បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះស្រាវជ្រាវពីស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងតម្រូវការរបស់កសិករនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល តំបន់ទំនាប និងតំបន់ឆ្នេរក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយកែលម្អប្រសិទ្ធភាពនៃកម្មវិធីទាំងនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់ការប្រមូលទិន្នន័យបឋមពីកសិកររួមជាមួយនឹងទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីធ្វើការវិភាគតាមបែបស្ថិតិ និងវាយតម្លៃតម្រូវការ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Lecture Method (Transmissive Method) វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបការធ្វើបទបង្ហាញ (Lecture Method) |
គ្រូបង្រៀនអាចផ្ទេរចំណេះដឹងទ្រឹស្តីបានច្រើន និងរហ័សទៅដល់សិក្ខាកាមក្នុងពេលតែមួយ។ | មិនសូវមានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់កសិករដែលត្រូវការការអនុវត្តជាក់ស្តែង ហើយកសិករជាច្រើនមិនសូវពេញចិត្តនឹងវិធីសាស្ត្រនេះឡើយ។ | កសិករចង់ឱ្យប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រទ្រឹស្តីនេះ ត្រឹមតែ ៣៣% ប៉ុណ្ណោះនៃទម្រង់បង្រៀនសរុបក្នុងវគ្គសិក្សា។ |
| Experiential Learning Method (Learn by doing) វិធីសាស្ត្ររៀនតាមរយៈការអនុវត្តជាក់ស្តែង (Experiential Learning) |
ផ្តល់ឱកាសឱ្យសិក្ខាកាមអនុវត្តផ្ទាល់ និងពង្រឹងជំនាញជាក់ស្តែងដែលឆ្លើយតបនឹងបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មថ្មីៗ និងការបន្សាំទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ | ទាមទារឱ្យមានបរិក្ខារ និងសម្ភារៈអនុវត្តជាក់ស្តែងគ្រប់គ្រាន់ ដែលបច្ចុប្បន្ននៅតាមមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលភាគច្រើនមានការខ្វះខាត និងហួសសម័យ។ | កសិករ ៦៧% ចង់ឱ្យអនុវត្តវិធីសាស្ត្រនេះ ហើយ ៣៥% នៃអ្នកឆ្លើយតបចង់ឱ្យប្រើវិធីសាស្ត្រនេះរហូតដល់ ៧០% នៃវគ្គសិក្សាទាំងមូល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះបានបញ្ជាក់ពីបញ្ហាប្រឈមជាច្រើនទាក់ទងនឹងកង្វះខាតធនធានហិរញ្ញវត្ថុ និងសម្ភារៈបរិក្ខារ ដែលរារាំងដល់ប្រសិទ្ធភាពនៃការបណ្តុះបណ្តាល។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីកសិករចំនួន ៤៨០ នាក់នៅតាមឃុំដាច់ស្រយាល តំបន់ទំនាប ឆ្នេរសមុទ្រ និងកោះ ចំនួន ១៦ ឃុំ ក្នុង ៦ ខេត្ត។ ទិន្នន័យនេះភាគច្រើនបានពីកសិករដែលមានវ័យចំណាស់ (មធ្យម ៤៧,២ ឆ្នាំ) និងមានកម្រិតវប្បធម៌ទាប (មធ្យម ៧,៤ ឆ្នាំ) ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពពិតនៅជនបទ ប៉ុន្តែអាចខ្វះទស្សនៈពីយុវជនដែលចំណាកស្រុក។ របកគំហើញនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ព្រោះប្រទេសយើងមានស្ថានភាពប្រជាសាស្ត្រ បញ្ហាប្រឈមនឹងអាកាសធាតុ និងតម្រូវការអភិវឌ្ឍន៍ជំនាញកសិកម្មនៅតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាលស្រដៀងគ្នានឹងវៀតណាមដែរ។
វិធីសាស្ត្រ និងដំណោះស្រាយដែលបានស្នើឡើងក្នុងឯកសារនេះ ពិតជាមានសារៈប្រយោជន៍ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងប្រសើរនៅក្នុងបរិបទនៃការអភិវឌ្ឍជនបទនៅប្រទេសកម្ពុជា។
សរុបមក ការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់អប់រំពីការបង្រៀនទ្រឹស្តីទៅការអនុវត្តជាក់ស្តែង ព្រមទាំងការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុ នឹងជួយលើកកម្ពស់ផលិតភាព និងជីវភាពកសិករកម្ពុជាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Vocational training (ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ) | ការបង្រៀន ឬការផ្តល់ជំនាញបច្ចេកទេសជាក់លាក់ណាមួយដល់ប្រជាជន (ដូចជាបច្ចេកទេសកសិកម្ម ជួសជុល ឬកាត់ដេរ) ដើម្បីឱ្យពួកគេអាចយកចំណេះដឹងនោះទៅប្រកបរបរចិញ្ចឹមជីវិត បង្កើតអាជីវកម្ម និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលបានភ្លាមៗ។ | ដូចជាការបង្រៀនមនុស្សឱ្យចេះពីរបៀបចាប់ត្រីដោយប្រើឧបករណ៍ត្រឹមត្រូវ ជាជាងការគ្រាន់តែឱ្យត្រីពួកគេហូបមួយពេលៗ។ |
| Experiential learning method (វិធីសាស្ត្ររៀនតាមរយៈការអនុវត្តជាក់ស្តែង) | ដំណើរការនៃការរៀនសូត្រដោយការចុះធ្វើផ្ទាល់ (Learn by doing) និងការឆ្លុះបញ្ចាំងពីបទពិសោធន៍ដែលទទួលបានពីការអនុវត្តនោះ ជាជាងការអង្គុយស្តាប់តែទ្រឹស្តីក្នុងថ្នាក់រៀន។ | ដូចជាការរៀនជិះកង់ដោយការឡើងជិះផ្ទាល់ និងដួលខ្លះៗទើបឆាប់ចេះ ជាជាងការអង្គុយអានសៀវភៅណែនាំពីរបៀបជិះកង់។ |
| Transmissive method (វិធីសាស្ត្របង្រៀនតាមបែបបញ្ជូនចំណេះដឹង) | ទម្រង់នៃការបង្រៀនដែលគ្រូជាអ្នកពន្យល់ ឬធ្វើបទបង្ហាញអំពីចំណេះដឹងទ្រឹស្តីជាចម្បង ខណៈពេលដែលសិក្ខាកាមគ្រាន់តែជាអ្នកអង្គុយស្តាប់ និងកត់ត្រាទុក ដោយខ្វះការចូលរួមអនុវត្ត។ | ដូចជាការចាក់ទឹកពីក្អមមួយទៅកែវទទេរ ដោយសិស្សគ្រាន់តែរង់ចាំទទួលយកព័ត៌មានពីគ្រូដោយមិនបានបញ្ចេញសកម្មភាពអ្វីផ្សេង។ |
| Sustainable poverty reduction (ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រប្រកបដោយចីរភាព) | យុទ្ធសាស្ត្រជួយប្រជាជនឱ្យងើបចេញពីភាពក្រីក្រ ដោយបង្កើតមុខរបរ ឬប្រភពចំណូលដែលអាចគាំទ្រជីវភាពពួកគេបានយូរអង្វែង និងធន់នឹងបញ្ហាប្រឈមនានា ដើម្បីកុំឱ្យពួកគេងាយធ្លាក់ចូលក្នុងភាពក្រីក្រវិញពេលមានវិបត្តិ។ | ដូចជាការសាងសង់ផ្ទះដោយប្រើគ្រឹះរឹងមាំ ដែលមិនងាយរលំឬខូចខាតពេលមានខ្យល់ព្យុះបក់បោកម្តងៗ។ |
| Climate change adaptation (ការបន្សាំទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ) | ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ ឬបច្ចេកទេសក្នុងផលិតកម្មកសិកម្ម (ដូចជាការប្តូរទៅដាំពូជស្រូវធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត ឬទឹកប្រៃ) ដើម្បីអាចបន្តការដាំដុះ និងរក្សាទិន្នផលបាន ទោះបីជាអាកាសធាតុមានការប្រែប្រួលខុសប្រក្រតីក្តី។ | ដូចជាការត្រៀមទិញឆ័ត្រ និងអាវភ្លៀងទុកជាមុន ពេលយើងដឹងថារដូវនេះមេឃនឹងធ្លាក់ភ្លៀងខុសធម្មតាដោយសារការប្រែប្រួលរដូវកាល។ |
| Livelihoods (មុខរបរចិញ្ចឹមជីវិត) | សំណុំនៃសកម្មភាព ធនធាន (ដីធ្លី ចំណេះដឹង ដើមទុន) និងវិធីសាស្ត្រនានាដែលបុគ្គល ឬគ្រួសារមួយប្រើប្រាស់ដើម្បីស្វែងរកប្រាក់ចំណូល និងទ្រទ្រង់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ។ | ដូចជាម៉ាស៊ីនរថយន្តដែលជួយរុញច្រានគ្រួសារមួយឱ្យមានហូបចុក មានសម្លៀកបំពាក់ និងអាចរស់រានមានជីវិតដើរទៅមុខជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
