បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះបង្ហាញពីការវិវឌ្ឍនៃការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលនៅក្នុងប្រព័ន្ធធនាគារលក់រាយនៅប្រទេសវៀតណាម ដែលត្រូវបានជំរុញដោយជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់អតិថិជន និងតម្រូវការប្រកួតប្រជែង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកនិពន្ធធ្វើការវិភាគ និងវាយតម្លៃលើកម្មវិធីបច្ចេកវិទ្យាសំខាន់ៗចំនួន ៤ ដែលធនាគារពាណិជ្ជវៀតណាមកំពុងប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional Retail Banking សេវាធនាគារលក់រាយបែបប្រពៃណី |
ផ្តល់ទំនុកចិត្តខ្ពស់ដល់អតិថិជនតាមរយៈការប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយផ្ទាល់ និងស័ក្តិសមសម្រាប់ប្រតិបត្តិការស្មុគស្មាញ។ | ចំណាយពេលវេលាយូរ តម្រូវឱ្យអតិថិជនធ្វើដំណើរទៅកាន់សាខា និងទាមទារធនធានមនុស្សច្រើនក្នុងការគ្រប់គ្រង។ | ដំណើរការអនុម័តឥណទាន ឬកាតឥណទានត្រូវចំណាយពេលយូរ (ច្រើនថ្ងៃ ឬសប្តាហ៍)។ |
| Mobile Banking & eKYC សេវាធនាគារតាមទូរស័ព្ទ និងការកំណត់អត្តសញ្ញាណអេឡិចត្រូនិក |
អនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនបើកគណនីពីចម្ងាយ (គណនី ០ ដុល្លារ) និងធ្វើប្រតិបត្តិការ ២៤/៧ ដោយងាយស្រួល។ | ទាមទារឱ្យអតិថិជនមានស្មាតហ្វូន អ៊ីនធឺណិត និងចំណេះដឹងផ្នែកឌីជីថលមូលដ្ឋាន។ | ក្លាយជាបណ្តាញលក់ដ៏សំខាន់ ដោយជំនួសសាខាធនាគារផ្ទាល់សម្រាប់ប្រតិបត្តិការទូទៅប្រចាំថ្ងៃ។ |
| AI Chatbot កម្មវិធីសន្ទនាស្វ័យប្រវត្តិដោយបញ្ញាសិប្បនិម្មិត |
ផ្តល់សេវាកម្មអតិថិជន ២៤/៧ ឆ្លើយតបលឿន និងជួយកាត់បន្ថយបន្ទុកបុគ្គលិកផ្នែកបម្រើអតិថិជនយ៉ាងច្រើន។ | មិនទាន់អាចដោះស្រាយបញ្ហាដែលមានភាពស្មុគស្មាញខ្លាំង ឬទាមទារការយល់ចិត្តផ្នែកអារម្មណ៍បានល្អឥតខ្ចោះនោះទេ។ | Chatbot របស់ធនាគារ ACB (ACB A Bot) អាចឆ្លើយតបសំណួរអតិថិជនក្នុងរយៈពេលតិចជាង ០.៥ វិនាទី។ |
| Big Data & Biometrics ការវិភាគទិន្នន័យធំ និងការផ្ទៀងផ្ទាត់ជីវមាត្រ |
បង្កើនល្បឿននៃការអនុម័តឥណទាន យល់ច្បាស់ពីតម្រូវការអតិថិជន (Cross-selling) និងបង្កើនសុវត្ថិភាពប្រតិបត្តិការដោយមិនប្រើកាត។ | ទាមទារការវិនិយោគទុនខ្ពស់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធបច្ចេកវិទ្យា និងទាមទារការការពារឯកជនភាពទិន្នន័យយ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ | ធនាគារ VIB កាត់បន្ថយពេលអនុម័តកាតឥណទានមកត្រឹម ១៥-៣០ នាទី (លឿនជាងមុន ៥០០ ដង); ប្រព័ន្ធ Livebank ស្កេនមុខត្រឹម ៣ វិនាទី។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ទោះបីជាឯកសារមិនបានបញ្ជាក់ពីតួលេខនៃការចំណាយជាក់លាក់ ប៉ុន្តែការអនុវត្តបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះទាមទារការវិនិយោគទុនយ៉ាងធំសន្ធឹកសន្ធាប់លើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធព័ត៌មានវិទ្យា។
ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើប្រព័ន្ធធនាគារលក់រាយនៅប្រទេសវៀតណាម ដោយផ្អែកលើទិន្នន័យអ្នកប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូននៅទីនោះ (៧៣.៥%) និងធនាគារធំៗដូចជា VietinBank, VIB, និង ACB។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សានេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ព្រោះប្រជាជនកម្ពុជាមានអត្រាប្រើប្រាស់ទូរស័ព្ទចល័តខ្ពស់ដូចគ្នា ប៉ុន្តែអាចមានបញ្ហាប្រឈមទាក់ទងនឹងអក្ខរកម្មឌីជីថល (Digital Literacy) នៅតំបន់ជនបទ។
វិធីសាស្ត្រនៃការផ្លាស់ប្តូរឌីជីថលទាំងនេះ គឺពិតជាអាចអនុវត្តបាន និងមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរមុខមាត់វិស័យហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជា។
ការទាញយកប្រយោជន៍ពីបច្ចេកវិទ្យាទាំងនេះនឹងជួយពន្លឿនបរិយាបន្នហិរញ្ញវត្ថុ (Financial Inclusion) និងបង្កើនភាពប្រកួតប្រជែងរបស់ធនាគារកម្ពុជាក្នុងតំបន់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| eKYC | eKYC (Electronic Know Your Customer) គឺជាដំណើរការដែលធនាគារប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់អត្តសញ្ញាណរបស់អតិថិជនតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល (ដូចជាការថតរូបអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ និងស្កេនមុខ) ដោយមិនតម្រូវឱ្យអតិថិជនធ្វើដំណើរទៅកាន់សាខាធនាគារផ្ទាល់នោះទេ។ | ដូចជាអ្នកយាមទ្វារដែលឆែកមើលអត្តសញ្ញាណប័ណ្ណ និងមុខរបស់អ្នកតាមរយៈកាមេរ៉ាវីដេអូ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកចូលក្នុងអគារដោយសុវត្ថិភាពពីចម្ងាយ។ |
| Big data | ទិន្នន័យដែលមានទំហំធំមហិមា និងមានភាពស្មុគស្មាញ ដែលធនាគារប្រមូលបានពីប្រវត្តិប្រតិបត្តិការ អាកប្បកិរិយា និងទម្លាប់ទិញទំនិញរបស់អតិថិជន ដើម្បីយកមកវិភាគរកតម្រូវការ និងវាយតម្លៃហានិភ័យឥណទាន (Credit Scoring) បានយ៉ាងជាក់លាក់។ | ដូចជាបណ្ណាល័យដ៏ធំមួយដែលមានសៀវភៅរាប់លានក្បាល ដែលបណ្ណារក្សប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រដ៏ឆ្លាតវៃដើម្បីស្វែងរកព័ត៌មានជាក់លាក់ណាមួយក្នុងរយៈពេលត្រឹមប៉ុន្មានវិនាទី។ |
| Biometrics Authentication | ការផ្ទៀងផ្ទាត់ជីវមាត្រ គឺជាបច្ចេកវិទ្យាដែលប្រើប្រាស់លក្ខណៈរូបសាស្ត្រពិសេសរបស់មនុស្សម្នាក់ៗ ដូចជា ក្រយៅដៃ ផ្ទៃមុខ ឬប្រស្រីភ្នែក ដើម្បីកំណត់អត្តសញ្ញាណ និងអនុញ្ញាតការចូលប្រើប្រាស់គណនី ឬធ្វើប្រតិបត្តិការហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយសុវត្ថិភាព។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់រូបរាងរាងកាយរបស់អ្នកផ្ទាល់ធ្វើជាកូនសោរដែលអាចបើកបានតែអ្នកម្នាក់គត់ ដោយមិនចាំបាច់ទន្ទេញលេខកូដសម្ងាត់។ |
| Chatbot | កម្មវិធីកុំព្យូទ័រដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីធ្វើការសន្ទនាជាមួយមនុស្សដោយស្វ័យប្រវត្តិ តាមរយៈអក្សរ ឬសំឡេង ដោយប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតដើម្បីវិភាគសំណួរ និងផ្តល់ចម្លើយត្រឡប់ទៅអតិថិជនវិញភ្លាមៗ។ | ដូចជាអ្នកបម្រើអតិថិជនរ៉ូបូតដែលមិនចេះហត់នឿយ និងអាចឆ្លើយសំណួររបស់អតិថិជនរាប់ពាន់នាក់ក្នុងពេលតែមួយបាន ២៤ ម៉ោងលើ ២៤ ម៉ោង។ |
| deep learning | អនុវិស័យមួយនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដែលព្យាយាមចម្លងតាមរបៀបដែលខួរក្បាលមនុស្សដំណើរការ ដោយប្រើប្រាស់បណ្តាញសរសៃប្រសាទសិប្បនិម្មិត (Neural Networks) ដើម្បីរៀនសូត្រពីទិន្នន័យ និងអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តដោយខ្លួនឯង ដូចជាការសម្គាល់ភាសា ឬការយល់ន័យរបស់អតិថិជនក្នុង Chatbot។ | ដូចជាក្មេងតូចម្នាក់ដែលរៀនស្គាល់រូបរាងសត្វឆ្មាដោយការមើលរូបភាពឆ្មាជាច្រើនដង រហូតដល់អាចចំណាំបានដោយខ្លួនឯងដោយមិនបាច់មានអ្នកប្រាប់។ |
| mobile banking | កម្មវិធីសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុដែលធនាគារបង្កើតឡើង ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យអតិថិជនអាចធ្វើប្រតិបត្តិការ ដូចជាផ្ទេរប្រាក់ បង់វិក្កយបត្រ បើកគណនី ឬពិនិត្យសមតុល្យ តាមរយៈទូរស័ព្ទដៃស្មាតហ្វូនរបស់ពួកគេគ្រប់ពេលវេលា និងគ្រប់ទីកន្លែង ដោយមិនចាំបាច់ទៅបញ្ជរធនាគារ។ | ដូចជាការយកសាខាធនាគារទាំងមូលបង្រួមទំហំដាក់ចូលទៅក្នុងហោប៉ៅរបស់អ្នក ដែលអាចយកចេញមកប្រើប្រាស់ពេលណាក៏បាន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
