បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះដោះស្រាយបញ្ហាកង្វះការយល់ដឹងពីវប្បធម៌គោលដៅ (Cultural illiteracy) របស់សិស្ស និងគ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសជាភាសាបរទេស (EFL) ដែលធ្វើឱ្យការសិក្សាភាសាមិនទទួលបានលទ្ធផលពេញលេញ និងខ្វះប្រសិទ្ធភាពក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានធ្វើការវិភាគ និងលើកយកកម្មវិធី American Access Microscholarship Program មកធ្វើជាគំរូជាក់ស្តែង ដើម្បីបង្ហាញពីយុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការលើកកម្ពស់អក្ខរកម្មវប្បធម៌។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Traditional EFL Teaching ការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសតាមបែបប្រពៃណី (ផ្តោតតែលើវេយ្យាករណ៍និងវាក្យសព្ទ) |
មានភាពងាយស្រួលសម្រាប់គ្រូបង្រៀនក្នុងការរៀបចំមេរៀន និងផ្តោតសំខាន់លើរចនាសម្ព័ន្ធភាសា។ | សិស្សខ្វះការយល់ដឹងពីបរិបទវប្បធម៌នៃភាសាគោលដៅ ធ្វើឱ្យការប្រាស្រ័យទាក់ទងមិនសូវមានភាពរលូន និងខ្វះប្រសិទ្ធភាពក្នុងស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ | សិស្សចេះចងក្រងប្រយោគបានត្រឹមត្រូវ ប៉ុន្តែខ្វះសមត្ថភាពយល់ដឹងពីអត្ថន័យបង្កប់ ឬការប្រើប្រាស់ភាសាក្នុងបរិបទសង្គមពិត។ |
| Cultural Literacy Integrated EFL (Access Program Model) ការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសដោយបញ្ចូលអក្ខរកម្មវប្បធម៌ (តាមរយៈគំរូកម្មវិធី Access Microscholarship) |
ជួយឱ្យសិស្សមានការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅពីវប្បធម៌ម្ចាស់ដើម មានភាពក្លាហានក្នុងការនិយាយជាសាធារណៈ និងចេះចែករំលែកតាមរយៈការងារសង្គម។ | ទាមទារឱ្យមានគ្រូបង្រៀនដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់ ឆ្លងកាត់ការបណ្តុះបណ្តាលច្បាស់លាស់ និងត្រូវការចំណាយធនធានច្រើនសម្រាប់រៀបចំព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌។ | សិស្សមានសមត្ថភាពខ្ពស់ទាំងភាសា និងអន្តរវប្បធម៌ ព្រមទាំងមានទំនុកចិត្តក្នុងការធ្វើបទបង្ហាញ និងទំនាក់ទំនងជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីនេះទាមទារការវិនិយោគខ្ពស់លើការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស និងឯកសារបង្រៀន ដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពនៃការបញ្ជ្រាបវប្បធម៌។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសប៉ាឡេស្ទីន (West Bank និង Gaza) សម្រាប់សិស្សឆ្នើមអាយុ ១៤ ដល់ ១៧ឆ្នាំ ដែលមានជីវភាពខ្វះខាត ក្រោមការឧបត្ថម្ភពីសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដោយសារតែវាជាកម្មវិធីរបស់អាមេរិក ខ្លឹមសារភាគច្រើនមានភាពលម្អៀងទៅរកការលើកកម្ពស់វប្បធម៌អាមេរិកសុទ្ធសាធ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ចំណុចនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ក្នុងការយកមកពិចារណា ដោយយើងគួរកែសម្រួលកម្មវិធីសិក្សាឱ្យរួមបញ្ចូលទាំងវប្បធម៌សកលចម្រុះ និងវប្បធម៌ជាតិ ដើម្បីបញ្ចៀសការទទួលយកតែឥទ្ធិពលវប្បធម៌បរទេសតែមួយជ្រុង។
ការបញ្ចូលអក្ខរកម្មវប្បធម៌ទៅក្នុងការបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស (EFL) គឺពិតជាមានភាពពាក់ព័ន្ធ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រព័ន្ធអប់រំនៅប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តវិធីសាស្ត្របញ្ជ្រាបវប្បធម៌នេះនឹងជួយឱ្យយុវជនកម្ពុជាមិនត្រឹមតែពូកែភាសាអង់គ្លេសប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងក្លាយជាពលរដ្ឋសកលដែលមានការយល់ដឹងទូលំទូលាយពីអន្តរវប្បធម៌។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Cultural Literacy (អក្ខរកម្មវប្បធម៌) | វាគឺជាការយល់ដឹងស៊ីជម្រៅអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រ ទំនៀមទម្លាប់ ពាក្យស្លោក និងបរិបទសង្គមនៃភាសាមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកសិក្សាអាចប្រាស្រ័យទាក់ទងដោយរលូនជាមួយម្ចាស់ភាសាដើម មិនមែនគ្រាន់តែចេះវេយ្យាករណ៍ និងវាក្យសព្ទនោះទេ។ | ដូចជាការយល់ដឹងពីរឿងកំប្លែងនៅក្នុងក្រុមមិត្តភក្តិ ដែលអ្នកខាងក្រៅស្តាប់មិនយល់អត្ថន័យបង្កប់ទោះបីជាចេះស្តាប់ភាសានោះក៏ដោយ។ |
| EFL - English as a Foreign Language (ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាបរទេស) | នេះសំដៅលើបរិបទនៃការបង្រៀន និងការរៀនភាសាអង់គ្លេសនៅក្នុងប្រទេស ដែលភាសាអង់គ្លេសមិនមែនជាភាសាផ្លូវការ ឬភាសាកំណើត (ឧទាហរណ៍៖ ការរៀនភាសាអង់គ្លេសនៅកម្ពុជា ឬប៉ាឡេស្ទីន)។ | ដូចជាជនជាតិខ្មែររៀនភាសាចិននៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលខុសពីការទៅរៀននៅប្រទេសចិនផ្ទាល់ដែលមានបរិយាកាសប្រើប្រាស់ភាសានោះប្រចាំថ្ងៃ។ |
| Lingua franca (ភាសាអន្តរការី ឬ ភាសាយាន) | ជាភាសាមួយដែលត្រូវបានជ្រើសរើសប្រើប្រាស់ជាស្ពានសម្រាប់ទំនាក់ទំនងគ្នារវាងមនុស្សដែលមកពីប្រជាជាតិផ្សេងៗគ្នា និងមានភាសាដើមមិនដូចគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ ការប្រើភាសាអង់គ្លេសក្នុងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ)។ | ដូចជាការប្រើប្រាស់លុយដុល្លារអាមេរិកដើម្បីទិញទំនិញនៅគ្រប់ប្រទេសជុំវិញពិភពលោក ដោយមិនបាច់ប្តូរជាលុយតំបន់នីមួយៗ។ |
| Target Language Culture (វប្បធម៌នៃភាសាគោលដៅ) | ជាវប្បធម៌ របៀបរស់នៅ ការគិត សិល្បៈ និងតម្លៃសង្គមរបស់ប្រជាជន ដែលប្រើប្រាស់ភាសាដែលយើងកំពុងរៀននោះជាភាសាកំណើត។ | ដូចជាពេលយើងចង់រៀនពីរបៀបធ្វើម្ហូបជប៉ុន យើងត្រូវស្វែងយល់ពីរបៀបទទួលទាន និងការរៀបចំតុរបស់ជនជាតិជប៉ុនជាមុនសិន។ |
| Discourse analysis (ការវិភាគវោហារស័ព្ទ ឬ ការវិភាគសុន្ទរកថា) | ការសិក្សា និងការវិភាគស៊ីជម្រៅអំពីរបៀបដែលភាសាត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងការសន្ទនាពិត ឬអត្ថបទ ដើម្បីស្វែងយល់ពីអត្ថន័យបង្កប់ គោលបំណង និងឥទ្ធិពលសង្គមនៅពីក្រោយពាក្យសម្តីទាំងនោះ។ | ដូចជាការស្តាប់អ្នកនយោបាយនិយាយ ហើយយើងព្យាយាមវិភាគទាញរកគោលបំណងពិតប្រាកដ ដែលលាក់នៅពីក្រោយពាក្យពេចន៍ដ៏ពិរោះរបស់គាត់។ |
| Culturally responsive literacy instruction (ការបង្រៀនអក្ខរកម្មដែលឆ្លើយតបនឹងបរិបទវប្បធម៌) | វិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលគ្រូយកចិត្តទុកដាក់ និងប្រើប្រាស់វប្បធម៌ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់សិស្សជាស្ពាន ដើម្បីភ្ជាប់ទៅកាន់ការរៀនសូត្រភាសា និងវប្បធម៌បរទេសថ្មីៗ ដែលជួយឱ្យសិស្សងាយយល់ និងមិនបាត់បង់អត្តសញ្ញាណ។ | ដូចជាការបង្រៀនពន្យល់ពីបុណ្យ Thanksgiving របស់អាមេរិក ដោយប្រៀបធៀបវាទៅនឹងអត្ថន័យនៃបុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌរបស់ខ្មែរយើង។ |
| Communicative competence (សមត្ថភាពក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង) | សមត្ថភាពរបស់អ្នករៀនភាសាក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាបានត្រឹមត្រូវទាំងវេយ្យាករណ៍ និងដឹងពីការជ្រើសរើសពាក្យពេចន៍បានសមស្របទៅតាមកាលៈទេសៈ បរិយាកាស និងកម្រិតឋានៈរបស់បុគ្គលដែលកំពុងសន្ទនាជាមួយ។ | ដូចជាការដឹងថាពេលណាត្រូវប្រើពាក្យ "ជម្រាបសួរ" ជាមួយមនុស្សចាស់ និងពាក្យ "សួស្តី" ជាមួយមិត្តភក្តិ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
