បញ្ហា (The Problem)៖ ទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្នកំពុងផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័សទៅរកទម្រង់ការងារមិនស្តង់ដារ (NSFE) ប៉ុន្តែអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាការងារជាច្រើននៅតែផ្តោតសំខាន់លើការងារពេញម៉ោងបែបប្រពៃណី ដែលមិនឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រត្រួតពិនិត្យឯកសារ និងវិភាគលើទិន្នន័យដែលមានស្រាប់ ដើម្បីកំណត់និយមន័យ និងស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់នៃ NSFE។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Standard Employment ការងារស្តង់ដារ (ការងារពេញម៉ោងដែលមានកិច្ចសន្យាការពារ) |
មានស្ថិរភាពការងារខ្ពស់ ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍សង្គម និងកិច្ចការពារតាមផ្លូវច្បាប់ពេញលេញ។ | ខ្វះភាពបត់បែន (Flexibility) និងអាចមានភាពតឹងរ៉ឹងចំពោះម៉ោងធ្វើការ ដែលមិនសមស្របសម្រាប់មនុស្សមួយចំនួន។ | ធ្លាប់ជាបទដ្ឋានការងារក្នុងសតវត្សទី២០ ប៉ុន្តែកំពុងថយចុះនៅក្នុងទីផ្សារការងារសកលបច្ចុប្បន្ន។ |
| Nonstandard Forms of Employment (NSFE) ការងារមិនស្តង់ដារ (ការងារបណ្តោះអាសន្ន, ក្រៅម៉ោង, ឬតាមកិច្ចសន្យា) |
ផ្តល់ភាពបត់បែនពេលវេលា និងទីកន្លែង, ស្វ័យភាពខ្ពស់, និងជាច្រកចូលទីផ្សារការងារសម្រាប់យុវជន ឬអ្នកគ្មានបទពិសោធន៍។ | អសន្តិសុខការងារ (Job insecurity), ប្រាក់ចំណូលមិនទៀងទាត់, និងកង្វះការការពារសង្គម (Decent work deficits)។ | ការប្រើប្រាស់កម្លាំងពលកម្មតាមកិច្ចសន្យាក្នុងវិស័យផលិតកម្មនៅឥណ្ឌាបានកើនឡើងដល់ ៣៤.៧% (ឆ្នាំ ២០១១-១២)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តតាមការណែនាំក្នុងឯកសារនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកទេសទេ ប៉ុន្តែត្រូវការការវិនិយោគលើធនធានមនុស្ស និងចំណេះដឹង។
ការសិក្សានេះផ្តោតសំខាន់លើបរិបទប្រទេសឥណ្ឌា ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីក្រសួងការងារឥណ្ឌា និងរបាយការណ៍ ILO សកល។ ទោះបីជាបរិបទសេដ្ឋកិច្ចមានភាពស្រដៀងគ្នានឹងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្សេងទៀតក៏ដោយ ការយោងទៅលើច្បាប់ការងារឥណ្ឌាជាក់លាក់ (Labour Codes) អាចមិនឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងពីក្របខ័ណ្ឌច្បាប់នៅកម្ពុជា។
គោលគំនិតនៃការងារមិនស្តង់ដារនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អចំពោះទីផ្សារការងារបច្ចុប្បន្ននៅកម្ពុជា។
ឯកសារនេះផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌដ៏ល្អសម្រាប់អ្នកធ្វើគោលនយោបាយ និងអ្នកផ្តល់ប្រឹក្សាការងារនៅកម្ពុជា ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់អនាគតនៃការងារ (Future of Work)។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Nonstandard Forms of Employment (NSFE) | ទម្រង់ការងារដែលខុសពីការងារពេញម៉ោងប្រពៃណី (Standard Employment)។ វាសំដៅលើការងារដែលមិនមានកិច្ចសន្យាអចិន្ត្រៃយ៍ មិនមានម៉ោងធ្វើការថេរ ឬមិនមាននិយោជកតែមួយច្បាស់លាស់ ដូចជាការងារបណ្តោះអាសន្ន ឬការងារក្រៅម៉ោងជាដើម។ | ដូចជាការងារ Freelance ឬការងារទទួលម៉ៅការតាមគម្រោង ដែលមិនមែនជាបុគ្គលិកពេញសិទ្ធិរបស់ក្រុមហ៊ុន។ |
| Decent Work Deficits | កង្វះខាតនូវលក្ខខណ្ឌការងារសមរម្យតាមស្តង់ដារអន្តរជាតិ។ នេះរាប់បញ្ចូលទាំងកង្វះការការពារសង្គម (ដូចជាបេឡាជាតិរបបសន្តិសុខសង្គម) កង្វះសិទ្ធិក្នុងការចរចា និងប្រាក់ចំណូលមិនសមរម្យ។ | ដូចជាការធ្វើការងារមួយដែលបានលុយ ប៉ុន្តែគ្មានសុវត្ថិភាព គ្មានច្បាប់ការពារ និងអាចបាត់បង់ការងារពេលណាក៏បានដោយគ្មានសំណង។ |
| Casualisation | ដំណើរការនៃការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ការងារនៅក្នុងទីផ្សារការងារ ពីការងារអចិន្ត្រៃយ៍ដែលមានស្ថិរភាព ទៅជាការងារខ្លីៗ ឬមិនទៀងទាត់ (Casual work) ដើម្បីកាត់បន្ថយការចំណាយរបស់ក្រុមហ៊ុន។ | ដូចជាក្រុមហ៊ុនមួយឈប់ជួលបុគ្គលិកប្រចាំខែ តែបែរជាជួលមនុស្សមកធ្វើការ និងគិតលុយតាមថ្ងៃ ឬតាមម៉ោងជំនួសវិញ។ |
| Portfolio Career | គំរូអាជីពដែលបុគ្គលម្នាក់មិនពឹងផ្អែកលើការងារតែមួយ ប៉ុន្តែរកប្រាក់ចំណូលពីប្រភពជាច្រើនក្នុងពេលតែមួយ ដោយប្រើប្រាស់ជំនាញចម្រុះរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាមនុស្សម្នាក់ដែលជាគ្រូបង្រៀនផង ជាអ្នកលក់អនឡាញផង និងជាអ្នកសរសេរអត្ថបទផង ក្នុងពេលតែមួយ។ |
| Protean Career | អាជីពដែលដឹកនាំដោយបុគ្គលខ្លួនឯង (មិនមែនតាមការចាត់តាំងរបស់ក្រុមហ៊ុន) ដោយផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍខ្លួន ការរៀនសូត្របន្ត និងតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួន ជាជាងការស្វែងរកតែការឡើងតំណែងក្នុងក្រុមហ៊ុនតែមួយ។ | ដូចជាអ្នកដែលផ្លាស់ប្តូរការងារញឹកញាប់ដើម្បីស្វែងរកអ្វីដែលខ្លួនស្រឡាញ់ និងរៀនជំនាញថ្មីៗ ជាជាងធ្វើការនៅកន្លែងដដែលមួយជីវិត។ |
| Advocacy Counselling | វិធីសាស្ត្រផ្តល់ប្រឹក្សាដែលអ្នកប្រឹក្សាមិនត្រឹមតែផ្តល់ដំបូន្មានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយតស៊ូមតិ ឬការពារសិទ្ធិ និងផលប្រយោជន៍របស់អតិថិជន (អ្នកស្វែងរកការងារ) ឱ្យទទួលបានយុត្តិធម៌ក្នុងកន្លែងធ្វើការ។ | ដូចជាមេធាវីដែលជួយការពារកូនក្តី មិនមែនគ្រាន់តែប្រាប់ច្បាប់ទេ តែជួយនិយាយជំនួសដើម្បីឱ្យបានយុត្តិធម៌ និងអត្ថប្រយោជន៍។ |
| Gig Economy | ប្រព័ន្ធទីផ្សារការងារដែលពឹងផ្អែកលើកិច្ចសន្យារយៈពេលខ្លី ឬការងារឯករាជ្យដែលជារឿយៗត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល (Digital Platforms)។ | ដូចជាការងាររបស់អ្នកបើក PassApp ឬដឹកជញ្ជូន FoodPanda ដែលធ្វើការតាមរយៈកម្មវិធីទូរស័ព្ទ និងទទួលបានកម្រៃតាមជើងដឹកជញ្ជូន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖