បញ្ហា (The Problem)៖ អ្នកសិក្សាភាសាជាច្រើនមានសមត្ថភាពផ្នែកភាសាខ្ពស់ ប៉ុន្តែជៀសវាងការប្រាស្រ័យទាក់ទងជាក់ស្តែងដោយសារការថប់បារម្ភ ឬកង្វះការលើកទឹកចិត្ត ដែលបង្ហាញពីគម្លាតរវាងការយល់ដឹងភាសានិងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ឯកសារនេះពិនិត្យឡើងវិញនូវអក្សរសិល្ប៍ និងគំរូទ្រឹស្តីដែលមានស្រាប់ទាក់ទងនឹងឆន្ទៈក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង (WTC) ក្នុងការទទួលបានភាសាទីមួយ (L1) និងទីពីរ (L2)។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Trait-like WTC Model (McCroskey & Richmond) គំរូ WTC ជាលក្ខណៈនិស្ស័យថេរ |
ងាយស្រួលយល់អំពីអាកប្បកិរិយាទូទៅនៃការប្រាស្រ័យទាក់ទងរបស់បុគ្គល។ ល្អសម្រាប់ការវាយតម្លៃបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលមិនងាយប្រែប្រួលតាមពេលវេលា។ | មិនអាចពន្យល់ពីការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយារបស់បុគ្គលនៅពេលស្ថិតក្នុងស្ថានភាព ឬបរិបទផ្សេងៗគ្នាបាន។ | កំណត់ WTC ថាជាទំនោរទូទៅក្នុងការផ្តួចផ្តើមការសន្ទនាដោយផ្អែកលើបុគ្គលិកលក្ខណៈជាមូលដ្ឋាន។ |
| First Path Model of L2 WTC (MacIntyre & Charos, 1996) គំរូផ្លូវដំបូងនៃ WTC សម្រាប់ភាសាទីពីរ |
ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងយ៉ាងច្បាស់លាស់រវាងការថប់បារម្ភ ការលើកទឹកចិត្ត និងសមត្ថភាពដែលយល់ឃើញ។ បង្ហាញពីឥទ្ធិពលប្រយោលនៃអថេរទាំងនេះមកលើ WTC។ | នៅមានកម្រិតក្នុងការគ្របដណ្តប់កត្តាសង្គម និងបរិបទធំៗផ្សេងទៀតដែលជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកសិក្សា។ | បង្ហាញថាការថប់បារម្ភជះឥទ្ធិពលប្រយោលដល់ WTC តាមរយៈការយល់ឃើញពីសមត្ថភាព ចំណែកឯការសម្របខ្លួន (Integrativeness) ជះឥទ្ធិពលតាមរយៈការលើកទឹកចិត្ត។ |
| Heuristic Pyramid Model of L2 WTC (MacIntyre et al., 1998) គំរូពីរ៉ាមីតតាមស្ថានភាពនៃ WTC សម្រាប់ភាសាទីពីរ |
ផ្តល់នូវទិដ្ឋភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដោយរួមបញ្ចូលទាំងកត្តាស្ថានភាពភ្លាមៗ និងបរិបទសង្គម-បុគ្គលដែលស៊ីជម្រៅ។ ពន្យល់បានយ៉ាងល្អពីការផ្លាស់ប្តូរឆន្ទៈតាមកាលៈទេសៈ។ | មានភាពស្មុគស្មាញខ្ពស់ជាមួយនឹងអថេរចំនួន ៦ ស្រទាប់ ដែលធ្វើឱ្យមានការលំបាកក្នុងការវាស់វែងអថេរទាំងអស់ក្នុងពេលតែមួយក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែង។ | កំណត់ WTC ថាជាភាពត្រៀមខ្លួនក្នុងការចូលរួមសន្ទនានៅពេលវេលាជាក់លាក់ណាមួយ ជាមួយបុគ្គលជាក់លាក់ ដោយទទួលឥទ្ធិពលពីបរិបទនិងស្ថានភាព។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះគឺជាការពិនិត្យឡើងវិញនូវអក្សរសិល្ប៍និងទ្រឹស្តី ហេតុនេះមិនមានការបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ពីការចំណាយធនធានលើការអនុវត្តផ្ទាល់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវគរុកោសល្យ។
ការសិក្សាដែលត្រូវបានលើកឡើងក្នុងឯកសារនេះភាគច្រើនធ្វើឡើងនៅប្រទេសជប៉ុន កាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានបរិបទវប្បធម៌ និងប្រព័ន្ធអប់រំខុសពីកម្ពុជា។ សម្រាប់កម្ពុជា ដែលសិស្សភាគច្រើនរៀនភាសាអង់គ្លេសជាភាសាបរទេស (EFL) នៅក្នុងបរិយាកាសដែលមិនសូវមានឱកាសប្រើប្រាស់ភាសានេះប្រចាំថ្ងៃ ការអនុវត្តទ្រឹស្តីនេះទាមទារឱ្យមានការកែសម្រួលដើម្បីឱ្យស្របតាមផ្នត់គំនិត សម្ពាធសង្គម និងទម្លាប់ប្រាស្រ័យទាក់ទងរបស់សិស្សខ្មែរ។
គំរូទ្រឹស្តី WTC នេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការកែលម្អកម្មវិធីសិក្សា និងវិធីសាស្ត្របង្រៀនភាសាបរទេសនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការសង្កត់ធ្ងន់លើការកសាងទំនុកចិត្ត ការលើកទឹកចិត្ត និងការបង្កើតបរិយាកាសអំណោយផល ជាជាងភាពត្រឹមត្រូវនៃភាសាសុទ្ធសាធ គឺជាគន្លឹះឆ្ពោះទៅរកភាពជោគជ័យក្នុងការបង្រៀនភាសានៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Willingness to communicate (WTC) (ឆន្ទៈក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង) | ទំនោរ ឬភាពត្រៀមខ្លួនរបស់បុគ្គលក្នុងការចាប់ផ្តើមនិយាយ ឬចូលរួមក្នុងការសន្ទនាដោយសេរីនៅពេលមានឱកាស ជាពិសេសក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាទីពីរ ទោះបីជាពួកគេមានកម្រិតភាសាយ៉ាងណាក៏ដោយ។ | ដូចជាការដែលយើងមានលុយក្នុងហោប៉ៅ ហើយមានអារម្មណ៍ក្លាហានហ៊ានទិញរបស់ដែលខ្លួនចង់បានភ្លាមៗដោយមិនស្ទាក់ស្ទើរ។ |
| Communicative competence (សមត្ថភាពក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង) | សមត្ថភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាបានយ៉ាងត្រឹមត្រូវតាមកាលៈទេសៈសង្គម និងវប្បធម៌ មិនមែនគ្រាន់តែចេះច្បាប់វេយ្យាករណ៍នោះទេ តែដឹងពីរបៀបនិយាយជាមួយអ្នកដទៃឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ | ដូចជាអ្នកមានជំនាញបើកបរឡានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញនៅទីក្រុងដែលមានចរាចរណ៍កកស្ទះ មិនមែនគ្រាន់តែចេះបញ្ឆេះម៉ាស៊ីននោះទេ។ |
| Communication apprehension (ការថប់បារម្ភក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង) | កម្រិតនៃភាពភ័យខ្លាច ការអៀនខ្មាស់ ឬការព្រួយបារម្ភរបស់បុគ្គលម្នាក់នៅពេលដែលត្រូវនិយាយជាមួយអ្នកដទៃ ដែលជារឿយៗធ្វើឱ្យពួកគេរារែកក្នុងការនិយាយទោះបីជាពួកគេចេះក៏ដោយ។ | ដូចជាអារម្មណ៍ភ័យញ័រពេលត្រូវឡើងច្រៀងនៅលើឆាកជាលើកដំបូង ទោះបីជាអ្នកចេះច្រៀងបទនោះច្បាស់ក៏ដោយ។ |
| Self-Perceived Communication Competence (ការយល់ឃើញពីសមត្ថភាពប្រាស្រ័យទាក់ទងរបស់ខ្លួនឯង) | ការវាយតម្លៃ ឬជំនឿចិត្តរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៅលើសមត្ថភាពភាសារបស់ខ្លួនឯង ថាតើគេគិតថាខ្លួនឯងអាចនិយាយបានល្អកម្រិតណា ដែលកត្តានេះជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ភាពក្លាហានក្នុងការនិយាយរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាកីឡាករម្នាក់ជឿជាក់លើខ្លួនឯងថាអាចរត់ដល់ទីព្រ័ត្រ ទោះបីជាគេមិនធ្លាប់ឈ្នះមេដាយពីមុនមកក៏ដោយ។ |
| Affective variables (អថេរប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្ត) | កត្តាផ្លូវចិត្ត និងអារម្មណ៍ (ដូចជា ការលើកទឹកចិត្ត អាកប្បកិរិយា ការថប់បារម្ភ និងទំនុកចិត្ត) ដែលជះឥទ្ធិពលដល់ល្បឿន និងប្រសិទ្ធភាពនៃការរៀនភាសាទីពីរ។ | ដូចជាអាកាសធាតុដែលអាចធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិលូតលាស់លឿន ឬក្រៀមស្វិត បើមានកម្លាំងចិត្តល្អ ការរៀនក៏បានផលល្អ។ |
| Integrativeness (ការចង់សម្របខ្លួន) | បំណងប្រាថ្នាយ៉ាងមុតមាំរបស់អ្នករៀនភាសាក្នុងការរាប់អាន និងធ្វើសមាហរណកម្មខ្លួនចូលទៅក្នុងវប្បធម៌ ឬសហគមន៍របស់អ្នកដែលប្រើប្រាស់ភាសាគោលដៅនោះ។ | ដូចជាការខិតខំរៀនធ្វើម្ហូបអ្នកស្រុក ដើម្បីអាចចូលរួមញ៉ាំអាហារ និងជជែកលេងយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលជាមួយអ្នកជិតខាងថ្មី។ |
| Trait-like vs. Situational state-like construct (ទម្រង់ជាលក្ខណៈនិស្ស័យធៀបនឹងទម្រង់តាមស្ថានភាព) | ការបែងចែកក្នុងចិត្តសាស្រ្តរវាងអាកប្បកិរិយាដែលជាបុគ្គលិកលក្ខណៈថេរពីកំណើត ឬទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ (Trait) និងអាកប្បកិរិយាដែលប្រែប្រួលទៅតាមកាលៈទេសៈ ឬបរិយាកាសជុំវិញខ្លួនភ្លាមៗ (State)។ | លក្ខណៈនិស្ស័យ (Trait) គឺដូចជាអាកាសធាតុប្រចាំរដូវ ចំណែកឯស្ថានភាព (State) គឺដូចជាការប្រែប្រួលមេឃភ្លៀងនៅថ្ងៃណាមួយជាក់លាក់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
