បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយពីបញ្ហាប្រឈមក្នុងការបង្រៀននិស្សិតពេទ្យដោយប្រើប្រាស់ការពិគ្រោះយោបល់ពីចម្ងាយ (Remote consultations) ក្នុងអំឡុងពេលជំងឺកូវីដ-១៩ ដែលធ្វើឱ្យនិស្សិតខ្វះការអនុវត្តផ្ទាល់ជាមួយអ្នកជំងឺ និងកង្វះភស្តុតាងស្តីពីប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងលើការសិក្សាបែបនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃជាក់ស្តែង (Realist evaluation) ដោយរួមបញ្ចូលវិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបរិបទ យន្តការ និងលទ្ធផលនៃការបង្រៀននិងការរៀន។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Sequential Supervision Style ទម្រង់នៃការត្រួតពិនិត្យតាមលំដាប់លំដោយ |
ជំរុញភាពឯករាជ្យ បង្កើនទំនុកចិត្តក្នុងការសាកសួរអ្នកជំងឺ និងកាត់បន្ថយសម្ពាធលើនិស្សិតនៅពេលអនុវត្ត។ | ចំណាយពេលវេលាច្រើនសម្រាប់គ្រូពេទ្យ (Tutors) និងទាមទារឱ្យមានបន្ទប់ពិគ្រោះយោបល់ដាច់ដោយឡែកសម្រាប់និស្សិត។ | ជួយឱ្យនិស្សិតឆ្នាំចុងក្រោយមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ ទទួលបានការវាយតម្លៃ (Feedback) លម្អិត និងបង្កើតទំនាក់ទំនងល្អជាមួយអ្នកជំងឺ។ |
| Parallel Supervision Style ទម្រង់នៃការត្រួតពិនិត្យស្របគ្នា |
ចំណេញពេលវេលាសម្រាប់គ្រូបង្រៀន និងអាចធ្វើការកែតម្រូវទាន់ពេលវេលា ដែលស័ក្តិសមសម្រាប់និស្សិតទើបចាប់ផ្តើមចុះកម្មសិក្សា។ | ធ្វើឱ្យនិស្សិតមានការថប់បារម្ភ (Anxiety) រំខានដល់ដំណើរការពិគ្រោះយោបល់ និងកាត់បន្ថយភាពស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកជំងឺ។ | ប្រសិទ្ធភាពពេលវេលាខ្ពស់សម្រាប់គ្រូពេទ្យ ប៉ុន្តែធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនង និងការកសាងទំនុកចិត្តរវាងនិស្សិតនិងអ្នកជំងឺធ្លាក់ចុះ។ |
| Observational Learning ការសិក្សាតាមរយៈការសង្កេតពីចម្ងាយ |
ងាយស្រួលក្នុងការរៀបចំសម្រាប់គ្រូពេទ្យ និងមិនមានហានិភ័យដល់ដំណើរការនៃការព្យាបាលអ្នកជំងឺឡើយ។ | និស្សិតមានអារម្មណ៍ឯកោ (Isolation) បាត់បង់ចំណាប់អារម្មណ៍ និងមិនសូវទទួលបានឱកាសចូលរួមអនុវត្តផ្ទាល់។ | ការរៀនសូត្រអកម្មដែលនាំឱ្យមានការមិនពេញចិត្ត និងកង្វះការឆ្លុះបញ្ចាំង (Reflective practice) បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការពិគ្រោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តការបង្រៀនតាមរយៈការពិគ្រោះយោបល់ពីចម្ងាយ ទាមទារឱ្យមានការគាំទ្រផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ពេលវេលាបន្ថែមរបស់គ្រូពេទ្យ និងទីកន្លែងសមស្រប។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅសាកលវិទ្យាល័យពេទ្យចំនួនពីរនៅទីក្រុងឡុងដ៍ (UCL និង SGUL) ប្រទេសអង់គ្លេស ដោយមាននិស្សិត ៤៩នាក់ និងគ្រូបង្រៀន ១៩នាក់។ ទិន្នន័យនេះផ្តោតលើប្រព័ន្ធសុខាភិបាលអង់គ្លេស (NHS) ដែលមានបច្ចេកវិទ្យាទំនើប និងអ្នកជំងឺស៊ាំនឹងការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត ដូច្នេះសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការអនុវត្តអាចជួបប្រទះបញ្ហាប្រឈមទាក់ទងនឹងអក្ខរកម្មឌីជីថលរបស់អ្នកជំងឺ និងស្ថិរភាពអ៊ីនធឺណិតនៅតំបន់មួយចំនួន។
ទោះបីជាមានបរិបទខុសគ្នាក៏ដោយ ការប្រើប្រាស់ការពិគ្រោះយោបល់ពីចម្ងាយក្នុងការបង្រៀននិស្សិតពេទ្យ មានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់អនាគតវិស័យសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា។
ការជ្រើសរើសទម្រង់នៃការត្រួតពិនិត្យបានត្រឹមត្រូវ និងការចាត់វិធានការកាត់បន្ថយភាពឯកោរបស់និស្សិត នឹងធានាបាននូវភាពជោគជ័យក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលពេទ្យតាមប្រព័ន្ធឌីជីថល (Telemedicine) នៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Realist evaluation | ជាវិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវដែលមិនត្រឹមតែសួរថា 'តើកម្មវិធីនេះមានប្រសិទ្ធភាពឬទេ?' តែសួរលម្អិតថា 'តើវាមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់នរណា? ក្នុងកាលៈទេសៈណា? និងដោយសារមូលហេតុអ្វី?' ដើម្បីយល់ពីយន្តការលម្អិតនៅពីក្រោយភាពជោគជ័យ ឬបរាជ័យនៃកម្មវិធីអប់រំឬសុខាភិបាល។ | ដូចជាការស្វែងរកមូលហេតុថាតើថ្នាំមួយប្រភេទពូកែសះស្បើយសម្រាប់តែមនុស្សចាស់ ឬក្មេង ហើយហេតុអ្វីទើបវាមានប្រសិទ្ធភាពខុសគ្នា ជំនួសឱ្យការគ្រាន់តែនិយាយថាថ្នាំនោះល្អឬអត់។ |
| Context-mechanism-outcome (CMO) configurations | ជាក្របខណ្ឌវិភាគទិន្នន័យដែលភ្ជាប់ បរិបទ (ស្ថានភាពឬបរិស្ថាន) ទៅនឹង យន្តការ (ការឆ្លើយតបឬអាកប្បកិរិយារបស់មនុស្ស) ដែលនាំទៅរក លទ្ធផល (អ្វីដែលកើតឡើងចុងក្រោយ) ដើម្បីពន្យល់ពីខ្សែសង្វាក់នៃហេតុផល។ | ដូចជារូបមន្តធ្វើម្ហូប៖ បរិបទគឺសីតុណ្ហភាពចង្ក្រាន យន្តការគឺប្រតិកម្មគីមីនៃគ្រឿងផ្សំ ហើយលទ្ធផលគឺមុខម្ហូបចេញមករសជាតិឆ្ងាញ់ ឬមិនឆ្ងាញ់។ |
| Initial programme theory | ជាសម្មតិកម្ម ឬការសន្និដ្ឋានបឋមដែលអ្នកស្រាវជ្រាវបង្កើតឡើងមុនពេលប្រមូលទិន្នន័យ ដើម្បីពន្យល់ពីរបៀបដែលការបង្រៀន ឬកម្មវិធីមួយត្រូវបានរំពឹងថានឹងដំណើរការ មុននឹងយកវាទៅសាកល្បងជាមួយទិន្នន័យជាក់ស្តែង។ | ដូចជាការគូរប្លង់ផ្ទះព្រាងទុកជាមុន ដើម្បីស្មានមើលថាតើបន្ទប់នីមួយៗនឹងត្រូវរៀបចំយ៉ាងដូចម្តេច មុននឹងចាប់ផ្តើមវាស់វែងនិងសាងសង់ជាក់ស្តែង។ |
| Sequential supervision style | ជាទម្រង់នៃការតាមដាន និងបង្រៀននិស្សិតពេទ្យ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យនិស្សិតធ្វើការសាកសួរប្រវត្តិអ្នកជំងឺពីចម្ងាយតែម្នាក់ឯងជាមុនសិន បន្ទាប់មកទើបយករោគសញ្ញាមករាយការណ៍ និងពិភាក្សាស្វែងរកការព្យាបាលជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញនៅពេលក្រោយ។ | ដូចជាការឱ្យកូនសិស្សសាកល្បងធ្វើលំហាត់គណិតវិទ្យាដោយខ្លួនឯងឱ្យចប់សិន ទើបយកចម្លើយមកឱ្យគ្រូផ្ទៀងផ្ទាត់ និងពន្យល់កន្លែងខុស។ |
| Parallel supervision style | ជាទម្រង់នៃការបង្រៀនដែលនិស្សិតធ្វើការពិគ្រោះយោបល់ជាមួយអ្នកជំងឺ ដោយមានវត្តមានគ្រូពេទ្យជំនាញនៅស្តាប់ ឬមើលផ្ទាល់ក្នុងពេលដំណាលគ្នា ដើម្បីតាមដានវាយតម្លៃ និងអាចជួយអន្តរាគមន៍ភ្លាមៗបើចាំបាច់។ | ដូចជាការរៀនបើកបរឡាន ដែលមានគ្រូបង្រៀនអង្គុយក្បែរចាំប្រាប់ និងជាន់ហ្វ្រាំងជំនួយនៅពេលមានអាសន្នភ្លាមៗ។ |
| Communities of practice | ជាទ្រឹស្តីនៃការរៀនសូត្រតាមបែបសង្គម ដែលពន្យល់ថាមនុស្សរៀនសូត្របានល្អបំផុតនៅពេលពួកគេចូលរួមអនុវត្តការងារជាក់ស្តែងរួមគ្នាជាប្រចាំ នៅក្នុងក្រុមអ្នកដែលមានវិជ្ជាជីវៈដូចគ្នា ធ្វើឱ្យពួកគេមានអារម្មណ៍ថាខ្លួនជាផ្នែកមួយនៃក្រុម។ | ដូចជាជាងឈើហាត់ការម្នាក់ រៀនសូត្រជំនាញមិនមែនត្រឹមតែពីសៀវភៅទេ តែតាមរយៈការធ្វើការផ្ទាល់ និងរស់នៅប្រាស្រ័យទាក់ទងជាមួយក្រុមជាងឈើជំនាញរាល់ថ្ងៃ។ |
| Remote consultations | ជាការផ្តល់សេវាពិគ្រោះយោបល់ ពិនិត្យ និងព្យាបាលជំងឺរវាងគ្រូពេទ្យ (ឬនិស្សិតពេទ្យ) និងអ្នកជំងឺតាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាទំនាក់ទំនងពីចម្ងាយ ដូចជាការហៅទូរស័ព្ទ ឬវីដេអូ ដោយមិនបាច់ជួបមុខគ្នាផ្ទាល់នៅមន្ទីរពេទ្យ។ | ដូចជាការហៅវីដេអូខល (Video call) ទៅប្រឹក្សាជាមួយអ្នកជំនាញជួសជុលកុំព្យូទ័រ ជំនួសឱ្យការលើកកុំព្យូទ័រទៅដល់ហាងផ្ទាល់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
