បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះខាតការអប់រំអំពីផ្លូវភេទ និងមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍ (HIV/AIDS) នៅក្នុងសាលារៀនប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលបណ្តាលឱ្យមានការប្រឈមមុខនឹងអត្រាឆ្លងខ្ពស់ក្នុងចំណោមយុវជនសកម្ម។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះធ្វើការពិនិត្យឡើងវិញនូវគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអប់រំ និងទស្សនវិជ្ជានៃមុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គម ដើម្បីស្នើវិធីសាស្ត្របញ្ចូលការអប់រំសុខភាពទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាដោយមិនឱ្យមានការផ្ទុកទម្ងន់កម្មវិធីសិក្សាខ្លាំងពេក។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Curriculum Infusion / Integrated Approach វិធីសាស្ត្របញ្ចូលគ្នាទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាមានស្រាប់ (មុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គម) |
ជៀសវាងការផ្ទុកទម្ងន់កម្មវិធីសិក្សាខ្លាំងពេក និងមិនទាមទារការបន្ថែមម៉ោងសិក្សាថ្មី។ ជួយសិស្សឱ្យរៀនពីបញ្ហាសុខភាពក្នុងបរិបទសង្គមជាក់ស្តែង។ | ទាមទារឱ្យគ្រូបង្រៀនមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយ និងប៉ិនប្រសប់ក្នុងការរៀបចំមេរៀនបញ្ជូលគ្នាដោយមិនធ្វើឱ្យខូចរចនាសម្ព័ន្ធមេរៀនដើម។ | ផ្តល់ជម្រើសដ៏ប្រសើរបំផុតសម្រាប់ការអប់រំពីមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍ដោយមិនចាំបាច់បង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មី ហើយអាចសម្រេចបានទាំងគោលបំណងអប់រំ និងការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា។ |
| Standalone Subject Creation ការបង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មីដាច់ដោយឡែក |
ផ្តល់ពេលវេលា និងការយកចិត្តទុកដាក់ពេញលេញទៅលើប្រធានបទមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍ និងសុខភាពផ្លូវភេទ។ | បង្កឱ្យមានការផ្ទុកទម្ងន់កម្មវិធីសិក្សា ខ្វះខាតធនធានមនុស្ស (គ្រូឯកទេស) និងបង្កភាពស្មុគស្មាញក្នុងការរៀបចំកាលវិភាគសិក្សា។ | ត្រូវបានអ្នកនិពន្ធទាត់ចោលដោយសារតែភាពស្មុគស្មាញ និងបញ្ហាខ្វះខាតធនធាននៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំ។ |
| Abstinence-only Approach វិធីសាស្ត្រអប់រំឱ្យតមការរួមភេទតែមួយមុខ |
ស្របតាមជំនឿសាសនា និងទម្លាប់វប្បធម៌ប្រពៃណីដែលចាត់ទុកការនិយាយរឿងផ្លូវភេទជាបម្រាម។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លងក្នុងចំណោមយុវជនសកម្ម និងត្រូវបានចាត់ទុកថាជាវិធីសាស្ត្រមិនសមហេតុផលក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ | មិនអាចផ្តល់ចំណេះដឹងពេញលេញ និងនាំឱ្យសិស្សខ្វះព័ត៌មានដែលអាចសង្គ្រោះជីវិតបាន។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះតម្រូវឱ្យមានការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា និងការបណ្តុះបណ្តាលសមត្ថភាពគ្រូបង្រៀនជាចាំបាច់។
ការសិក្សានេះផ្តោតលើគោលនយោបាយអប់រំ និងសិស្សអនុវិទ្យាល័យនៅក្នុងប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដែលសង្គមមានទស្សនៈតឹងរ៉ឹង និងចាត់ទុកការអប់រំផ្លូវភេទជាបម្រាមដោយសារបញ្ហាសាសនា និងវប្បធម៌។ នេះមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះសង្គមខ្មែរក៏នៅមានផ្នត់គំនិតអៀនខ្មាសស្រដៀងគ្នាក្នុងការជជែកជាចំហរអំពីសុខភាពបន្តពូជ និងជំងឺផ្លូវភេទដល់យុវជនវ័យក្មេង។
វិធីសាស្ត្រនៃការបញ្ចូលការអប់រំសុខភាពទៅក្នុងមុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គម (Infusion approach) នេះ គឺពិតជាអាចយកមកកែច្នៃ និងអនុវត្តបានយ៉ាងល្អនៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្របញ្ជ្រាបបញ្ចូលគ្នានេះ នឹងជួយកម្ពុជាដោះស្រាយបញ្ហាខ្វះចន្លោះក្នុងការអប់រំសុខភាពផ្លូវភេទប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ដោយប្រើប្រាស់ធនធាន និងរចនាសម្ព័ន្ធកម្មវិធីសិក្សាដែលមានស្រាប់។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Curriculum Infusion (ការបញ្ជ្រាបទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សា) | គឺជាវិធីសាស្ត្រក្នុងការបង្រៀនប្រធានបទថ្មីៗ (ដូចជាបញ្ហាមេរោគអេដស៍) ដោយមិនចាំបាច់បង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មីដាច់ដោយឡែកនោះទេ តែផ្ទុយទៅវិញគេបញ្ចូលខ្លឹមសារទាំងនោះទៅក្នុងមុខវិជ្ជាដែលមានស្រាប់ (ដូចជាមុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គម) ដើម្បីជៀសវាងការធ្វើឱ្យសិស្សរៀនធ្ងន់ពេក ឬខ្វះខាតម៉ោងបង្រៀន។ | ដូចជាការលាយវីតាមីនចូលទៅក្នុងទឹកដោះគោ ដើម្បីឱ្យក្មេងផឹកទទួលបានទាំងជីវជាតិពីរមុខក្នុងពេលតែមួយ ដោយមិនចាំបាច់ឱ្យគេលេបថ្នាំថែម។ |
| Behavioral Objectives (វត្ថុបំណងតាមបែបអាកប្បកិរិយា) | គឺជាការកំណត់គោលដៅនៃការបង្រៀនដែលបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់អំពីសកម្មភាពជាក់ស្តែងដែលសិស្សអាចធ្វើបាន និងអាចវាស់វែងបាននៅចុងបញ្ចប់នៃមេរៀន (ឧទាហរណ៍៖ សិស្សអាចរៀបរាប់ពីវិធីការពារមេរោគអេដស៍បាន ៤ ចំណុច) ជាជាងការសរសេរត្រឹមតែពាក្យទូទៅថា "សិស្សនឹងយល់ពីមេរោគអេដស៍"។ | ដូចជាការប្រាប់ជាងកាត់ដេរឱ្យកាត់អាវទំហំ M ពណ៌ក្រហមមានឡេវ ៥ ជាជាងប្រាប់ត្រឹមតែថា "កាត់អាវឱ្យស្អាតមួយ" ព្រោះវាមិនច្បាស់លាស់។ |
| Affective Domain (ដែនអាកប្បកិរិយា និងមនោសញ្ចេតនា) | គឺជាផ្នែកមួយនៃលទ្ធផលនៃការរៀនសូត្រដែលផ្តោតទៅលើការផ្លាស់ប្តូរអារម្មណ៍ គុណតម្លៃ និងឥរិយាបថរបស់សិស្ស ដូចជាការបង្រៀនឱ្យសិស្សមានក្តីមេត្តា ចេះយោគយល់ និងមិនរើសអើងអ្នកមានផ្ទុកមេរោគអេដស៍នៅក្នុងសង្គម។ | វាមិនមែនជារៀនដើម្បីឱ្យ "ឆ្លាត" (ចងចាំមេរៀន) នោះទេ តែជារៀនដើម្បីឱ្យ "ក្លាយជាមនុស្សល្អ" (មានគុណធម៌ និងការយល់ចិត្តអ្នកដទៃ)។ |
| Pedagogy (គរុកោសល្យ) | គឺជាសិល្បៈ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវិធីសាស្ត្រទូទៅនៃការបង្រៀន ដែលគ្រូប្រើប្រាស់ដើម្បីផ្ទេរចំណេះដឹង បំណិន និងអាកប្បកិរិយាទៅឱ្យសិស្សបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងស្របតាមកម្រិតយល់ដឹង និងចិត្តសាស្ត្ររបស់ពួកគេ។ | ដូចជាបច្ចេកទេសនិងសិល្បៈរបស់អ្នកចុងភៅក្នុងការចម្អិនម្ហូបឱ្យមានរសជាតិឆ្ងាញ់ និងរៀបចំទាក់ទាញ ងាយស្រួលញ៉ាំសម្រាប់ភ្ញៀវ។ |
| Tyler's Model of Evaluation (ម៉ូដែលវាយតម្លៃរបស់ Tyler) | គឺជាទ្រឹស្តីអប់រំមូលដ្ឋានដែលចែងថាការរៀបចំ និងវាយតម្លៃការអប់រំត្រូវតែផ្អែកលើធាតុ ៣ សំខាន់ៗ៖ ១. ការកំណត់គោលបំណងអប់រំ ៣. ការផ្តល់បទពិសោធន៍សិក្សា (សកម្មភាពបង្រៀន) និង ៣. ការត្រួតពិនិត្យមើលថាតើគោលបំណងទាំងនោះត្រូវបានសម្រេចដែរឬទេនៅចុងបញ្ចប់។ | ដូចជាការកំណត់គោលដៅចង់ស្រកទម្ងន់ ៥ គីឡូ (គោលបំណង) ការទៅហាត់ប្រាណ (សកម្មភាព) និងការថ្លឹងទម្ងន់ដើម្បីមើលលទ្ធផល (ការវាយតម្លៃ)។ |
| Action-tendency (ទំនោរនៃសកម្មភាព) | គឺជាសមាសធាតុចុងក្រោយនៃអាកប្បកិរិយាដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីលទ្ធភាព ឬឆន្ទៈរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងការប្រែក្លាយចំណេះដឹងឱ្យទៅជាការអនុវត្តសកម្មភាពជាក់ស្តែង (ឧទាហរណ៍៖ ការសម្រេចចិត្តប្រើប្រាស់ស្រោមអនាម័យពិតប្រាកដ) បន្ទាប់ពីទទួលបានព័ត៌មាន និងការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតរួចមក។ | ដូចជាពេលដែលអ្នកដឹងថាបន្លែល្អចំពោះសុខភាព ហើយមានអារម្មណ៍ចង់ញ៉ាំ វាគឺជាជំហានចុងក្រោយក្នុងការលើកស្លាបព្រាដួសបន្លែនោះដាក់ចូលមាត់ពិតប្រាកដមែន។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
