Original Title: Sustainability Assessment of the Rural Clean Water Supply System in Hai Phong City
Source: doi.org/10.31817/vjas.2021.4.3.10
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

ការវាយតម្លៃនិរន្តរភាពនៃប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតជនបទនៅទីក្រុង Hai Phong

ចំណងជើងដើម៖ Sustainability Assessment of the Rural Clean Water Supply System in Hai Phong City

អ្នកនិពន្ធ៖ Nguyen Thi Thu Quynh (Faculty of Economics and Rural Development, Vietnam National University of Agriculture), Nguyen Quoc Hung (Ministry Office, Ministry of Environment and Natural Resources)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2021, Vietnam Journal of Agricultural Sciences

វិស័យសិក្សា៖ Rural Development

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះវាយតម្លៃពីបញ្ហាប្រឈមនិងកម្រិតនៃនិរន្តរភាពនៃប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតនៅតំបន់ជនបទក្នុងទីក្រុង Hai Phong ដែលមានរោងចក្រមួយចំនួនធំកំពុងដំណើរការក្នុងស្ថានភាពមិនមានប្រសិទ្ធភាព។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រសិក្សាពីឯកសារ និងការវាយតម្លៃលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យចំនួន ៦ ដោយផ្អែកលើមាត្រដ្ឋាន Likert ៣ ចំណុចដើម្បីវាស់ស្ទង់កម្រិតនិរន្តរភាព។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Multi-Criteria Assessment Method (6 Criteria with 3-point Likert Scale)
វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃពហុលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ (ប្រើមាត្រដ្ឋាន Likert ៣ ចំណុច)
ផ្តល់ការវាយតម្លៃគ្រប់ជ្រុងជ្រោយលើទិដ្ឋភាពបច្ចេកទេស ហិរញ្ញវត្ថុ និងធនធានមនុស្ស ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកំណត់ចំណុចខ្សោយជាក់លាក់របស់ប្រព័ន្ធទឹក។ ទាមទារទិន្នន័យលម្អិតពីប្រតិបត្តិការរោងចក្រនីមួយៗ ហើយអាចមានភាពលំអៀងប្រសិនបើវាយតម្លៃដោយផ្អែកលើតែរបាយការណ៍របស់ម្ចាស់អាជីវកម្ម។ ប្រព័ន្ធទឹកស្អាតទទួលបានពិន្ទុ ១២,៩/១៨ (កម្រិតនិរន្តរភាពមធ្យម) ដោយបញ្ហាធំបំផុតគឺសមត្ថភាពរោងចក្រ និងហិរញ្ញវត្ថុ។
Coverage-based Assessment (Traditional Statistical Reporting)
ការវាយតម្លៃផ្អែកលើការគ្របដណ្ដប់សេវា (ការរាយការណ៍ស្ថិតិជាប្រពៃណី)
ងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យ និងបង្ហាញជាតួលេខរួម ដែលល្អសម្រាប់ការបង្ហាញពីសមិទ្ធផលនៃគោលនយោបាយរដ្ឋ។ មិនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីគុណភាពសេវាកម្ម ហានិភ័យហិរញ្ញវត្ថុ ឬរោងចក្រដែលដំណើរការមិនមានប្រសិទ្ធភាព និងក្ស័យធនឡើយ។ បង្ហាញត្រឹមថា ៩២,១% នៃគ្រួសារមានទឹកប្រើប្រាស់ ប៉ុន្តែមិនបានបង្ហាញថារោងចក្រ ៣០ បានបិទទ្វារ។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការសិក្សាឯកសារ និងទិន្នន័យបន្ទាប់បន្សំពីរដ្ឋាភិបាល ដោយមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ ឬការចុះស្ទង់មតិទ្រង់ទ្រាយធំនោះទេ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅទីក្រុង Hai Phong ប្រទេសវៀតណាម ដោយផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើរបាយការណ៍ផ្លូវការរបស់រដ្ឋាភិបាល។ ការមិនមានបញ្ចូលទិន្នន័យបឋមពីការស្ទង់មតិប្រជាជន ដែលជាអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ អាចធ្វើឱ្យលទ្ធផលមានភាពលំអៀង ឬបិទបាំងបញ្ហាគុណភាពទឹកជាក់ស្តែងនៅតាមខ្នងផ្ទះ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការពឹងផ្អែកតែលើរបាយការណ៍របស់អាជ្ញាធរ ដោយមិនផ្ទៀងផ្ទាត់ជាមួយសហគមន៍ អាចធ្វើឱ្យការវាយតម្លៃនិរន្តរភាពខុសពីការពិត។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រវាយតម្លៃនេះមានសារៈសំខាន់ និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់វិស័យផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាតនៅតាមតំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា។

ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វាយតម្លៃនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយនៅកម្ពុជាអាចកំណត់គោលដៅជួយសង្គ្រោះរោងចក្រទឹកដែលខ្សោយហិរញ្ញវត្ថុ និងធានាថាការវិនិយោគថ្មីៗមិនក្លាយជាគម្រោងបរាជ័យក្នុងរយៈពេលវែង។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. កំណត់ និងកែសម្រួលលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យ (Customize Assessment Criteria): សិក្សាពីលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យទាំង ៦ នៅក្នុងឯកសារនេះ រួចកែសម្រួលវាឱ្យស្របតាមបរិបទកម្ពុជា ដោយបន្ថែមសូចនាករ 'ការចូលរួមរបស់សហគមន៍'។ អ្នកអាចរៀបចំតារាងពិន្ទុវាយតម្លៃ (Scoring Matrix) នៅក្នុង MS ExcelGoogle Sheets
  2. ប្រមូលទិន្នន័យពីប្រតិបត្តិករទឹកស្អាត (Data Collection from Operators): ប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ប្រមូលទិន្នន័យឌីជីថលដូចជា KoboToolboxODK Collect ដើម្បីចុះប្រមូលទិន្នន័យស្តីពី សមត្ថភាពផលិតជាក់ស្តែង បច្ចេកវិទ្យាដែលកំពុងប្រើប្រាស់ និងស្ថានភាពចំណូលចំណាយ ពីប្រតិបត្តិករទឹកឯកជននៅតាមស្រុកគោលដៅ។
  3. ចុះស្ទង់មតិប្រជាពលរដ្ឋ (Conduct User Surveys): ដើម្បីជៀសវាងភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias) ត្រូវធ្វើការសម្ភាសន៍ដោយផ្ទាល់ជាមួយប្រជាពលរដ្ឋអំពី គុណភាពទឹក ភាពទៀងទាត់នៃការផ្គត់ផ្គង់ និងកម្រិតនៃការពេញចិត្ត តាមរយៈការប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរ (Questionnaire) ខ្លីៗ។
  4. វិភាគនិរន្តរភាព និងរៀបចំផែនទីបញ្ហា (Analyze Sustainability and Map Issues): ប្រើប្រាស់ SPSS ឬគណនាក្នុង Excel ដើម្បីទាញរកពិន្ទុនិរន្តរភាពរួម (Total Sustainability Score) សម្រាប់ស្ថានីយនីមួយៗ រួចប្រើប្រាស់កម្មវិធី QGIS ដើម្បីបង្កើតផែនទីបង្ហាញពីតំបន់ដែលមានហានិភ័យខ្ពស់នៃការខ្វះខាតទឹកស្អាត។
  5. ស្នើដំណោះស្រាយផ្អែកលើទិន្នន័យ (Propose Data-Driven Solutions): សរសេររបាយការណ៍អនុសាសន៍គោលនយោបាយ ដោយផ្តោតលើការកែលម្អចំណុចដែលទទួលបានពិន្ទុទាប ឧទាហរណ៍៖ ការបង្កើតយុទ្ធនាការផ្សព្វផ្សាយដើម្បីបង្កើនការប្រើប្រាស់ទឹក ឬការផ្តល់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដល់បុគ្គលិករោងចក្រទឹក។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Likert's 3-point scale (មាត្រដ្ឋាន Likert ៣ ចំណុច) វិធីសាស្ត្រវាស់ស្ទង់កម្រិតនៃការវាយតម្លៃទៅលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យណាមួយ ដោយបែងចែកជា ៣ កម្រិត (ឧទាហរណ៍៖ មិនមាននិរន្តរភាព មាននិរន្តរភាពកម្រិតមធ្យម និងមាននិរន្តរភាព) ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការប្រមូលនិងវិភាគទិន្នន័យជាតួលេខ។ ដូចជាការឱ្យផ្កាយវាយតម្លៃសេវាកម្ម ដោយជ្រើសរើសរវាងជម្រើស៣ គឺ "អាក្រក់" "មធ្យម" ឬ "ល្អ"។
Cost recovery (ការប្រមូលថ្លៃដើមត្រឡប់មកវិញ) ស្ថានភាពហិរញ្ញវត្ថុដែលរោងចក្រ ឬអាជីវកម្មអាចរកចំណូលបានគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីទូទាត់លើការចំណាយប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃរបស់ខ្លួន ដោយមិនមានការខាតបង់ប្រាក់ ប៉ុន្តែក៏មិនទាន់ទទួលបានប្រាក់ចំណេញនោះដែរ។ ដូចជាការលក់នំដែលចំណាយដើមទុន ១ ម៉ឺនរៀល ហើយលក់ដាច់អស់បានប្រាក់ ១ ម៉ឺនរៀលមកវិញគត់។
Design capacity (សមត្ថភាពរចនា / សមត្ថភាពផលិតតាមស្តង់ដារ) បរិមាណអតិបរមានៃទឹកស្អាតដែលរោងចក្រមួយត្រូវបានរចនានិងសាងសង់ឡើងដើម្បីផលិតបានក្នុងមួយថ្ងៃ ក្នុងស្ថានភាពប្រតិបត្តិការដែលដំណើរការល្អបំផុតដោយគ្មានបញ្ហាបច្ចេកទេស។ ដូចជាចំណុះអតិបរមានៃធុងទឹកមួយដែលអាចផ្ទុកទឹកបាន ១០០ លីត្រ ប្រសិនបើយើងចាក់វាឱ្យពេញប្រៀប។
Policy of socializing (គោលនយោបាយសង្គមូបនីយកម្ម) គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋក្នុងការកៀរគរនិងលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការចូលរួមវិនិយោគទុនពីវិស័យឯកជន អាជីវកម្ម និងប្រជាពលរដ្ឋ ជំនួសឱ្យការផ្អែកលើការប្រើប្រាស់ថវិការដ្ឋទាំងស្រុង ដើម្បីអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ទឹក។ ដូចជាការរៃអង្គាសប្រាក់ពីអ្នកភូមិនិងសប្បុរសជនដើម្បីសាងសង់សាលាឃុំ ជំនួសឱ្យការរង់ចាំតែលុយពីរដ្ឋាភិបាល។
Water transfer stations (ស្ថានីយផ្ទេរទឹក / ស្ថានីយបូមទឹកបន្ត) ទីតាំងដែលពីមុនជារោងចក្រផលិតទឹកស្អាតខ្នាតតូច ប៉ុន្តែក្រោយមកត្រូវបានប្តូរទៅជាកន្លែងត្រឹមតែស្តុកនិងបូមបញ្ជូនទឹកស្អាតបន្តពីរោងចក្រធំៗនៅទីក្រុង ទៅកាន់បណ្តាញចែកចាយនៅតាមតំបន់ជនបទវិញ។ ដូចជាឃ្លាំងស្តុកទំនិញបោះដុំនៅតាមខេត្ត ដែលទទួលទំនិញពីរោងចក្រធំនៅរាជធានី រួចចែកចាយបន្តទៅតាមតូបលក់រាយ។
National Technical Standards (ស្តង់ដារបច្ចេកទេសជាតិ) បទដ្ឋាននិងសូចនាករគុណភាពទឹកជាផ្លូវការដែលកំណត់ដោយរដ្ឋាភិបាល (ដូចជា QCVN01 ឬ QCVN02) ដើម្បីធានាថាទឹកដែលផលិតចេញមកគ្មានសារធាតុពុល គ្មានមេរោគ និងមានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ ឬផឹកដោយផ្ទាល់។ ដូចជាវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់គុណភាពចំណីអាហារ ដែលធានាថាអាហារនោះមានអនាម័យនិងមិនធ្វើឱ្យយើងឈឺពេលបរិភោគ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖