្រើន តែអត់មានលុយសុទ្ធក្នុងហោប៉ៅសម្រាប់ទិញម្ហូបហូបប្រចាំថ្ងៃពេលឃ្លានភ្លាមៗនោះទេ។ |
| Credit scoring (ការដាក់ពិន្ទុឥណទាន) | ប្រព័ន្ធវាយតម្លៃតាមបែបគណិតវិទ្យា និងស្ថិតិដែលធនាគារប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់ហានិភ័យ និងសមត្ថភាពសងបំណុលរបស់អតិថិជន ដោយផ្អែកលើប្រវត្តិហិរញ្ញវត្ថុ ប្រាក់ចំណូល និងបំណុលដែលមានស្រាប់។ | ដូចជារបាយការណ៍ពិន្ទុប្រឡងប្រចាំខែរបស់សិស្ស ដែលគ្រូប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃថាតើសិស្សនោះជិតស្និទ្ធនឹងការរៀនពូកែ ឬខ្សោយកម្រិតណា។ |
| Targeted lending / Commodity lending (ការផ្តល់ឥណទានចំគោលដៅ) | ការផ្តល់ប្រាក់កម្ចីដោយមានគោលបំណងច្បាស់លាស់ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ កម្ចីទិញត្រាក់ទ័រ ឬជីកសិកម្ម) ដោយប្រាក់មិនត្រូវបានផ្តល់ជាសាច់ប្រាក់សុទ្ធដល់ដៃអ្នកខ្ចីទេ តែធនាគារជាអ្នកទូទាត់ត្រង់ទៅកាន់អ្នកលក់ទំនិញនោះតែម្តង។ | ដូចជាឪពុកម្តាយឱ្យលុយកូនបង់ថ្លៃសាលា ដោយយកលុយនោះទៅបង់ឱ្យសាលាផ្ទាល់ មិនមែនប្រគល់លុយឱ្យកូនកាន់នោះទេ ដើម្បីការពារកុំឱ្យកូនយកលុយទៅចាយខុសគោលដៅ។ |
| Panel data analysis (ការវិភាគទិន្នន័យបន្ទះ) | វិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលតាមដាននិងប្រមូលទិន្នន័យលើមុខសញ្ញាដដែលៗ (ឧទាហរណ៍៖ គ្រួសារដដែលៗ ឬធនាគារដដែលៗ) ឆ្លងកាត់រយៈពេលវេលាមួយដ៏វែង ដើម្បីសិក្សាពីការផ្លាស់ប្តូរ និងនិន្នាការតាមពេលវេលា។ | ដូចជាការថតរូបកូនក្មេងម្នាក់ៗក្នុងថ្នាក់រៀនជារៀងរាល់ឆ្នាំតាំងពីថ្នាក់ទី១ដល់ទី១២ រួចយកមកប្រៀបធៀបគ្នា ដើម្បីមើលពីការលូតលាស់របស់ពួកគេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
