បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យមើលបញ្ហានៃការកើនឡើងនូវអត្រាការងារដែលមានប្រាក់ឈ្នួលទាបនៅក្នុងទីផ្សារការងារទាំងក្នុងប្រព័ន្ធ និងក្រៅប្រព័ន្ធរបស់ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលធ្វើឱ្យកម្មករមិនអាចទទួលបានកម្រិតជីវភាពសមរម្យ។ ការសិក្សានេះក៏បានដោះស្រាយពីផលវិបាកនៃភាពក្រីក្រ និងកង្វះការងារពេញលេញដែលកើតចេញពីការងារដែលមានផលិតភាពទាបទាំងនេះផងដែរ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានអនុវត្តវិធីសាស្ត្រពិនិត្យឯកសារស្រាវជ្រាវ (Desk review method) ដោយពឹងផ្អែកលើការវិភាគទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Relative Wage Distribution Method វិធីសាស្ត្រកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលទាបផ្អែកលើការបែងចែកប្រាក់ឈ្នួល (ធៀបនឹងមធ្យមភាគជាតិ) |
ងាយស្រួលក្នុងការវាស់វែងវិសមភាពប្រាក់ឈ្នួលនៅក្នុងទីផ្សារការងារ ដោយអាចប្រើប្រាស់ទិន្នន័យស្ថិតិជាតិដែលមានស្រាប់ដើម្បីធ្វើការប្រៀបធៀប។ | មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្លៃទំនិញជាក់ស្តែង និងមិនអាចធានាថាកម្រិតមធ្យមភាគនោះពិតជាអាចផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពរស់នៅបានឡើយ។ | កំណត់ការងារប្រាក់ឈ្នួលទាបថាជាការងារដែលផ្តល់ប្រាក់ឈ្នួលតិចជាង ២/៣ នៃប្រាក់ឈ្នួលមធ្យមប្រចាំម៉ោងកម្រិតជាតិ។ |
| Absolute Decent Living Standard Method វិធីសាស្ត្រកំណត់ប្រាក់ឈ្នួលទាបផ្អែកលើស្តង់ដារកម្រិតជីវភាពរស់នៅសមរម្យ |
ធានាបាននូវការវាយតម្លៃដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់កម្មករ ដើម្បីអាចរស់នៅប្រកបដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និងគេចផុតពីភាពក្រីក្រ។ | មានភាពស្មុគស្មាញក្នុងការកំណត់កម្រិតស្តង់ដាររួមមួយ ដោយសារការចំណាយលើការរស់នៅមានការប្រែប្រួលទៅតាមតំបន់នីមួយៗ។ | រកឃើញថាប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមានៅនីហ្សេរីយ៉ា (៣ម៉ឺនណៃរ៉ា) គឺទាបជាងឆ្ងាយបើធៀបនឹងការចំណាយរស់នៅជាក់ស្តែងសម្រាប់បុគ្គលម្នាក់ (៤៣,២០០ ណៃរ៉ា)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រពិនិត្យឯកសារ និងវិភាគទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំ (Desk Review) ដែលមិនទាមទារធនធានហិរញ្ញវត្ថុសម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារប្រភពទិន្នន័យស្ថិតិដែលគួរឱ្យទុកចិត្ត។
ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យទីផ្សារការងាររបស់ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា (ចន្លោះឆ្នាំ ២០០០-២០២០) ដោយផ្តោតលើកម្មករក្រៅប្រព័ន្ធ ស្ត្រី និងកសិករ ដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពនៃប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ វាមានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះកម្ពុជាមានរចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចស្រដៀងគ្នា ដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការងារក្រៅប្រព័ន្ធ និងឧស្សាហកម្មអតិពលកម្ម (ដូចជាកាត់ដេរ) ដែលងាយរងគ្រោះដោយសារប្រាក់ឈ្នួលទាប។
វិធីសាស្ត្រវិភាគ និងអនុសាសន៍គោលនយោបាយនៅក្នុងការសិក្សានេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ការកែលម្អទីផ្សារការងារនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ជារួម ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយដោយភ្ជាប់ការដំឡើងប្រាក់ឈ្នួលទៅនឹងការអភិវឌ្ឍជំនាញ និងការផ្តល់សំណាញ់សុវត្ថិភាពសង្គម គឺជាគន្លឹះក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពកម្មករកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Underemployment | ស្ថានភាពដែលកម្មករត្រូវបង្ខំចិត្តធ្វើការតិចជាងម៉ោងស្តង់ដារ (តិចជាង ៤០ម៉ោងក្នុងមួយសប្តាហ៍) ឬធ្វើការងារដែលមិនទាមទារកម្រិតជំនាញ និងការអប់រំខ្ពស់ដូចដែលពួកគេមាន (ឧទាហរណ៍ និស្សិតបញ្ចប់បរិញ្ញាបត្រធ្វើការជាអ្នករត់តុ ឬអ្នកចាក់សាំង) ដោយសារខ្វះឱកាសការងារពេញលេញ។ | ដូចជាការយកកាំបិតប៉័ងតោដ៏មុតស្រួចទៅចិតបន្លែ ឬមានកម្លាំងពេញលេញតែមានឱកាសបញ្ចេញត្រឹមតែមួយភាគតូច។ |
| Informal labour market | ផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចដែលមិនមានការចុះបញ្ជីអាជីវកម្មផ្លូវការ មិនមានការគ្រប់គ្រងតឹងរ៉ឹងពីរដ្ឋ និងមិនមានការធានាផ្នែកច្បាប់ ការឈប់សម្រាកឈឺ ឬប្រព័ន្ធធានារ៉ាប់រងសង្គមសម្រាប់កម្មករនោះទេ (ឧទាហរណ៍ អ្នកលក់ដូរតាមដងផ្លូវ កម្មករសំណង់ម៉ៅការបន្ត)។ | ដូចជាការលេងកីឡាតាមភូមិដែលគ្មានអាជ្ញាកណ្តាល និងគ្មានច្បាប់ច្បាស់លាស់ ធ្វើឱ្យអ្នកលេងងាយរងរបួសដោយគ្មានអ្នកណាចេញមុខទទួលខុសត្រូវ។ |
| Dual Labour Market Theory | ទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលពន្យល់ថាទីផ្សារការងារត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែកដាច់ពីគ្នាគឺ៖ 'ទីផ្សារចម្បង' (ការងារល្អ ប្រាក់ខែខ្ពស់ មានស្ថិរភាព និងឱកាសឡើងឋានៈ) និង 'ទីផ្សារបន្ទាប់បន្សំ' (ការងារបណ្តោះអាសន្ន ប្រាក់ខែទាប គ្មានអត្ថប្រយោជន៍ និងងាយបាត់បង់ការងារ)។ | ដូចជាការបែងចែកអ្នកដំណើរលើយន្តហោះជាថ្នាក់ VIP (មានផាសុកភាព សេវាកម្មល្អ) និងថ្នាក់ធម្មតា (ចង្អៀត គ្មានសេវាកម្ម) ដែលអ្នកថ្នាក់ធម្មតាពិបាកនឹងប្តូរទៅអង្គុយកៅអី VIP ណាស់។ |
| Scarring effects | ផលវិបាកអវិជ្ជមានរយៈពេលវែងដែលកើតចេញពីការអត់ការងារធ្វើ ឬជាប់គាំងក្នុងការងារប្រាក់ឈ្នួលទាបយូរពេក ដែលបណ្តាលឱ្យកម្មករបាត់បង់ជំនាញ ត្រូវនិយោជកថ្មីរើសអើង និងបាត់បង់ទំនុកចិត្តក្នុងការស្វែងរកការងារល្អជាងមុននៅថ្ងៃអនាគត។ | ដូចជារបួសដែលជាសះស្បើយមែន តែបន្សល់ទុកនូវស្លាកស្នាមយ៉ាងជ្រៅ ដែលធ្វើឱ្យយើងបាត់បង់ទំនុកចិត្តលើរូបសម្រស់ខ្លួនឯងជារៀងរហូត។ |
| Decent work deficit | ការខ្វះខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនូវស្តង់ដារលក្ខខណ្ឌការងារសមរម្យ ដែលកំណត់ដោយអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) ដោយកម្មករត្រូវប្រឈមនឹងការខ្វះខាតប្រាក់ឈ្នួលគ្រប់គ្រាន់ គ្មានការការពារសុវត្ថិភាពការងារ គ្មានការធានារ៉ាប់រងសង្គម និងគ្មានសិទ្ធិតវ៉ា។ | ដូចជាការបង្ខំចិត្តរស់នៅក្នុងផ្ទះដែលគ្មានដំបូល និងគ្មានជញ្ជាំង ដែលធ្វើឱ្យអ្នករស់នៅត្រូវទ្រាំរងគ្រោះដោយសារភ្លៀងនិងខ្យល់គ្រប់រដូវកាល។ |
| Social exclusion | ដំណើរការដែលបុគ្គល ឬក្រុមណាមួយត្រូវបានរុញច្រានចេញពីការចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសង្គម ការកម្សាន្ត ឬបាត់បង់ទំនាក់ទំនងក្នុងសហគមន៍ ដោយសារតែពួកគេមានប្រាក់ចំណូលទាបពេក មិនអាចមានលទ្ធភាពចូលរួមចំណែកហិរញ្ញវត្ថុបាន។ | ដូចជាការឈរមើលគេជប់លៀងសប្បាយពីក្រៅរបង ដោយមិនហ៊ានចូលរួមដោយសារគ្មានលុយទិញកាដូ ឬសំលៀកបំពាក់សមរម្យ។ |
| Vulnerable jobs | ប្រភេទការងារដែលប្រឈមមុខនឹងហានិភ័យខ្ពស់បំផុត ភាគច្រើនជាអ្នកធ្វើអាជីវកម្មផ្ទាល់ខ្លួនដោយគ្មានបុគ្គលិក ឬអ្នកដែលធ្វើការជួយអាជីវកម្មគ្រួសារដោយមិនទទួលបានប្រាក់ឈ្នួល ហើយពួកគេងាយនឹងធ្លាក់ចូលក្នុងភាពក្រីក្រនៅពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ | ដូចជាការជិះទូកស្លឹកតូចមួយកណ្តាលសមុទ្រធំ ដែលត្រៀមនឹងលិចគ្រប់ពេលវេលានៅពេលមានរលកបោកបក់បន្តិចបន្តួច។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
