បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងវិភាគកម្រិតនៃការពេញចិត្ត និងទំនុកចិត្តរបស់អ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវទេសចរណ៍ឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ (ផ្លូវ Chalerm Burapha Chonlathit) ដោយផ្អែកលើអថេរភេទ អាយុ មុខរបរ និងប្រភេទនៃអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ (Mixed Method) ដោយប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណនិងគុណភាពព្រមគ្នាដើម្បីធ្វើការវាយតម្លៃ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Quantitative Analysis (One-way MANOVA) ការវិភាគបរិមាណតាមបែបស្ថិតិ (One-way MANOVA) |
អាចធ្វើតេស្តអថេរអាស្រ័យច្រើនក្នុងពេលតែមួយ (ការពេញចិត្ត និងទំនុកចិត្ត) និងជួយកាត់បន្ថយកំហុសប្រភេទទី១ (Type I error) បើធៀបនឹងការប្រើ ANOVA ច្រើនដង។ ស័ក្តិសមសម្រាប់សំណាកធំ (៨៨០ នាក់)។ | ទាមទារលក្ខខណ្ឌតឹងរ៉ឹងដូចជា ភាពប្រក្រតីនៃទិន្នន័យ និងភាពស្មើគ្នានៃម៉ាទ្រីសវ៉ារ្យ៉ង់ (Box's M test) ហើយមិនអាចប្រាប់ពីមូលហេតុស៊ីជម្រៅនៃតួលេខនោះទេ។ | រកឃើញថាអាយុ និងប្រភេទអ្នកប្រើប្រាស់ (អ្នកស្រុក ទេសចរ សហគ្រិន) មានភាពខុសគ្នាយ៉ាងមានអត្ថន័យផ្នែកស្ថិតិ (p < .05) ទៅលើការពេញចិត្ត និងទំនុកចិត្ត។ |
| Qualitative Content Analysis ការវិភាគខ្លឹមសារគុណភាព (Content Analysis) |
ផ្តល់ការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីមូលហេតុពិតប្រាកដដែលនៅពីក្រោយការពេញចិត្ត ឬការមិនពេញចិត្ត (ឧទាហរណ៍៖ ការសន្សំសំចៃថ្លៃដើម ភាពស្រស់ស្អាតនៃទេសភាព)។ | ប្រើប្រាស់ទំហំសំណាកតូច (២៥ នាក់) មានភាពលម្អៀងអាស្រ័យលើអ្នកបកស្រាយទិន្នន័យ (Subjective) និងពិបាកទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានទូទៅសម្រាប់ប្រជាជនទាំងមូល។ | បញ្ជាក់ពីមូលហេតុលម្អិត ដូចជាអ្នកស្រុកពេញចិត្តនឹងការកើនឡើងចំណូលទេសចរណ៍ ចំណែកសហគ្រិនពេញចិត្តព្រោះផ្លូវនេះជួយកាត់បន្ថយការចំណាយលើការដឹកជញ្ជូន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះទាមទារធនធានមនុស្សច្រើនក្នុងការចុះប្រមូលទិន្នន័យពីសំណាកធំ និងទាមទារកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ដំណើរការស្ថិតិស្មុគស្មាញ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងផ្តោតជាចម្បងតែលើតំបន់ឆ្នេរភាគខាងកើតនៃប្រទេសថៃ (ខេត្តរ៉ាក់យ៉ង និងចាន់ថាបុរី) ដោយផ្តោតលើផ្លូវទេសចរណ៍ Chalerm Burapha Chonlathit ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យផ្អែកលើការវាយតម្លៃផ្ទាល់ខ្លួន (Self-reported) ដែលអាចមានភាពលម្អៀង។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយកលទ្ធផលនេះមកអនុវត្តផ្ទាល់ត្រូវមានការប្រុងប្រយ័ត្ន ព្រោះស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតំបន់ឆ្នេរកម្ពុជាមានលក្ខណៈខុសប្លែកពីថៃ។
ទោះជាយ៉ាងណា វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់ការពេញចិត្តនិងទំនុកចិត្តនេះ មានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការវាយតម្លៃគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗនៅកម្ពុជា។
ការរៀនសូត្រពីគំរូវិភាគនេះ នឹងជួយស្ថាប័នកម្ពុជាក្នុងការវាយតម្លៃផលប៉ះពាល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រកបដោយលក្ខណៈវិទ្យាសាស្ត្រ និងធានាបាននូវការអភិវឌ្ឍដែលគាំទ្រដោយគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមផ្សេងៗគ្នា (ដូចជា ភេទ អាយុ មុខរបរ) ទៅលើអថេរអាស្រ័យច្រើនក្នុងពេលតែមួយ (ឧទាហរណ៍៖ ការពេញចិត្ត និងទំនុកចិត្ត) ដើម្បីមើលថាតើក្រុមទាំងនោះមានភាពខុសគ្នាឬអត់។ | ដូចជាការភ្លក់ម្ហូបមួយចាន (ក្រុម) ហើយវាយតម្លៃទាំងរសជាតិ ក្លិន និងពណ៌ (អថេរអាស្រ័យ) ក្នុងពេលតែមួយ ជំនួសឱ្យការវាយតម្លៃម្តងមួយមុខៗ។ |
| Scenic Route | គឺជាផ្លូវដែលត្រូវបានរចនានិងសាងសង់ឡើងមិនត្រឹមតែសម្រាប់ការធ្វើដំណើរប្រកបដោយសុវត្ថិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពដ៏ស្រស់ស្អាតនិងមានកន្លែងឈប់សម្រាក កន្លែងថតរូប ឬគន្លងកង់ ក្នុងគោលបំណងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ។ | ដូចជាការដើរលេងក្នុងសួនច្បារដែលមានផ្លូវដើរស្អាតនិងមានកន្លែងអង្គុយលេង ជាជាងការធ្វើដំណើរតាមផ្លូវកាត់ធំៗដែលមានតែរថយន្តកកស្ទះ។ |
| Content Analysis | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវគុណភាពដោយការយកទិន្នន័យជាអត្ថបទ ឬពាក្យសម្ដី (ដូចជាកិច្ចសម្ភាសន៍) មកបំបែកជាកូដនិងចាត់ជាក្រុម ដើម្បីរកមើលអត្ថន័យ ទម្រង់រួម ឬមូលហេតុពិតប្រាកដដែលលាក់កំបាំងពីក្រោយពាក្យសម្ដីទាំងនោះ។ | ដូចជាការអានសៀវភៅរឿងមួយក្បាល ហើយគូសបន្ទាត់ពីក្រោមពាក្យគន្លឹះ រួចចងក្រងវាដើម្បីសង្ខេបថាតួអង្គម្នាក់ៗមានចរិតលក្ខណៈបែបណា។ |
| Box's M Test | គឺជាការធ្វើតេស្តលក្ខខណ្ឌតម្រូវផ្នែកស្ថិតិមួយ មុនពេលឈានទៅធ្វើវិភាគ MANOVA ដើម្បីធានាថាម៉ាទ្រីសនៃវ៉ារ្យ៉ង់-កូវ៉ារ្យ៉ង់ (Covariance Matrices) របស់ក្រុមនីមួយៗគឺមានភាពស្មើគ្នា ទើបលទ្ធផល MANOVA អាចយកជាការបាន។ | ដូចជាការសារេជញ្ជីងឱ្យនៅត្រង់ស្មើគ្នាសិន មុននឹងចាប់ផ្តើមដាក់ទំនិញថ្លឹងលក់ ដើម្បីធានាថាមិនមានការលម្អៀង។ |
| Levene's Test | គឺជាការធ្វើតេស្តស្ថិតិដើម្បីវាយតម្លៃភាពស្មើគ្នានៃវ៉ារ្យ៉ង់ (Variances) សម្រាប់អថេរនីមួយៗនៅក្នុងក្រុមខុសៗគ្នា។ វាជាលក្ខខណ្ឌចំបាច់មួយដែលទិន្នន័យត្រូវតែបំពេញមុនពេលយកទៅវិភាគប្រៀបធៀប។ | ដូចជាការវាស់កម្ពស់សិស្សក្នុងថ្នាក់ពីរ ដើម្បីមើលថាតើកម្រិតនៃភាពខុសគ្នានៃកម្ពស់ក្នុងថ្នាក់នីមួយៗមានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នាឬអត់ មុននឹងប្រៀបធៀបថ្នាក់ទាំងពីរនោះចូលគ្នា។ |
| Scheffe's Post-hoc Test | គឺជាការធ្វើតេស្តបន្ថែម (Post-hoc) បន្ទាប់ពីការវិភាគរកឃើញថាមានភាពខុសគ្នាយ៉ាងហោចណាស់មួយក្រុម។ វាមានតួនាទីចាប់គូប្រៀបធៀប ដើម្បីប្រាប់យ៉ាងច្បាស់ថាតើក្រុមណាពិតជាខុសពីក្រុមណា (ឧទាហរណ៍៖ អាយុតិចជាង ៣១ ពិតជាខុសពីអាយុ ៤៦-៦០)។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យប្រាប់ថាមានសិស្សម្នាក់ឈឺក្នុងចំណោម ៥ នាក់ ហើយការធ្វើតេស្តនេះគឺការយកសិស្សទាំង ៥ នាក់មកពិនិត្យម្តងម្នាក់ដើម្បីរកឱ្យឃើញច្បាស់ថាម្នាក់ណាដែលឈឺពិតប្រាកដ។ |
| Mixed Method | គឺជាការរចនាការស្រាវជ្រាវដោយប្រមូលទាំងទិន្នន័យបរិមាណ (កម្រងសំណួរចម្លើយបិទ) និងទិន្នន័យគុណភាព (ការសម្ភាសន៍ចម្លើយបើក) ក្នុងពេលដំណាលគ្នា រួចយកលទ្ធផលទាំងពីរមកផ្ទៀងផ្ទាត់និងពន្យល់បំពេញឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក។ | ដូចជាការសួរពីពិន្ទុប្រឡងរបស់សិស្សផង (បរិមាណ) និងសួរពីរបៀបដែលសិស្សនោះរៀនរាល់ថ្ងៃផង (គុណភាព) ដើម្បីយល់ដឹងពីលទ្ធផលនៃការសិក្សារបស់សិស្សឱ្យបានស៊ីជម្រៅ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
