បញ្ហា (The Problem)៖ និស្សិតបរទេសនៅសាកលវិទ្យាល័យក្នុងប្រទេសចិន ប្រឈមនឹងបញ្ហាក្នុងការស្វែងរកប្រព័ន្ធអប់រំដែលសមស្របនិងមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់កូនៗរបស់ពួកគេ ដែលកង្វះខាតនេះបានបណ្តាលឱ្យកុមារជួបប្រទះវិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងបញ្ហានៃការចុះសម្រុងក្នុងសង្គម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់គោលការណ៍គ្រប់គ្រងគម្រោង និងការវាយតម្លៃដើម្បីរៀបចំនិងអនុវត្តប្រព័ន្ធសាលារៀនសហគមន៍ដោយមានការចូលរួមពីមាតាបិតាផ្ទាល់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Community-based Schooling System (XSS) ប្រព័ន្ធសាលារៀនសហគមន៍ (បង្កើតដោយនិស្សិតបរទេស) |
ចំណាយតិចបំផុត (៧ដុល្លារ/ខែ) ប្រើប្រាស់មាតាបិតាជាគ្រូបង្រៀនដោយស្ម័គ្រចិត្ត និងជួយអភិវឌ្ឍកម្រិតទាំង៥របស់កុមារ (5 Quotients) ព្រមទាំងរក្សាបាននូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ដើម។ | ពឹងផ្អែកខ្លាំងលើពេលវេលាទំនេររបស់មាតាបិតាដែលកំពុងសិក្សាថ្នាក់ឧត្តមសិក្សា និងខ្វះគ្រូបង្រៀនដែលមានវិជ្ជាជីវៈគរុកោសល្យត្រឹមត្រូវសម្រាប់កម្រិតបឋមសិក្សា។ | សម្រេចបានអត្រាវត្ដមានលើសពី ៩៥% និងអត្រាបោះបង់ការសិក្សា ០% ព្រមទាំងមានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើការអភិវឌ្ឍកុមារ។ |
| Private English Schooling System ប្រព័ន្ធសាលាឯកជនអន្តរជាតិ (ប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេស) |
ផ្តល់ការអប់រំតាមស្តង់ដារ មានគ្រូបង្រៀនប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងមានបរិយាកាសសិក្សាល្អប្រសើរ។ | មានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង ដែលមិនស័ក្តិសមសម្រាប់ក្រុមគ្រួសារនិស្សិតដែលរស់រានដោយប្រាក់អាហារូបករណ៍នោះទេ។ | មិនអាចអនុវត្តបាន (Not affordable) សម្រាប់គ្រួសារនិស្សិតបរទេសភាគច្រើន។ |
| Unsystematic Home-schooling ការបង្រៀននៅផ្ទះដោយគ្មានប្រព័ន្ធច្បាស់លាស់ (មុនពេលមានគម្រោង) |
មិនមានការចំណាយថវិកា និងអាចបត់បែនពេលវេលាតាមការជាក់ស្តែងរបស់មាតាបិតា។ | កុមារគ្មានទម្លាប់សិក្សាច្បាស់លាស់ ងាយរងសម្ពាធផ្លូវចិត្ត មានអារម្មណ៍ឯកោ និងចំណាយពេលច្រើនអត់ប្រយោជន៍លើការលេងហ្គេមនិងមើលគំនូរជីវចល។ | កុមារមានអាកប្បកិរិយាឆេវឆាវ និងធ្លាក់ចុះការប្រាស្រ័យទាក់ទងក្នុងសង្គម (Deteriorating inter-age behaviour)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ គម្រោងនេះទាមទារការចំណាយធនធានតិចតួចបំផុត ដោយពឹងផ្អែកលើការស្ម័គ្រចិត្តពីសហគមន៍ផ្ទាល់ និងការគាំទ្រផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធពីសាកលវិទ្យាល័យ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យ Northwestern Polytechnical University ក្នុងប្រទេសចិន ដោយផ្តោតលើក្រុមគ្រួសារនិស្សិតបរទេស (ជនជាតិប៉ាគីស្ថាន) ដែលមានចំនួនតិចតួចត្រឹមតែ ១៥ គ្រួសារ។ ម៉្យាងទៀត មាតាបិតាទាំងអស់សុទ្ធសឹងតែជានិស្សិតកម្រិតបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ដែលមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយរួចជាស្រេច។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបង្ហាញពីអំណាចនៃការចូលរួមរបស់សហគមន៍ ប៉ុន្តែគម្រោងនេះអាចនឹងជួបការលំបាកក្នុងការអនុវត្តនៅតាមសហគមន៍ក្រីក្រ ឬជនបទដែលមាតាបិតាមិនមានកម្រិតវប្បធម៌គ្រប់គ្រាន់ក្នុងការធ្វើជាគ្រូបង្រៀន។
ម៉ូដែលសាលារៀនសហគមន៍នេះ (Community-based Schooling System) ពិតជាមានប្រយោជន៍ និងអាចកែច្នៃអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពនៅក្នុងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសសម្រាប់សហគមន៍ដែលមានធនធានហិរញ្ញវត្ថុមានកម្រិត។
ជារួម ភាពជោគជ័យនៃគម្រោងនេះបញ្ជាក់ថា ការរួបរួមគ្នាក្នុងសហគមន៍ផ្អែកលើគោលការណ៍ឈ្នះ-ឈ្នះ (Win-win paradigm) អាចបង្កើតប្រព័ន្ធអប់រំដែលមានគុណភាពក្នុងតម្លៃទាបបំផុត ដែលកម្ពុជាអាចយកគំរូតាមដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះខាតសេវាអប់រំសម្រាប់កុមារ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Community-based schooling system (ប្រព័ន្ធសាលារៀនសហគមន៍) | ប្រព័ន្ធអប់រំដែលបង្កើតឡើង រៀបចំ និងដំណើរការដោយសមាជិកក្នុងសហគមន៍ផ្ទាល់ (ដូចជាមាតាបិតាស្ម័គ្រចិត្តធ្វើជាគ្រូបង្រៀននិងគណៈកម្មការ) ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់លាក់របស់កូនៗពួកគេ ដោយមិនពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើប្រព័ន្ធអប់រំរដ្ឋ ឬសាលាឯកជន។ | ដូចជាអ្នកភូមិរួមគ្នាសាងសង់រោងរៀន និងបង្រៀនអក្សរដល់ក្មេងៗក្នុងភូមិខ្លួនឯងដោយការស្ម័គ្រចិត្ត ដើម្បីកុំឱ្យក្មេងៗត្រូវធ្វើដំណើរទៅរៀននៅសាលាឆ្ងាយៗនិងចំណាយប្រាក់ច្រើន។ |
| SWOT Analysis (ការវិភាគ SWOT) | ឧបករណ៍សម្រាប់វាយតម្លៃស្ថានភាពមុននឹងចាប់ផ្តើមគម្រោង ឬអាជីវកម្មណាមួយ ដោយផ្តោតលើការរកឱ្យឃើញនូវ ចំណុចខ្លាំង (Strengths) ចំណុចខ្សោយ (Weaknesses) ឱកាស (Opportunities) និងការគំរាមកំហែង (Threats) ដើម្បីរៀបចំផែនការអនុវត្តឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាមុនពេលយើងបើកហាងលក់កាហ្វេ យើងត្រូវដឹងពីចំណុចពិសេសរបស់ហាងយើង (ចំណុចខ្លាំង) កង្វះខាតដើមទុន (ចំណុចខ្សោយ) ទីតាំងល្អក្បែរសាលា (ឱកាស) និងគូប្រជែងក្បែរនោះ (ការគំរាមកំហែង)។ |
| Five Quotients / 5 Qs (កម្រិតអភិវឌ្ឍន៍ទាំងប្រាំ) | រង្វាស់នៃការអភិវឌ្ឍរួមរបស់មនុស្ស ដែលក្នុងគម្រោងនេះផ្តោតលើការបណ្តុះបណ្តាលកុមារលើផ្នែក៖ បញ្ញា (Intelligence), ផ្លូវចិត្ត (Emotional), រាងកាយ (Physical), វប្បធម៌ (Cultural), និងស្មារតីសាសនា/គុណធម៌ (Spiritual) ដើម្បីឱ្យពួកគេលូតលាស់ប្រកបដោយតុល្យភាព។ | ដូចជាការថែទាំដើមឈើមួយដើម ដែលត្រូវការទាំងទឹក ជី ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ការកាត់តែងមែក និងការការពារពីសត្វល្អិត ដើម្បីឱ្យវាលូតលាស់និងចេញផ្លែផ្កាបានល្អ មិនមែនផ្តល់ឱ្យតែទឹកមួយមុខនោះទេ។ |
| Win-win paradigm (ទស្សនាទានឈ្នះ-ឈ្នះ) | យុទ្ធសាស្ត្រនៃការដោះស្រាយបញ្ហា ឬការធ្វើការងាររួមគ្នា ដែលរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងធានាថាភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍រៀងៗខ្លួន (គ្មានអ្នកចាញ់ ឬខាតបង់)។ | ដូចជាការដោះដូរប្រដាប់ក្មេងលេង ដែលក្មេងម្នាក់ចង់បានឡាន ក្មេងម្នាក់ទៀតចង់បានតុក្កតា ពេលដោះដូរគ្នាទៅ គឺសប្បាយចិត្តនិងចំណេញទាំងសងខាង។ |
| Emotional quotient / EQ (កម្រិតបញ្ញាផ្លូវចិត្ត) | សមត្ថភាពក្នុងការយល់ដឹង គ្រប់គ្រង និងបញ្ចេញអារម្មណ៍របស់ខ្លួនឯង ព្រមទាំងសមត្ថភាពក្នុងការយល់ពីអារម្មណ៍អ្នកដទៃ ដែលជួយឱ្យកុមារអាចប្រាស្រ័យទាក់ទង កាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងរស់នៅក្នុងសង្គមដោយភាពចុះសម្រុង។ | ដូចជាប្រព័ន្ធហ្វ្រាំងនិងចង្កូតឡាន ដែលជួយឱ្យយើងចេះទប់ល្បឿនកំហឹងពេលខឹង និងដឹងថាពេលណាគួររវៃចង្កូតជៀសវាងការប៉ះទង្គិចពាក្យសម្តីជាមួយអ្នកដទៃ។ |
| Project management (ការគ្រប់គ្រងគម្រោង) | ដំណើរការនៃការរៀបចំផែនការ ការចាត់តាំងធនធាន (ដូចជាថវិកា មនុស្ស ពេលវេលា) និងការត្រួតពិនិត្យការអនុវត្តការងារជាជំហានៗ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅជាក់លាក់ណាមួយប្រកបដោយជោគជ័យ។ | ដូចជាការរៀបចំចំអិនម្ហូបមួយពេលសម្រាប់ភ្ញៀវ១០នាក់ ដែលអ្នកត្រូវដឹងថាម៉ោងប៉ុន្មានត្រូវទៅផ្សារ ទិញអ្វីខ្លះ អ្នកណាជាអ្នកលាងបន្លែ និងម៉ោងប៉ុន្មានត្រូវចម្អិនឱ្យឆ្អិនទាន់ពេល។ |
| Cultural quotient (កម្រិតយល់ដឹងពីវប្បធម៌) | សមត្ថភាពក្នុងការស្វែងយល់ គោរព ឱ្យតម្លៃ និងរក្សាបាននូវប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ និងអត្តសញ្ញាណជាតិសាសន៍របស់ខ្លួន ទោះបីជារស់នៅក្នុងបរិយាកាស ឬសង្គមដែលមានវប្បធម៌ខុសប្លែកគ្នាក៏ដោយ។ | ដូចជាដើមឈើម្យ៉ាងដែលត្រូវបានគេយកទៅដាំនៅប្រទេសក្រៅ ប៉ុន្តែវានៅតែអាចរក្សាឫសកែវរបស់វាឱ្យចាក់ដីយ៉ាងរឹងមាំ និងមិនប្រែប្រួលរាងរៅនៃពូជដើមរបស់វាឡើយ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
