បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះសិក្សាពីកត្តា និងការពេញចិត្តរបស់អ្នកវិនិយោគបរទេសក្នុងការសម្រេចចិត្តវិនិយោគនៅប្រទេសថៃ ព្រមទាំងវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់នៃការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្តវិនិយោគថ្មីរបស់ក្រុមប្រឹក្សាវិនិយោគ (BOI លេខ 2/2557)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ ដោយធ្វើការប្រមូលទិន្នន័យបឋមពីក្រុមហ៊ុនវិនិយោគបរទេស និងធ្វើការវិភាគស្ថិតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Questionnaire Survey with Descriptive Statistics ការស្ទង់មតិពឹងផ្អែកលើកម្រងសំណួរ និងស្ថិតិពិពណ៌នា |
ងាយស្រួលប្រមូលទិន្នន័យពីអ្នកវិនិយោគផ្ទាល់ និងបង្ហាញលទ្ធផលជារង្វាស់ច្បាស់លាស់តាមរយៈកម្រិតពិន្ទុ (Rating Scale 1-7)។ | អាចមានភាពលំអៀងដោយសារអ្នកឆ្លើយតបមានចំនួនតិច (៣២ ក្រុមហ៊ុន) និងផ្ដោតតែលើតំបន់ឧស្សាហកម្មពីរ។ | រកឃើញថាកត្តានយោបាយជាបញ្ហាអវិជ្ជមានធំបំផុត ខណៈឯកសិទ្ធិរបស់ BOI និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាកត្តាជំរុញវិជ្ជមាន។ |
| Comparative Analysis of Investment Zones (Rayong vs. Chonburi) ការវិភាគប្រៀបធៀបតំបន់វិនិយោគ (រវាងខេត្តរ៉ាយ៉ុង និងជុនបុរី) |
ជួយរកឱ្យឃើញនូវភាពខុសគ្នានៃកម្រិតពេញចិត្តចំពោះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងបញ្ហាដឹកជញ្ជូនរវាងតំបន់ទីតាំងខុសគ្នា។ | ទិន្នន័យពីខេត្តជុនបុរីមានការឆ្លើយតបតិចតួចពេក (ត្រឹមតែ ១០ ក្រុមហ៊ុន) ដែលធ្វើឱ្យការប្រៀបធៀបមិនសូវមានតុល្យភាពតំណាងឱ្យតំបន់។ | តំបន់ទាំងពីរមានបញ្ហាប្រឈមស្រដៀងគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងកង្វះខាតកម្លាំងពលកម្មជំនាញ និងប្រសិទ្ធភាពនៃប្រព័ន្ធឡូជីស្ទិក។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមិនតម្រូវឱ្យប្រើប្រាស់ធនធានកុំព្យូទ័រស្មុគស្មាញឡើយ ប៉ុន្តែទាមទារការសហការពីក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ និងចំណេះដឹងស៊ីជម្រៅលើគោលនយោបាយ។
ការសិក្សានេះប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមហ៊ុនវិនិយោគបរទេសត្រឹមតែ ៣២ ប៉ុណ្ណោះ ដែលស្ថិតក្នុងតំបន់ឧស្សាហកម្មពីរ (Siam Eastern Industrial Park និង Amata Nakorn) ហើយភាគច្រើនជាក្រុមហ៊ុនជប៉ុន។ សម្រាប់កម្ពុជា នេះបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការធានាស្ថិរភាពនយោបាយ និងការរៀបចំតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេស (SEZ) ដែលមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធល្អ ដើម្បីទាក់ទាញវិនិយោគិនពីប្រទេសជប៉ុន ឬតំបន់អាស៊ី។
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនិងការកំណត់កត្តាវិនិយោគដែលបានលើកឡើងក្នុងឯកសារនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ស្ថាប័នរដ្ឋ និងអ្នកតាក់តែងគោលនយោបាយកម្ពុជា។
ជារួម ការយល់ដឹងពីកត្តាជំរុញ និងក្ដីកង្វល់របស់វិនិយោគិនបរទេសនៅប្រទេសជិតខាង នឹងជួយកម្ពុជាកែប្រែចំណុចខ្សោយរបស់ខ្លួន ដើម្បីប្រកួតប្រជែងទាក់ទាញលំហូរទុនបរទេស (FDI) ឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Foreign Direct Investment (FDI) | ការវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេស គឺជាការដែលក្រុមហ៊ុនឬបុគ្គលពីប្រទេសមួយបញ្ចេញទុនទៅបង្កើតអាជីវកម្ម ឬទិញភាគហ៊ុនធំដុំក្នុងក្រុមហ៊ុននៅប្រទេសមួយទៀត ដើម្បីទទួលបានសិទ្ធិគ្រប់គ្រង និងទាញយកប្រាក់ចំណេញ។ | ដូចជាសហគ្រិនបរទេសម្នាក់ហោះមកបើករោងចក្រផ្ទាល់ខ្លួននៅស្រុកយើង ដើម្បីផលិតឥវ៉ាន់លក់។ |
| Board of Investment (BOI) | ក្រុមប្រឹក្សាវិនិយោគ គឺជាស្ថាប័នរដ្ឋដែលមានតួនាទីផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តនានា (ដូចជាការលើកលែងពន្ធ និងសម្រួលឯកសារផ្លូវច្បាប់) ដល់វិនិយោគិនបរទេសនិងក្នុងស្រុក ដើម្បីទាក់ទាញពួកគេឲ្យមកបណ្តាក់ទុន។ | ដូចជាគណៈកម្មការមួយដែលរៀបចំកញ្ចប់កាដូ (ការបញ្ចុះពន្ធ) ដើម្បីបញ្ចុះបញ្ចូលភ្ញៀវឲ្យមកទិញដីសង់ផ្ទះក្នុងគម្រោងរបស់ខ្លួន។ |
| Horizontal FDI | ការវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេសតាមផ្ដេក គឺជាការដែលក្រុមហ៊ុនមួយទៅបង្កើតរោងចក្រផលិតផលិតផលដូចគ្នាទាំងស្រុងនៅប្រទេសមួយទៀត ដើម្បីងាយស្រួលលក់ក្នុងទីផ្សារនោះ និងកាត់បន្ថយថ្លៃដឹកជញ្ជូន។ | ដូចជាហាងកាហ្វេប្រ៊េនល្បីមួយ បើកសាខាថ្មីនៅប្រទេសផ្សេង ដើម្បីលក់កាហ្វេរសជាតិដដែលទៅឱ្យអ្នកនៅទីនោះផ្ទាល់។ |
| Vertical FDI | ការវិនិយោគដោយផ្ទាល់ពីបរទេសតាមបញ្ឈរ គឺជាការដែលក្រុមហ៊ុនមួយទៅបង្កើតរោងចក្រនៅបរទេសដើម្បីផលិតតែគ្រឿងបន្លាស់ ឬទាញយកវត្ថុធាតុដើម មុននឹងបញ្ជូនត្រឡប់មកដំឡើងនៅប្រទេសខ្លួនវិញ ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិត។ | ដូចជារោងចក្រផលិតឡាននៅជប៉ុន មកបើករោងចក្រផលិតតែកង់ឡាននៅកម្ពុជា ព្រោះកម្លាំងពលកម្មនិងជ័រកៅស៊ូនៅទីនេះថោក មុននឹងដឹកកង់នោះទៅរៀបចំជាឡាននៅជប៉ុនវិញ។ |
| Corporate Income Tax Exemption | ការលើកលែងពន្ធលើប្រាក់ចំណូលសាជីវកម្ម គឺជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋដែលមិនទាមទារយកពន្ធលើប្រាក់ចំណេញរបស់ក្រុមហ៊ុន ក្នុងរយៈពេលកំណត់ណាមួយ (ឧទាហរណ៍ ៥ ទៅ ៨ ឆ្នាំ) ដើម្បីជាការលើកទឹកចិត្តឲ្យពួកគេមកវិនិយោគ។ | ដូចជារដ្ឋប្រាប់អ្នករកស៊ីថា "បើអ្នកមកបើកហាងនៅទីនេះ រយៈពេល៥ឆ្នាំដំបូង ចំណេញប៉ុន្មានយកចុះ រដ្ឋមិនយកលុយភាគរយទេ!"។ |
| Logistics Management | ការគ្រប់គ្រងឡូជីស្ទិក គឺជាការរៀបចំផែនការ និងអនុវត្តការដឹកជញ្ជូន រក្សាទុក និងចែកចាយទំនិញពីចំណុចដើមរហូតដល់ដៃអតិថិជនឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព និងចំណាយតិចបំផុត។ | ដូចជាការរៀបចំប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមអនឡាញ ដែលធានាថាឥវ៉ាន់មកដល់មុខផ្ទះយើងលឿន អត់ខូចខាត និងអស់លុយតិចតួច។ |
| Industrial Estate | តំបន់ឧស្សាហកម្ម គឺជាតំបន់ដែលរដ្ឋឬឯកជនរៀបចំឡើងយ៉ាងពិសេស ដោយមានបំពាក់ប្រព័ន្ធទឹក ភ្លើង ផ្លូវថ្នល់ និងប្រព័ន្ធចោលកាកសំណល់រួចជាស្រេច សម្រាប់ឲ្យក្រុមហ៊ុននានាមកសាងសង់រោងចក្រនៅទីនោះផ្តុំគ្នា។ | ដូចជា "បុរី" មួយដែលសាងសង់ឡើងសម្រាប់តែរោងចក្រ ដោយមានរៀបចំផ្លូវធំៗ និងភ្លើងខ្លាំងៗស្រាប់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
