បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះដោះស្រាយបញ្ហានៃការកើនឡើងសំណល់ និងការអនុវត្តការបែងចែកសំណល់កែច្នៃមិនបានល្អក្នុងចំណោមសិស្សវិទ្យាល័យនៅក្នុងស្រុកមឿង ខេត្តច័ន្ទបុរី ដោយមានគោលបំណងកំណត់កត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់អាកប្បកិរិយាទាំងនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ នេះគឺជាការស្រាវជ្រាវពិពណ៌នាបែបកាត់ទទឹង (Cross-sectional descriptive research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីសិស្សចំនួន 424 នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Stepwise Multiple Regression តម្រែតម្រង់ពហុគុណជាជំហានៗ |
អាចកំណត់អត្តសញ្ញាណអថេរឯករាជ្យដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុត និងកាត់បន្ថយបញ្ហាអថេរជាន់គ្នា (Multicollinearity) ក្នុងការទស្សន៍ទាយ។ | ទិន្នន័យអាចមានភាពលម្អៀងទៅលើគំរូជាក់លាក់ ហើយវាមិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលដោយផ្ទាល់នោះទេ។ | បានរកឃើញកត្តាសំខាន់៥ (ការទទួលបានព័ត៌មាន, អាកប្បកិរិយា, ចំណេះដឹង, យេនឌ័រ, និងការយល់ឃើញពីទីតាំង) ដែលអាចរួមគ្នាព្យាករណ៍ទម្លាប់បែងចែកសំណល់បាន ១៦.៥%។ |
| Descriptive Statistics ស្ថិតិពិពណ៌នា |
ងាយស្រួលក្នុងការសង្ខេប និងបង្ហាញទិន្នន័យប្រជាសាស្ត្រ (មធ្យមភាគ ភាគរយ កម្រិតគម្លាតស្តង់ដារ) ឱ្យងាយយល់និងឃើញរូបភាពរួម។ | មិនអាចវាស់ស្ទង់ទំនាក់ទំនងស៊ីជម្រៅ ឬអំណាចនៃការព្យាករណ៍រវាងកត្តាផ្សេងៗបានឡើយ។ | បានបង្ហាញថាសិស្ស ៦១.៨% មានអាកប្បកិរិយាបែងចែកសំណល់កែច្នៃក្នុងកម្រិតមធ្យមភាគ (១៨.៩/៣០ ពិន្ទុ)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវប្រភេទនេះទាមទារធនធានតិចតួចលើផ្នែករឹង ប៉ុន្តែត្រូវការកម្មវិធីស្ថិតិ និងពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការចុះប្រមូលទិន្នន័យផ្ទាល់នៅតាមសាលារៀន។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយផ្តោតតែលើសិស្សវិទ្យាល័យនៅស្រុកមឿង ខេត្តច័ន្ទបុរី ប្រទេសថៃ ដែលមានអាយុចន្លោះពី ១២ ទៅ ១៩ ឆ្នាំ។ ទិន្នន័យនេះអាចមានភាពលម្អៀងទៅរកបរិបទសង្គម និងប្រព័ន្ធអប់រំថៃនៅតំបន់ទីក្រុង ដែលប្រហែលជាមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងស្រុងទៅនឹងតំបន់ជនបទ ឬប្រទេសដែលមានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំណល់ខុសគ្នាដូចជាកម្ពុជានោះទេ។
ទោះបីជាបរិបទខុសគ្នាបន្តិចបន្តួចក្តី ក្របខ័ណ្ឌនៃការសិក្សានេះមានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់កម្ពុជា ក្នុងការរចនាកម្មវិធីអប់រំបរិស្ថាននៅតាមសាលារៀន។
ការស្វែងយល់ពីកត្តាអាកប្បកិរិយាទាំងនេះ ជួយឱ្យអ្នករៀបចំគោលនយោបាយនៅកម្ពុជាអាចផ្លាស់ប្តូរពីការត្រឹមតែផ្តល់ចំណេះដឹង ទៅជាការរៀបចំហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធុងសំរាម និងការជំរុញសកម្មភាពជាក់ស្តែង។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| PRECEDE-PROCEED Model | ជាក្របខ័ណ្ឌទ្រឹស្តីសម្រាប់រៀបចំផែនការ អនុវត្ត និងវាយតម្លៃកម្មវិធីអប់រំសុខភាព ឬការផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយា ដោយវិភាគលើកត្តាដើមហេតុ (Predisposing), កត្តាជួយសម្រួល (Enabling), និងកត្តាជំរុញ (Reinforcing)។ | ដូចជាប្លង់មេក្នុងការសាងសង់ផ្ទះ ដែលប្រាប់យើងពីជំហានត្រូវធ្វើមុនពេលសាងសង់ ការជ្រើសរើសសម្ភារៈ និងការត្រួតពិនិត្យពេលសង់រួច។ |
| Stepwise Multiple Regression | ជាវិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងរកអថេរឯករាជ្យណាខ្លះ (ឧទាហរណ៍៖ អាយុ យេនឌ័រ ចំណេះដឹង) ដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតក្នុងការទស្សន៍ទាយលទ្ធផលណាមួយ (អថេរតាម) ដោយបញ្ចូល ឬដកអថេរចេញម្តងមួយៗដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ | ដូចជាការសាកល្បងដាក់គ្រឿងផ្សំម្តងមួយមុខៗចូលក្នុងសម្ល ដើម្បីរកមើលថាគ្រឿងផ្សំណាខ្លះដែលធ្វើឱ្យសម្លនោះមានរសជាតិឆ្ងាញ់បំផុត។ |
| Social Cognitive Theory | ជាទ្រឹស្តីចិត្តសាស្ត្រដែលពន្យល់ថា មនុស្សរៀនសូត្រ និងផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាតាមរយៈការសង្កេតអ្នកដទៃ និងអន្តរកម្មទៅវិញទៅមករវាងកត្តាផ្ទាល់ខ្លួន បរិស្ថាន និងអាកប្បកិរិយា។ | ដូចជាកូនក្មេងម្នាក់រៀនពីរបៀបជិះកង់ដោយគ្រាន់តែអង្គុយមើលបងប្រុសរបស់គេជិះជាញឹកញាប់ រួចយកមកអនុវត្តតាម។ |
| Predisposing Factors | គឺជាកត្តាផ្ទៃក្នុងរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ដូចជាចំណេះដឹង អាកប្បកិរិយា ជំនឿ និងតម្លៃ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះជំរុញឱ្យពួកគេមានឆន្ទៈ ឬសម្រេចចិត្តធ្វើសកម្មភាពណាមួយ។ | ដូចជាគ្រាប់ពូជនៅក្នុងដី ដែលមានសក្តានុពលដុះជាដើមឈើ ប្រសិនបើមានលក្ខខណ្ឌអំណោយផល។ |
| Enabling Factors | ជាកត្តាខាងក្រៅ ដូចជាការមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (ធុងសំរាមត្រឹមត្រូវ) ពេលវេលា ឬទីតាំង ដែលជួយសម្រួលឱ្យបុគ្គលម្នាក់អាចអនុវត្តអាកប្បកិរិយាដែលគេចង់ធ្វើបានយ៉ាងងាយស្រួល។ | ដូចជាការមានផ្លូវកៅស៊ូស្អាត និងភ្លើងស្តុប ដែលជួយសម្រួលឱ្យអ្នកបើកបរអាចធ្វើដំណើរដល់គោលដៅបានលឿននិងសុវត្ថិភាព។ |
| Cronbach's Alpha Coefficient | ជារង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់ "ភាពជឿជាក់" (Reliability) ឬភាពស៊ីចង្វាក់គ្នានៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់នោះពិតជាកំពុងវាស់ស្ទង់នូវគោលគំនិតតែមួយដែរឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់វត្ថុមួយនៅលើជញ្ជីងដដែល ៥ ដង ហើយជញ្ជីងនោះបង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នារហូត ដែលសបញ្ជាក់ថាវាអាចទុកចិត្តបាន។ |
| Index of Item-Objective Congruence (IOC) | ជាវិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃសុពលភាពខ្លឹមសារនៃកម្រងសំណួរ ដោយឱ្យអ្នកជំនាញពិនិត្យមើលថាតើសំណួរនីមួយៗពិតជាស្រប និងអាចវាស់ស្ទង់គោលបំណងនៃការស្រាវជ្រាវបានត្រឹមត្រូវឬទេ។ | ដូចជាការយកសំបុត្រយន្តហោះទៅឱ្យបុគ្គលិកត្រួតពិនិត្យមើលថា តើវាពិតជាសំបុត្រសម្រាប់ជើងហោះហើរដែលយើងត្រូវជិះប្រាកដមែនឬអត់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
