បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះមានគោលបំណងស្វែងយល់ពីការវាយតម្លៃរបស់និស្សិតថ្នាក់ក្រោយឧត្តមសិក្សាលើប្រសិទ្ធភាពនៃការរៀបចំវគ្គសិក្សា និងការបង្រៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online Courses)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់កម្រងសំណួររចនាសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណ និងគុណវិស័យពីនិស្សិតដែលកំពុងសិក្សាវគ្គបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Online Course Evaluation ការវាយតម្លៃវគ្គសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ |
ចំណេញពេលវេលា ថវិកា និងទទួលបានមតិយោបល់ស្ថាបនា (Qualitative feedback) ច្រើននិងស៊ីជម្រៅពីនិស្សិត។ អនុញ្ញាតឱ្យនិស្សិតមានពេលគិតពិចារណាមុននឹងឆ្លើយតប។ | អាចមានអត្រានៃការឆ្លើយតបទាប (Response rate) ប្រសិនបើគ្មានការពន្យល់ណែនាំច្បាស់លាស់ពីសាស្ត្រាចារ្យ និងទាមទារការតភ្ជាប់អ៊ីនធឺណិតល្អ។ | ទទួលបានអត្រាឆ្លើយតប ៦៧% ជាមួយនឹងមតិយោបល់ស្ថាបនាយ៉ាងច្រើនសម្រាប់ការកែលម្អគរុកោសល្យបង្រៀន និងការអភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សា។ |
| Traditional Paper-based Evaluation ការវាយតម្លៃតាមបែបប្រពៃណី (ប្រើក្រដាស) |
ទទួលបានអត្រាឆ្លើយតបខ្ពស់ ដោយសារនិស្សិតត្រូវបានតម្រូវឱ្យបំពេញភ្លាមៗនៅក្នុងម៉ោងសិក្សាផ្ទាល់ក្នុងថ្នាក់។ | ចំណាយថវិកាច្រើន ស៊ីពេលយូរក្នុងការបូកសរុបទិន្នន័យ និងទទួលបានមតិយោបល់ជាលាយលក្ខណ៍អក្សរតិចតួចដោយសារសម្ពាធពេលវេលា។ | ទោះបីមិនត្រូវបានអនុវត្តផ្ទាល់ក្នុងការសិក្សានេះ ការស្រាវជ្រាវក្នុងឯកសារយោងបង្ហាញថាវាមានប្រសិទ្ធភាពទាបជាងប្រព័ន្ធអនឡាញក្នុងការទាញយកមតិស្ថាបនាដ៏មានតម្លៃ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវ និងការអនុវត្តការវាយតម្លៃនេះ ទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យា កម្មវិធីវិភាគទិន្នន័យ ព្រមទាំងប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដែលអាចទុកចិត្តបាន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងតែនៅមហាវិទ្យាល័យអប់រំ នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ (RUPP) លើនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រជាន់ខ្ពស់ចំនួន ១៨១ នាក់ប៉ុណ្ណោះ។ និស្សិតភាគច្រើន (៩៧%) ជាអ្នកមានការងារធ្វើពេញម៉ោង ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលំអៀងទៅលើទស្សនៈរបស់ក្រុមមនុស្សពេញវ័យដែលមានបទពិសោធន៍ការងារ។ កត្តានេះធ្វើឱ្យការធ្វើទូទៅកម្ម (Generalization) ទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យផ្សេងទៀតនៅកម្ពុជា ជាពិសេសសាកលវិទ្យាល័យឯកជន ឬនៅតាមបណ្តាខេត្ត មានកម្រិតនៅឡើយ។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃវគ្គសិក្សាតាមប្រព័ន្ធអនឡាញនេះ គឺមានសារៈសំខាន់ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ប្រព័ន្ធឧត្តមសិក្សានៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការវាយតម្លៃតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ គឺជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការធានាគុណភាពអប់រំ និងគាំទ្រដល់ការកែលម្អកម្មវិធីសិក្សាឱ្យស្របតាមតម្រូវការជាក់ស្តែងរបស់និស្សិតកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Quota sampling (ការជ្រើសរើសសំណាកតាមបមាណភាគ) | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវដោយកំណត់ចំនួនជាក់លាក់ (កូតា) សម្រាប់ក្រុមនីមួយៗ (ឧទាហរណ៍៖ កំណត់យកនិស្សិតប្រុស និងស្រីក្នុងចំនួនណាមួយច្បាស់លាស់) ដើម្បីធានាថាសំណាកតំណាងឱ្យចំនួនប្រជាជនគោលដៅ។ | ដូចជាការរៀបចំក្រុមបាល់ទាត់ដោយតម្រូវឱ្យមានខ្សែប្រយុទ្ធ ២នាក់ ខ្សែបម្រើ ៤នាក់ និងខ្សែការពារ ៤នាក់ច្បាស់លាស់ ដោយមិនអាចចេះតែរើសអ្នកណាក៏បាននោះទេ។ |
| Formative feedback (មតិស្ថាបនា) | ជាមតិយោបល់ ឬការវាយតម្លៃដែលផ្តល់ឱ្យក្នុងអំឡុងពេលកំពុងដំណើរការកម្មវិធី ឬកំពុងសិក្សា ដើម្បីជួយអ្នកសិក្សា ឬគ្រូបង្រៀនដឹងពីចំណុចខ្វះខាត និងអាចកែលម្អឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងទាន់ពេលវេលា។ | ដូចជាមេចុងភៅភ្លក់សម្លកំពុងពុះលើចង្ក្រាន ហើយថែមអំបិលឬស្ករភ្លាមៗដើម្បីឱ្យត្រូវមាត់ មុននឹងដួសដាក់ចាន។ |
| Summative measure (រង្វាស់វាយតម្លៃសរុប) | ជាការវាយតម្លៃ ឬការផ្តល់ពិន្ទុនៅចុងបញ្ចប់នៃវគ្គសិក្សា ដើម្បីវាស់ស្ទង់ថាតើគ្រូបង្រៀន ឬអ្នកសិក្សាសម្រេចបានលទ្ធផលកម្រិតណាក្នុងរូបភាពជារួម។ ការវាយតម្លៃនេះច្រើនប្រើសម្រាប់ធ្វើសេចក្តីសម្រេចធំៗ (ដូចជាការដំឡើងប្រាក់ខែ) និងមិនសូវមានឱកាសសម្រាប់កែលម្អភ្លាមៗទេ។ | ដូចជាការឲ្យពិន្ទុម្ហូបដោយគណៈកម្មការ បន្ទាប់ពីចុងភៅបានចម្អិននិងរៀបចំដាក់លើតុរួចរាល់ ដោយមិនអាចកែប្រែរសជាតិបានទៀតឡើយ។ |
| Likert scale (កម្រិតវាយតម្លៃ Likert) | ជារង្វាស់ស្ដង់ដារដែលប្រើក្នុងកម្រងសំណួរ ដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការយល់ស្រប ការពេញចិត្ត ឬទស្សនៈរបស់អ្នកឆ្លើយតបចំពោះសេចក្តីថ្លែងការណ៍ណាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ មាន៥កម្រិត ពី "មិនយល់ស្របខ្លាំង" ដល់ "យល់ស្របខ្លាំង")។ | ដូចជាការឲ្យផ្កាយពេលយើងប្រើប្រាស់សេវាកម្មដឹកជញ្ជូន ពី ១ផ្កាយ (អាក្រក់បំផុត) ដល់ ៥ផ្កាយ (ល្អឥតខ្ចោះ)។ |
| Thematic analysis (ការវិភាគតាមប្រធានបទ) | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យគុណវិស័យ (អត្ថបទ ឬមតិយោបល់សរសេរដោយដៃ) ដោយការអានឱ្យយល់ និងស្វែងរកគំរូនៃអត្ថន័យដែលកើតឡើងញឹកញាប់ រួចចងក្រងវាជាប្រធានបទធំៗដើម្បីទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋាន។ | ដូចជាការតម្រៀបសម្លៀកបំពាក់រញ៉េរញ៉ៃចូលទូ ដោយបែងចែកជាឡូៗទៅតាមប្រភេទរបស់វា ដូចជាខោ អាវយឺត និងអាវធំជាដើម។ |
| blended learning (ការរៀនតាមប្រព័ន្ធកូនកាត់) | ជាវិធីសាស្ត្របង្រៀនដែលរួមបញ្ចូលគ្នារវាងការរៀនដោយផ្ទាល់នៅក្នុងថ្នាក់រៀន (Face-to-face) និងការរៀនតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ (Online learning) ដោយប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាព និងភាពបត់បែន។ | ដូចជាការហាត់ប្រាណដែលយើងទៅរត់នៅតារាងផ្ទាល់ផង និងមើលវីដេអូហាត់យូហ្គាតាមយូធូបនៅផ្ទះផង ដើម្បីទទួលបានសុខភាពល្អគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ |
| internal quality assurance (ការធានាគុណភាពផ្ទៃក្នុង) | ជាយន្តការ និងនីតិវិធីដែលគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សារៀបចំឡើងដោយខ្លួនឯង (ដូចជាការឲ្យនិស្សិតវាយតម្លៃគ្រូ) ដើម្បីតាមដាន វាយតម្លៃ និងកែលម្អគុណភាពនៃការអប់រំរបស់ខ្លួនឱ្យស្របតាមស្តង់ដារដែលបានកំណត់។ | ដូចជាការមានក្រុមត្រួតពិនិត្យគុណភាពទំនិញនៅក្នុងរោងចក្រផ្ទាល់ ដែលដើរពិនិត្យរាល់ថ្ងៃ មុននឹងបញ្ចេញទំនិញលក់ទៅលើទីផ្សារ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
