បញ្ហា (The Problem)៖ ក្រុមហ៊ុននាំចូលគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិកមួយកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាចំណាយលើការដឹកជញ្ជូនខ្ពស់ ដោយសារកង្វះការរៀបចំផែនការស្តុកទុក ដែលនាំឱ្យមានការពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសដ៏មានតម្លៃថ្លៃ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មឱ្យទាន់ពេលវេលា។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រៀបធៀបការចំណាយរវាងការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសនិងផ្លូវសមុទ្រក្នុងឆ្នាំ២០១៤ រួចអនុវត្តរូបមន្តវិភាគទិន្នន័យស្តុកដើម្បីស្វែងរកចំណុចបញ្ជាទិញដ៏ប្រសើរបំផុត។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Current Practice (Ad-hoc Air & Sea Freight) ការអនុវត្តបច្ចុប្បន្ន (ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាស និងសមុទ្រដោយគ្មានផែនការ) |
អាចឆ្លើយតបយ៉ាងរហ័សទៅនឹងតម្រូវការបន្ទាន់នៃខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្ម (តាមរយៈការដឹកជញ្ជូនផ្លូវអាកាស) និងកាត់បន្ថយទំហំឃ្លាំងផ្ទុកទំនិញ។ | ចំណាយលើការដឹកជញ្ជូនមានកម្រិតខ្ពស់ខ្លាំងណាស់ ដោយសារការបញ្ជាទិញមានភាពញឹកញាប់ និងការប្រើប្រាស់ផ្លូវអាកាសច្រើនដោយសារការខ្វះស្តុកបន្ទាន់។ | ការចំណាយសរុបប្រចាំឆ្នាំគឺ ២.១២២.២៦០,៤៧ បាត (សម្រាប់ការបញ្ជាទិញ ៧២ ដង)។ |
| Proposed Strategy (Sea Freight + EOQ & ROP) យុទ្ធសាស្ត្រស្នើឡើង (ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវសមុទ្រ + រូបមន្ត EOQ និង ROP) |
កាត់បន្ថយចំណាយសរុបបានយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដោយធ្វើការបញ្ជាទិញក្នុងទំហំធំតាមផ្លូវសមុទ្រ និងមានចំណុចរំលឹកការបញ្ជាទិញច្បាស់លាស់ដើម្បីបញ្ចៀសការខ្វះស្តុក។ | ទាមទារពេលវេលាដឹកជញ្ជូនយូរជាងមុន (Lead Time) និងតម្រូវឱ្យមានទំហំឃ្លាំងធំជាងមុនដើម្បីរក្សាស្តុកសុវត្ថិភាព។ | ការចំណាយសរុបប្រចាំឆ្នាំធ្លាក់ចុះមកត្រឹម ៣៦៧.២៣៧,១៣ បាត (បញ្ជាទិញប្រហែល ១០ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តគំរូនេះមិនតម្រូវឱ្យមានធនធានបច្ចេកវិទ្យាស្មុគស្មាញទេ ប៉ុន្តែទាមទារនូវទិន្នន័យជាក់លាក់ច្បាស់លាស់ និងការគ្រប់គ្រងឃ្លាំងដ៏ល្អ។
ការសិក្សានេះផ្អែកលើទិន្នន័យឆ្នាំ ២០១៤ របស់ក្រុមហ៊ុននាំចូលគ្រឿងបន្លាស់អេឡិចត្រូនិកតែមួយគត់នៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលនាំចូលពីប្រទេសចិន ជប៉ុន និងសិង្ហបុរីជាដើម។ វាមិនបានគិតបញ្ចូលពីការប្រែប្រួលនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ អតិផរណា ឬអត្រាប្តូរប្រាក់នាពេលបច្ចុប្បន្នឡើយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការប្រែប្រួលតម្លៃដឹកជញ្ជូន ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកំពង់ផែ និងនីតិវិធីគយនៅច្រកព្រំដែន អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលជាក់ស្តែង និងរយៈពេលរង់ចាំ (Lead Time) មានការប្រែប្រួលខុសពីការសិក្សានេះ។
វិធីសាស្ត្រគ្រប់គ្រងស្តុក និងការជ្រើសរើសមធ្យោបាយដឹកជញ្ជូននេះ គឺមានប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់វិស័យផលិតកម្ម និងការនាំចូលនៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចនៃការបញ្ជាទិញ (EOQ) និងការធ្វើផែនការស្តុកទុកមុន គឺជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់សហគ្រាសនៅកម្ពុជាក្នុងការបង្កើនប្រាក់ចំណេញ និងភាពប្រកួតប្រជែង តាមរយៈការកាត់បន្ថយចំណាយភស្តុភារ និងការដឹកជញ្ជូន។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Economic Order Quantity (EOQ) | គឺជារូបមន្តគណិតវិទ្យាក្នុងការគ្រប់គ្រងស្តុកដែលប្រើដើម្បីកំណត់បរិមាណដ៏ល្អបំផុតក្នុងការបញ្ជាទិញទំនិញម្តងៗ ដើម្បីឱ្យចំណាយសរុប (ចំណាយលើការបញ្ជាទិញបូកនឹងចំណាយលើការរក្សាទុក) ធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុត។ | ដូចជាការគណនាថាតើគួរទិញអង្ករចំនួនប៉ុន្មានបាវចូលផ្ទះម្តងៗ ទើបចំណេញលុយថ្លៃធ្វើដំណើរទៅផ្សារផង និងមិនខូចអង្ករដោយសារទុកយូរពេកផង។ |
| Reorder Point (ROP) | គឺជាកម្រិតនៃបរិមាណទំនិញក្នុងស្តុកដែលនៅសល់ ដែលប្រកាសអាសន្នថាក្រុមហ៊ុនត្រូវធ្វើការបញ្ជាទិញទំនិញចូលជាថ្មី ដើម្បីធានាថាមានទំនិញប្រើប្រាស់បន្តដោយមិនដាច់ស្តុក ក្នុងអំឡុងពេលរង់ចាំការដឹកជញ្ជូន។ | ដូចជាការកំណត់ចំណុចក្រហមនៅលើធុងសាំងម៉ូតូ ដែលរំលឹកយើងថាត្រូវចូលចាក់សាំងបន្ថែមមុនពេលម៉ូតូរលត់កណ្តាលផ្លូវ។ |
| Inventory Carrying Cost | គឺជាការចំណាយសរុបដែលកើតឡើងពីការរក្សាទុកទំនិញក្នុងឃ្លាំងក្នុងរយៈពេលមួយ ដែលរួមមាន ថ្លៃឈ្នួលឃ្លាំង ថ្លៃធានារ៉ាប់រង ការខូចខាត ទំនិញហួសដឺឡេ និងតម្លៃដើមទុនដែលជាប់គាំង។ | ដូចជាលុយដែលយើងត្រូវបាត់បង់ជារៀងរាល់ថ្ងៃដោយសារការជួលកន្លែងផ្ញើឡាន រហូតដល់ថ្ងៃដែលយើងយកវាទៅលក់ចេញ។ |
| Lead Time | គឺជារយៈពេលសរុបគិតចាប់ពីពេលដែលក្រុមហ៊ុនបានចេញឯកសារបញ្ជាទិញ (Purchase Order) ទៅកាន់អ្នកផ្គត់ផ្គង់ រហូតដល់ពេលដែលទំនិញនោះត្រូវបានដឹកជញ្ជូនមកដល់ និងត្រៀមរួចរាល់សម្រាប់ប្រើប្រាស់។ | ដូចជារយៈពេលរង់ចាំចាប់ពីពេលដែលយើងចុចកុម្ម៉ង់ម្ហូបក្នុង App រហូតដល់ពេលអ្នកដឹកយកម្ហូបមកប្រគល់ដល់ដៃយើង។ |
| Safety Stock | គឺជាបរិមាណទំនិញបន្ថែមដែលត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងឃ្លាំងហួសពីតម្រូវការធម្មតា ដើម្បីការពារហានិភ័យនៃការខ្វះខាតទំនិញដោយសារការកើនឡើងតម្រូវការភ្លាមៗ ឬការពន្យារពេលនៃការដឹកជញ្ជូនពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់។ | ដូចជាលុយសន្សំត្រៀមទុកក្នុងកូនជ្រូកសម្រាប់ពេលឈឺថ្កាត់ ដើម្បីកុំឱ្យដាច់លុយចាយពេលមានអាសន្ន។ |
| Freight Rate | គឺជាតម្លៃឬកម្រៃដែលក្រុមហ៊ុនភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូន (តាមសមុទ្រ ផ្លូវអាកាស ឬផ្លូវគោក) គិតប្រាក់ពីម្ចាស់ទំនិញ សម្រាប់ការផ្លាស់ទីទំនិញពីទីតាំងមួយទៅទីតាំងមួយទៀត ដោយគិតតាមទម្ងន់ ទំហំម៉ែត្រគូប ឬចម្ងាយ។ | ដូចជាថ្លៃសំបុត្រឡានក្រុង ឬថ្លៃផ្ញើឥវ៉ាន់តាមឡានឈ្នួល ដែលគេគិតលុយតាមទំហំកេសនិងចម្ងាយផ្លូវ។ |
| Minimum Charge | គឺជាតម្លៃមូលដ្ឋានទាបបំផុតដែលក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូនកំណត់ទារពីអតិថិជន ទោះបីជាទំនិញនោះមានទម្ងន់ស្រាល ឬទំហំតូចជាងកម្រិតស្តង់ដារដែលត្រូវគិតប្រាក់ក៏ដោយ ដើម្បីធានាថាវាគ្របដណ្តប់លើចំណាយប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការជិះតាក់ស៊ីកង់បីដែលមានតម្លៃចាប់ផ្តើមដំបូង ៣០០០ រៀល ទោះបីជាយើងជិះត្រឹមតែ ៥០ ម៉ែត្រក៏ដោយ ក៏នៅតែត្រូវបង់ ៣០០០ រៀលដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
