បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការខ្វះខាតការអប់រំផ្លូវភេទ និងមេរោគអេដស៍/ជំងឺអេដស៍ (HIV/AIDS) ដ៏ត្រឹមត្រូវនៅក្នុងសាលារៀននីហ្សេរីយ៉ា ដែលបណ្តាលមកពីកត្តាសង្គមនិងវប្បធម៌ និងតម្រូវការបន្ទាន់ក្នុងការបញ្ជ្រាបប្រធានបទនេះទៅក្នុងកម្មវិធីសិក្សាដើម្បីការពារយុវជន។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិភាគលើគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអប់រំ និងទស្សនវិជ្ជានៃមុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គម ដើម្បីបង្កើតក្របខ័ណ្ឌគរុកោសល្យនិងណែនាំការជ្រើសរើសខ្លឹមសារមេរៀន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Infusion/Integrated Approach វិធីសាស្ត្របញ្ជ្រាបចូលមុខវិជ្ជាដែលមានស្រាប់ |
ជៀសវាងការផ្ទុកកម្មវិធីសិក្សាធ្ងន់ពេក និងមានភាពស៊ីសង្វាក់ជាមួយមុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គមដែលមានស្រាប់។ | ទាមទារឱ្យគ្រូបង្រៀនមានចំណេះដឹងទូលំទូលាយអំពីប្រធានបទថ្មី និងតម្រូវឱ្យមានការរៀបចំផែនការមេរៀនយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ | ផ្តល់នូវក្របខ័ណ្ឌគរុកោសល្យដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ដែលអនុញ្ញាតឱ្យសិស្សរៀនពីបញ្ហាអេដស៍ដោយមិនចាំបាច់បង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មី។ |
| Standalone Subject Creation ការបង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មីដាច់ដោយឡែក |
ផ្តល់នូវព័ត៌មានលម្អិត និងស៊ីជម្រៅផ្តោតតែទៅលើការអប់រំពីជំងឺអេដស៍ និងសុខភាពផ្លូវភេទ។ | បណ្តាលឱ្យកម្មវិធីសិក្សាកាន់តែស្មុគស្មាញ ទាមទារពេលវេលាបន្ថែម និងមានការខ្វះខាតធនធានគ្រូនិងសម្ភារៈ។ | ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបណ្តាលឱ្យមានការផ្ទុកលើសទម្ងន់នៃកម្មវិធីសិក្សានៅក្នុងសាលារៀន (Curriculum overloading)។ |
| Abstinence-only Approach វិធីសាស្ត្រតម្រូវឱ្យតមការរួមភេទតែមួយមុខ |
ស្របតាមទស្សនៈវប្បធម៌ និងសាសនាបែបអភិរក្សនៅក្នុងសង្គម។ | មិនមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការទប់ស្កាត់ការឆ្លង ព្រោះវាមិនឆ្លើយតបនឹងតថភាពជាក់ស្តែង និងកង្វះការយល់ដឹងរបស់យុវជន។ | ត្រូវបានចាត់ទុកថាជារឿងឆោតល្ងង់ និងខ្វះការទទួលខុសត្រូវ នៅក្នុងបរិបទនៃការទប់ស្កាត់ជំងឺអេដស៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្របញ្ជ្រាបនេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាទំនើបនោះទេ ប៉ុន្តែផ្តោតសំខាន់លើធនធានមនុស្ស ការរៀបចំកម្មវិធីសិក្សា និងសៀវភៅពុម្ព។
ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើបរិបទសាលារៀន និងគោលនយោបាយអប់រំជាតិរបស់ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា ដោយពឹងផ្អែកលើការវិភាគឯកសារគោលនយោបាយជាជាងទិន្នន័យជាក់ស្តែង (Empirical data)។ បញ្ហានៃការហាមប្រាមក្នុងវប្បធម៌ (Cultural taboos) ក្នុងការនិយាយពីបញ្ហាផ្លូវភេទ និងការផ្ទុកកម្មវិធីសិក្សាធ្ងន់ពេក មានភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងបរិបទប្រទេសកម្ពុជា ដែលធ្វើឱ្យរបកគំហើញនេះមានតម្លៃអាចយកមកប្រៀបធៀប និងអនុវត្តបាន។
វិធីសាស្ត្របញ្ជ្រាបការអប់រំសុខភាពទៅក្នុងមុខវិជ្ជាសិក្សាសង្គម គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងសក្តានុពលខ្ពស់សម្រាប់ការអនុវត្តនៅក្នុងប្រព័ន្ធអប់រំកម្ពុជា។
សរុបមក ការបញ្ជ្រាបប្រធានបទរសើបទៅក្នុងមុខវិជ្ជាដែលមានស្រាប់ គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដ៏ឈ្លាសវៃក្នុងការជម្នះឧបសគ្គវប្បធម៌ និងធានាបាននូវនិរន្តរភាពនៃការអប់រំសុខភាពនៅតាមសាលារៀនក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Pedagogical initiative (គំនិតផ្តួចផ្តើមគរុកោសល្យ) | គឺជាវិធីសាស្ត្រ ឬយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីៗដែលគ្រូបង្រៀន ឬអ្នករៀបចំកម្មវិធីសិក្សាបង្កើតឡើង ដើម្បីជួយឱ្យសិស្សរៀនសូត្របានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងអាចផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា ជាពិសេសលើការបង្រៀនប្រធានបទលំបាកៗ ឬរសើប។ | ដូចជាចុងភៅដែលរកឃើញរូបមន្តចម្អិនអាហារថ្មី ដើម្បីធ្វើឱ្យបន្លែដែលក្មេងៗមិនចូលចិត្តញ៉ាំ ក្លាយជាម្ហូបដ៏ឈ្ងុយឆ្ងាញ់ដោយមិនដឹងខ្លួន។ |
| Behavioral objectives (គោលបំណងអាកប្បកិរិយា) | គឺជាការកំណត់គោលដៅមេរៀនយ៉ាងជាក់លាក់ដោយផ្អែកលើសកម្មភាពដែលអាចសង្កេតឃើញ និងវាស់វែងបាន ដែលសិស្សត្រូវធ្វើបង្ហាញបន្ទាប់ពីរៀនចប់ (ឧទាហរណ៍៖ សិស្សអាចរៀបរាប់... សិស្សអាចពន្យល់...) ដែលជួយឱ្យគ្រោងការបង្រៀនមានភាពច្បាស់លាស់។ | ដូចជាការប្រាប់អ្នកបើកបរតាក់ស៊ីយ៉ាងច្បាស់ពីអាសយដ្ឋានផ្ទះលេខប៉ុន្មាន ផ្លូវណា ជាជាងប្រាប់ត្រឹមតែឈ្មោះទីក្រុងទូទៅ។ |
| Infusion (ការបញ្ជ្រាប) | ក្នុងបរិបទអប់រំ វាគឺជាការយកប្រធានបទ ឬចំណេះដឹងថ្មីមួយ (ដូចជាបញ្ហាជំងឺអេដស៍) ទៅដាក់បញ្ចូលក្នុងមេរៀននៃមុខវិជ្ជាដែលមានស្រាប់ (ដូចជាសិក្សាសង្គម) ដោយមិនបាច់បង្កើតមុខវិជ្ជាថ្មីដាច់ដោយឡែកនោះទេ ដើម្បីកុំឱ្យកម្មវិធីសិក្សាមានភាពចង្អៀតពេក។ | ដូចជាការលាយវីតាមីនចូលទៅក្នុងទឹកដោះគោ ដើម្បីឱ្យក្មេងទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមបន្ថែមដោយមិនបាច់ឱ្យពួកគេលេបថ្នាំគ្រាប់ផ្សេងទៀត។ |
| Affective domain (ដែនរំជួលចិត្ត) | គឺជាកម្រិតមួយនៃការរៀនសូត្រដែលផ្តោតទៅលើការផ្លាស់ប្តូរអារម្មណ៍ ឥរិយាបថ តម្លៃខ្លួន និងការយល់ចិត្តរបស់សិស្ស ជាជាងផ្តោតតែទៅលើការចងចាំចំណេះដឹងសុទ្ធសាធ។ | គឺការរៀនដែលមិនត្រឹមតែដឹងថា "បារីមិនល្អ" (ចំណេះដឹង) តែវាគឺការបណ្តុះឱ្យមានអារម្មណ៍ "ស្អប់ខ្ពើមការជក់បារី" ហើយបដិសេធមិនជក់។ |
| Action-tendency (ទំនោរនៃសកម្មភាព) | គឺជាការត្រៀមខ្លួន ឬទំនោររបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងការប្រព្រឹត្តសកម្មភាពណាមួយ ដោយផ្អែកលើចំណេះដឹង និងអារម្មណ៍ដែលគេមានចំពោះរឿងនោះ។ ក្នុងអត្ថបទនេះ សំដៅលើការសម្រេចចិត្តអនុវត្តឥរិយាបថសុវត្ថិភាពដើម្បីការពារខ្លួនពីជំងឺអេដស៍។ | ដូចជាពេលអ្នកឃើញពពកខ្មៅងងឹត ហើយមានអារម្មណ៍ថានឹងធ្លាក់ភ្លៀង នោះអ្នកមានទំនោរទាញឆ័ត្រយកតាមខ្លួនមុនពេលចេញក្រៅ។ |
| Educational objectives (គោលបំណងអប់រំ) | គឺជាទិសដៅ ឬគោលដៅធំៗ និងទូទៅ ដែលប្រព័ន្ធអប់រំ ឬសាលារៀនចង់សម្រេចបានសម្រាប់សិស្សទូទៅ ដែលជារឿយៗមិនអាចវាស់វែងបានភ្លាមៗក្នុងរយៈពេលខ្លី ឬក្នុងមួយម៉ោងសិក្សានោះទេ។ | ដូចជាការតាំងចិត្តថា "ចង់ក្លាយជាមនុស្សមានសុខភាពល្អ" ដែលជាគោលដៅធំ ប៉ុន្តែវាមិនទាន់បានប្រាប់ពីសកម្មភាពជាក់លាក់ប្រចាំថ្ងៃដែលត្រូវធ្វើ។ |
| Learning experience (បទពិសោធន៍សិក្សា) | គឺជាសកម្មភាព និងការអនុវត្តជាក់ស្តែងគ្រប់ទម្រង់ ដែលសិស្សបានឆ្លងកាត់នៅក្នុង ឬក្រៅថ្នាក់រៀន (ការគិត ការពិភាក្សា ការស្តាប់ ការវិភាគ) ដើម្បីឈានទៅសម្រេចបាននូវគោលដៅនៃការរៀនសូត្រដែលគ្រូបានកំណត់។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយផ្ទាល់ ដែលអ្នកត្រូវឡើងជិះ ដួល និងងើបឡើងវិញដើម្បីរក្សាលំនឹង ជាជាងគ្រាន់តែអានសៀវភៅទ្រឹស្តីពីរបៀបជិះកង់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
