Original Title: A survey on violent behaviours among adolescents and bereaved children in South West Nigeria
Source: internationalscholarsjournals.org
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការស្ទង់មតិស្តីពីអាកប្បកិរិយាហិង្សាក្នុងចំណោមមនុស្សវ័យជំទង់ និងកុមារដែលបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់នៅភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា

ចំណងជើងដើម៖ A survey on violent behaviours among adolescents and bereaved children in South West Nigeria

អ្នកនិពន្ធ៖ Fayose Goodluck Emejuke (Ekiti State University, Ado Ekiti, Nigeria)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2016 International Journal of Educational Research and Reviews

វិស័យសិក្សា៖ Educational Psychology

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះដោះស្រាយបញ្ហានៃអាកប្បកិរិយាហិង្សាក្នុងចំណោមកុមារ និងមនុស្សវ័យជំទង់ដែលបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់ ដោយសារតែកង្វះការយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់នៃការកាន់ទុក្ខដ៏យូរអង្វែងចំពោះសុខភាពផ្លូវចិត្ត និងអាកប្បកិរិយារបស់ពួកគេ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានប្រើប្រាស់ការរចនាការស្ទង់មតិបែបពិពណ៌នា (Descriptive survey design) ដើម្បីប្រមូល និងវិភាគទិន្នន័យពីសំណាកកុមារ និងយុវជននៅតំបន់ភាគនិរតី។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Descriptive Survey Design
ការរចនាការស្ទង់មតិបែបពិពណ៌នា
អាចប្រមូលទិន្នន័យបានពីសំណាកក្នុងចំនួនច្រើន (៥៨៤ នាក់) និងផ្តល់រូបភាពជារួមអំពីបញ្ហាអាកប្បកិរិយាហិង្សានៅក្នុងសហគមន៍បានយ៉ាងទូលំទូលាយ។ ទិន្នន័យពឹងផ្អែកលើការរាយការណ៍ដោយខ្លួនឯង (Self-reported) ដែលអាចមានភាពលម្អៀង ឬការលាក់បាំងការពិត ដោយសារអ្នកចូលរួមបារម្ភពីសុវត្ថិភាពនិងការសម្ងាត់ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន។ បានប្រមូលទិន្នន័យដោយជោគជ័យពីកុមារ និងក្មេងជំទង់ចំនួន ៥៨៤ នាក់ នៅតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា តាមរយៈការជ្រើសរើសសំណាកបែបចៃដន្យ និងពហុដំណាក់កាល។
Pearson Product Moment Correlation
ការវិភាគទំនាក់ទំនងភៀរសុន
មានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការវាស់ស្ទង់កម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរផ្សេងៗគ្នា (ឧទាហរណ៍៖ កត្តាគ្រួសារ សីលធម៌ និងអាកប្បកិរិយាហិង្សា)។ វិធីសាស្ត្រនេះត្រឹមតែបង្ហាញពីភាពទាក់ទងគ្នាប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងជាលក្ខណៈហេតុនិងផល (Causation) នោះទេ។ រកឃើញទំនាក់ទំនងយ៉ាងច្បាស់លាស់រវាងកត្តាអាកប្បកិរិយាហិង្សារបស់សិស្ស ទៅនឹងកត្តាឪពុកម្តាយ ទីលំនៅ សីលធម៌ និងគ្រូបង្រៀន (ឧទាហរណ៍៖ សីលធម៌ និងអំពើហិង្សាមានទំនាក់ទំនង r=0.373)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះតម្រូវឱ្យមានការវិនិយោគជាចម្បងទៅលើធនធានមនុស្សសម្រាប់ចុះប្រមូលទិន្នន័យ ឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់ការវិភាគស្ថិតិ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅតំបន់ភាគនិរតីនៃប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា លើសំណាកកុមារ និងយុវជនចំនួន ៥៨៤នាក់ ដោយមានបញ្ហាអ្នកចូលរួមបារម្ភពីការសម្ងាត់ព័ត៌មាន (Confidentiality) ដែលអាចធ្វើឱ្យមានការលាក់បាំងការពិត។ សម្រាប់កម្ពុជា ភាពខុសគ្នានៃវប្បធម៌ក្នុងការបង្ហាញទុក្ខសោក និងរចនាសម្ព័ន្ធគ្រួសារអាចជះឥទ្ធិពលដល់លទ្ធផល ដូច្នេះការអនុវត្តជាក់ស្តែងត្រូវមានការកែសម្រួលឧបករណ៍វាស់ស្ទង់ឱ្យស្របតាមបរិបទក្នុងស្រុក។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរស្ទង់មតិ និងការវិភាគទំនាក់ទំនងនេះ គឺមានអត្ថប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានសម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការស្វែងយល់ពីឫសគល់នៃបញ្ហាក្មេងទំនើង និងអំពើហិង្សាក្នុងសាលារៀន។

ការយល់ដឹងពីទំនាក់ទំនងរវាងទុក្ខសោក និងអំពើហិង្សា នឹងជួយសង្គមកម្ពុជាផ្លាស់ប្តូរពីការដាក់ទណ្ឌកម្មវិន័យតឹងរ៉ឹង មកជាការផ្តល់ការគាំទ្រផ្លូវចិត្តប្រកបដោយក្តីមេត្តា និងការយោគយល់វិញ។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃចិត្តសាស្ត្រកុមារ និងការកាន់ទុក្ខ: ស្វែងយល់ពីទ្រឹស្តីនៃការកាន់ទុក្ខរបស់កុមារ និងយុវជន ដោយប្រើប្រាស់ឯកសារណែនាំ ឬសៀវភៅដូចជា Handbook of Adolescent Death and Bereavement ដើម្បីយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងទុក្ខសោកនិងអំពើហិង្សា។
  2. អភិវឌ្ឍ និងកែសម្រួលឧបករណ៍ស្រាវជ្រាវ: រៀបចំកម្រងសំណួរស្រដៀងនឹង Violent Behaviour Questionnaire (VBQ) ដោយកែសម្រួលភាសា និងបរិបទឱ្យស្របនឹងវប្បធម៌ខ្មែរ ហើយត្រូវឆ្លងកាត់ការត្រួតពិនិត្យពីអ្នកជំនាញផ្នែកចិត្តសាស្ត្រនៅកម្ពុជា។
  3. ប្រមូលទិន្នន័យដោយគោរពក្រមសីលធម៌ស្រាវជ្រាវ: ចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅតាមសាលារៀនគោលដៅ ដោយធានាការរក្សាការសម្ងាត់ខ្ពស់បំផុត (Confidentiality) តាមរយៈការប្រើប្រាស់ទម្រង់យល់ព្រម Informed Consent Form ដើម្បីកាត់បន្ថយការភ័យខ្លាចរបស់សិស្សក្នុងការឆ្លើយការពិត។
  4. វិភាគទិន្នន័យស្វែងរកទំនាក់ទំនង: ប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិដូចជា SPSSR Studio ដើម្បីធ្វើការវិភាគទំនាក់ទំនង Pearson Correlation Analysis រវាងកត្តាគ្រួសារ បរិយាកាសសាលារៀន និងអាកប្បកិរិយាហិង្សា។
  5. រៀបចំរបាយការណ៍ និងស្នើគោលនយោបាយ: សរសេររបាយការណ៍លម្អិត ហើយស្នើទៅកាន់អ្នករៀបចំកម្មវិធីសិក្សា ដើម្បីបញ្ចូលការប្រឹក្សាយោបល់ផ្លូវចិត្ត Bereavement Counselling ជាសេវាកម្មចម្បងមួយនៅក្នុងសាលារៀននៅកម្ពុជា។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Bereavement (ការកាន់ទុក្ខ ឬការបាត់បង់មនុស្សជាទីស្រលាញ់) ស្ថានភាពនៃការឆ្លងកាត់សេចក្តីទុក្ខព្រួយយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងការប្រែប្រួលផ្លូវចិត្តនៅពេលដែលមនុស្សជាទីស្រលាញ់ ឬសមាជិកគ្រួសារបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។ វាអាចជះឥទ្ធិពលអវិជ្ជមានដល់អារម្មណ៍ អាកប្បកិរិយា និងការសិក្សារបស់កុមារប្រសិនបើមិនមានការជួយជ្រោមជ្រែង។ ដូចជាអារម្មណ៍ដែលពិភពលោកទាំងមូលរលំនៅចំពោះមុខ ពេលដែលយើងបាត់បង់របស់ដែលយើងស្រលាញ់បំផុត ហើយយើងត្រូវការពេលវេលាដើម្បីព្យាបាលរបួសផ្លូវចិត្តនេះ។
Acting out behaviours (អាកប្បកិរិយាបញ្ចេញកំហឹងខុសរបៀប) ការបញ្ចេញអារម្មណ៍តានតឹង កំហឹង ឬការឈឺចាប់ផ្លូវចិត្តតាមរយៈសកម្មភាពរំខាន ឬអាកប្បកិរិយាមិនសមរម្យ និងហិង្សា ជំនួសឱ្យការនិយាយប្រាប់គេត្រង់ៗ។ នេះច្រើនកើតលើក្មេងដែលមិនទាន់ចេះគ្រប់គ្រងអារម្មណ៍ស្មុគស្មាញរបស់ខ្លួនឯង។ ដូចជាកូនក្មេងដែលចង់បានចំណាប់អារម្មណ៍ពីម៉ាក់ប៉ា តែមិនចេះនិយាយសុំ ក៏បែរជាទៅវាយបំបែករបស់របរក្នុងផ្ទះដើម្បីឱ្យគេចាប់អារម្មណ៍។
Somatic complaints (អាការៈរាងកាយដែលកើតពីបញ្ហាផ្លូវចិត្ត) ការលេចចេញនូវអាការៈឈឺចាប់ខាងរាងកាយពិតប្រាកដ (ដូចជាឈឺក្បាល ឈឺពោះ ឬថប់ដង្ហើម) ដែលមូលហេតុចម្បងមិនមែនមកពីជំងឺរាងកាយ តែបណ្តាលមកពីបញ្ហាផ្លូវចិត្ត ការឈឺចាប់ ឬការតានតឹងអារម្មណ៍ខ្លាំងពេក។ ដូចជាពេលដែលយើងភ័យខ្លាំងមុនពេលប្រឡង ហើយស្រាប់តែមានអារម្មណ៍ថាឈឺពោះវិលមុខ ទាំងដែលយើងមិនមានជំងឺក្រពះពោះវៀនទាល់តែសោះ។
Dysphoric mood (អារម្មណ៍សោកសៅឬមួរម៉ៅទូទៅ) ស្ថានភាពអារម្មណ៍ដែលមានលក្ខណៈមិនសប្បាយចិត្ត មិនស្រួលខ្លួន សោកសៅ អស់សង្ឃឹម ឬមួរម៉ៅខ្លាំង ដែលជាទូទៅកើតឡើងយូរអង្វែងក្នុងអំឡុងពេលនៃការកាន់ទុក្ខ ឬមានជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត។ ដូចជាផ្ទៃមេឃដែលស្រអាប់មានពពកខ្មៅពេញមួយថ្ងៃ ធ្វើឱ្យយើងមានអារម្មណ៍មិនស្រស់ស្រាយ និងមិនចង់ធ្វើអ្វីទាំងអស់។
Magical thinking (ការគិតបែបអរូបីឬមិនសមហេតុផល) ជំនឿផ្លូវចិត្តរបស់កុមារដែលគិតថា គំនិត ឬពាក្យសម្តីរបស់ពួកគេមានអំណាចអាចបណ្តាលឱ្យព្រឹត្តិការណ៍ណាមួយកើតឡើង។ ក្នុងបរិបទនៃការកាន់ទុក្ខ កុមារអាចបន្ទោសខ្លួនឯងថាការស្លាប់របស់នរណាម្នាក់គឺដោយសារតែកំហុសរបស់ខ្លួន។ ដូចជាក្មេងម្នាក់ដែលគិតថា ដោយសារតែខ្លួនខឹងបងប្រុសកាលពីយប់មិញ ទើបដាក់បណ្តាសាធ្វើឱ្យបងប្រុសជួបគ្រោះថ្នាក់នៅថ្ងៃនេះ។
Youth restiveness (ភាពវឹកវរ ឬភាពរំជើបរំជួលរបស់យុវជន) សកម្មភាព ឬអាកប្បកិរិយាប្រឆាំង តវ៉ា ឬការប្រើប្រាស់អំពើហិង្សារបស់ក្រុមយុវជន ដែលបង្កឱ្យមានអសន្តិសុខក្នុងសង្គម ដែលជារឿយៗបណ្តាលមកពីការមិនពេញចិត្ត ឬបញ្ហាផ្លូវចិត្ត (ដូចជាការកាន់ទុក្ខ) ដែលមិនត្រូវបានគេយកចិត្តទុកដាក់ដោះស្រាយ។ ដូចជារលកទឹកសមុទ្រដែលពុះកញ្ជ្រោលខ្លាំងបោកបក់ច្រាំងនៅពេលមានខ្យល់ព្យុះ ដែលមិនអាចរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់បាន។
Pearson Product Moment Correlation (ការវិភាគទំនាក់ទំនងភៀរសុន) វិធីសាស្ត្រស្ថិតិមួយដែលអ្នកស្រាវជ្រាវប្រើដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិត និងទិសដៅនៃទំនាក់ទំនងរវាងអថេរពីរ ដើម្បីដឹងថាវាកើនឡើងឬថយចុះជាមួយគ្នាឬអត់ (ឧទាហរណ៍៖ ទាក់ទងគ្នារវាងកត្តាគ្រួសារ និងកម្រិតនៃអំពើហិង្សា)។ ដូចជាការប្រើជញ្ជីងថ្លឹងមើលថា តើចំនួនម៉ោងដែលសិស្សខំរៀន មានទំនាក់ទំនងខ្លាំងកម្រិតណាទៅនឹងពិន្ទុដែលសិស្សទទួលបានប្រឡង។
Multistage sampling techniques (បច្ចេកទេសជ្រើសរើសសំណាកពហុដំណាក់កាល) វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសអ្នកចូលរួមក្នុងការស្រាវជ្រាវ ដោយធ្វើការបែងចែកជាច្រើនដំណាក់កាល តាំងពីកម្រិតធំ (ឧទាហរណ៍៖ រើសខេត្ត) រហូតដល់កម្រិតតូច (ឧទាហរណ៍៖ រើសសាលារៀន រួចរើសសិស្សម្នាក់ៗ) ដើម្បីងាយស្រួលប្រមូលទិន្នន័យលើប្រជាជនច្រើនកន្លែង។ ដូចជាការរើសយកផ្លែឈើល្អបំផុតពីចម្ការដ៏ធំមួយ ដោយដំបូងរើសយកតំបន់ដាំដុះ បន្ទាប់មករើសដើមដែលល្អ រួចទើបបេះយកផ្លែពីមែកនោះ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖