បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមក្នុងការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអាជីពរបស់យុវវ័យ ដោយផ្តោតលើការវាយតម្លៃឥទ្ធិពលនៃកម្មវិធីទិវាអាជីព (Career day) និងកត្តាភេទ (យេនឌ័រ) ទៅលើជម្រើសការងារនាពេលអនាគត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ការរចនាបែបពាក់កណ្តាលពិសោធន៍ (Quasi-experimental design) ដោយមានក្រុមពិសោធន៍និងក្រុមត្រួតពិនិត្យ ដើម្បីវាស់ស្ទង់ពីប្រសិទ្ធភាពនៃអន្តរាគមន៍និងអន្តរកម្មជាមួយកត្តាភេទ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Career Day Intervention អន្តរាគមន៍តាមរយៈកម្មវិធីទិវាអាជីព |
ផ្តល់ព័ត៌មានជាក់ស្តែងពីអ្នកជំនាញដោយផ្ទាល់ និងជួយពង្រីកចំណេះដឹងព្រមទាំងជម្រើសអាជីពដល់សិស្សានុសិស្ស។ | ទាមទារការរៀបចំច្រើន ពេលវេលា និងការសម្របសម្រួលក្នុងការអញ្ជើញវាគ្មិនជំនាញពីខាងក្រៅ។ | ពិន្ទុមធ្យមនៃការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអាជីពកើនឡើងយ៉ាងកត់សម្គាល់រហូតដល់ ៧៦.៤៦ ធៀបនឹងក្រុមត្រួតពិនិត្យ។ |
| Control Group (Reading Comprehension) ក្រុមត្រួតពិនិត្យ (ការអានអត្ថបទភាសាអង់គ្លេស) |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំ និងមិនត្រូវការធនធានច្រើន ឬការចូលរួមពីអ្នកជំនាញខាងក្រៅនោះទេ។ | មិនបានផ្តល់ចំណេះដឹង ឬជំនាញពាក់ព័ន្ធនឹងការតម្រង់ទិសអាជីពទាល់តែសោះដល់សិស្ស។ | ពិន្ទុមធ្យមនៃការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអាជីពទទួលបានត្រឹមតែ ៧២.២៥ ប៉ុណ្ណោះ ដែលទាបជាងក្រុមពិសោធន៍។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការរៀបចំកម្មវិធីទិវាអាជីពទាមទារការសម្របសម្រួលជាមួយវាគ្មិនជំនាញ និងការបង្កើតកម្រងសំណួរវាយតម្លៃ ប៉ុន្តែមិនតម្រូវឱ្យមានចំណាយហិរញ្ញវត្ថុច្រើនលើបច្ចេកវិទ្យា ឬឧបករណ៍ថ្លៃៗនោះទេ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសាលាវិទ្យាល័យចំនួនពីរក្នុងតំបន់ Uvwie រដ្ឋ Delta ប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា លើសិស្សចំនួន ១២០ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទវប្បធម៌ និងសង្គមរបស់នីហ្សេរីយ៉ា ដែលអាចមានកម្រិតក្នុងការតំណាងឱ្យផ្នត់គំនិតយេនឌ័រលើជម្រើសការងារនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលរងឥទ្ធិពលពីប្រពៃណីខុសគ្នា។
វិធីសាស្ត្រនៃការរៀបចំទិវាអាជីពនេះគឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការរៀបចំកម្មវិធីតម្រង់ទិសអាជីពជាប្រចាំដោយមានការចូលរួមពីអ្នកជំនាញ នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពស្រពេចស្រពិល និងបង្កើនទំនុកចិត្តដល់យុវជនកម្ពុជាក្នុងការរៀបចំអនាគត។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Career decision-making (ការសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសអាជីព) | គឺជាដំណើរការដែលសិស្សានុសិស្សវាយតម្លៃពីចំណាប់អារម្មណ៍ សមត្ថភាព តម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន និងព័ត៌មានពីទីផ្សារការងារ ដើម្បីធ្វើការជ្រើសរើសមុខរបរ ឬអាជីពណាមួយសម្រាប់អនាគតរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាការរៀបចំផែនការធ្វើដំណើរដោយមើលផែនទី ថវិកា និងចំណូលចិត្ត មុននឹងសម្រេចចិត្តថានឹងទៅលេងកន្លែងណា។ |
| Quasi-experimental design (ការរចនាបែបពាក់កណ្តាលពិសោធន៍) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវមួយដែលស្រដៀងនឹងការពិសោធន៍ពិតប្រាកដដែរ ប៉ុន្តែអ្នកស្រាវជ្រាវមិនបានបែងចែកអ្នកចូលរួមទៅក្នុងក្រុមពិសោធន៍និងក្រុមត្រួតពិនិត្យដោយចៃដន្យទាំងស្រុងនោះទេ ជាទូទៅគេប្រើវិធីនេះនៅក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែងដូចជានៅក្នុងសាលារៀន។ | ដូចជាការសាកល្បងវិធីសាស្ត្របង្រៀនថ្មីទៅលើថ្នាក់រៀនពីរផ្សេងគ្នាដែលមានស្រាប់ ជាជាងការចាប់ឆ្នោតច្របល់សិស្សទាំងអស់បញ្ចូលគ្នាជាមុន។ |
| Career day (ទិវាអាជីព) | គឺជាកម្មវិធីតម្រង់ទិសអាជីពនៅតាមសាលារៀន ដែលគេអញ្ជើញអ្នកជំនាញមកពីវិស័យផ្សេងៗមកធ្វើបទបង្ហាញ ចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងផ្តល់ព័ត៌មានលម្អិតពីការងាររបស់ពួកគេដល់សិស្ស។ | ដូចជាការមើលវីដេអូផ្សព្វផ្សាយភាពយន្ត (Trailer) អំពីមុខរបរផ្សេងៗ ដែលជួយឱ្យសិស្សបានឃើញត្រួសៗពីទិដ្ឋភាពពិតនៃការងារមុននឹងសម្រេចចិត្តជ្រើសរើស។ |
| Gender role stereotype (ផ្នត់គំនិតតួនាទីយេនឌ័រ) | គឺជាជំនឿទូទៅឬការរំពឹងទុករបស់សង្គមទៅលើអាកប្បកិរិយា តួនាទី និងប្រភេទការងារដែលសង្គមចាត់ទុកថាស័ក្តិសមសម្រាប់តែមនុស្សប្រុស ឬសម្រាប់តែមនុស្សស្រី។ | ដូចជាការមានច្បាប់ហាមមិនឱ្យសរសេរថា "ក្មេងប្រុសមិនអាចលេងតុក្កតា ហើយក្មេងស្រីមិនអាចលេងឡាន" ទោះបីជាការពិតពួកគេអាចលេងបានទាំងពីរក៏ដោយ។ |
| Circumscription and compromise (ការកំណត់ព្រំដែន និងការសម្របសម្រួល) | នៅក្នុងទ្រឹស្តីអភិវឌ្ឍន៍អាជីព វាគឺជាដំណើរការដែលយុវជនទម្លាក់ចោលជម្រើសការងារដែលមិនស្របនឹងអត្តសញ្ញាណរបស់ខ្លួន (ការកំណត់ព្រំដែន) និងការផ្លាស់ប្តូរជម្រើសការងារដោយផ្អែកលើលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបាន ឬឧបសគ្គជាក់ស្តែង (ការសម្របសម្រួល)។ | ដូចជាការចង់ទិញរថយន្តស្ព័រទំនើប (ក្តីស្រមៃ) ប៉ុន្តែដឹងថាមិនស័ក្តិសមនឹងគ្រួសារធំ (ការកំណត់ព្រំដែន) ទើបសម្រេចចិត្តទិញរថយន្តលក្ខណៈគ្រួសារជំនួសវិញ (ការសម្របសម្រួល)។ |
| 2-way ANOVA (ការវិភាគវ៉ារ្យង់ទ្វេទិស) | គឺជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិដែលគេប្រើដើម្បីស្វែងយល់ពីឥទ្ធិពលនៃកត្តាឯករាជ្យចំនួនពីរ (ឧទាហរណ៍៖ កម្មវិធីទិវាអាជីព និង កត្តាភេទ) ទៅលើលទ្ធផលណាមួយ (ពិន្ទុនៃការសម្រេចចិត្ត) ព្រមទាំងមើលថាតើកត្តាទាំងពីរនេះមានអន្តរកម្មជាមួយគ្នាដែរឬទេ។ | ដូចជាការភ្លក់នំដើម្បីដឹងថា តើការផ្លាស់ប្តូរទាំងបរិមាណស្ករនិងរយៈពេលដុត ធ្វើឱ្យនំមានរសជាតិប្លែកជាងមុនឬទេ ហើយថាតើកត្តាទាំងពីរនេះជះឥទ្ធិពលលើគ្នាឬអត់។ |
| Control group (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) | គឺជាក្រុមអ្នកចូលរួមនៅក្នុងការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដែលមិនទទួលបានអន្តរាគមន៍ ឬការព្យាបាលណាមួយឡើយ (ដូចជាមិនបានចូលរួមទិវាអាជីព) ដើម្បីទុកជាគោលសម្រាប់ប្រៀបធៀបជាមួយក្រុមដែលទទួលបានអន្តរាគមន៍។ | ដូចជាមនុស្សដែលឈឺក្បាលហើយសម្រាកធម្មតាដោយមិនផឹកថ្នាំ ដើម្បីយកមកប្រៀបធៀបមើលថាតើថ្នាំពិតជាមានប្រសិទ្ធភាពមែនឬអត់សម្រាប់អ្នកដែលបានផឹកវា។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
