បញ្ហា (The Problem)៖ និស្សិតគិលានុបដ្ឋាយិកាតែងតែប្រឈមមុខនឹងភាពតានតឹងក្នុងការសិក្សានិងការអនុវត្តការងារ ដែលបណ្តាលឱ្យខ្វះការថែទាំសុខុមាលភាពផ្លូវវិញ្ញាណខ្លួនឯងនិងអ្នកជំងឺ ទាមទារឱ្យមានកម្មវិធីអប់រំដើម្បីជួយលើកកម្ពស់ផ្នែកនេះ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវពាក់កណ្តាលពិសោធន៍នេះបានប្រើប្រាស់ក្រុមនិស្សិតគិលានុបដ្ឋាយិកាចំនួន២ក្រុម (ក្រុមពិសោធន៍ និងក្រុមត្រួតពិនិត្យ) ដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃកម្មវិធីអប់រំ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Contemplative Education Program (CEP) កម្មវិធីអប់រំសមាធិបញ្ញា (ក្រុមពិសោធន៍) |
ជួយឱ្យនិស្សិតបើកចិត្តទូលាយ យល់ពីខ្លួនឯងនិងអ្នកដទៃ ព្រមទាំងអាចផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតតាមរយៈការពិភាក្សា និងការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គម។ | ទាមទារពេលវេលាអនុវត្តរហូតដល់ ៨ សប្តាហ៍ និងតម្រូវឱ្យមានអ្នកសម្របសម្រួល (Facilitators) ដែលមានបទពិសោធន៍ខ្ពស់។ | ពិន្ទុសុខុមាលភាពផ្លូវវិញ្ញាណកើនឡើងពី ៤.០៥ ដល់ ៤.២៥ (កម្រិត p < .001)។ |
| Normal Education Program with Dharma Retreat កម្មវិធីសិក្សាធម្មតាដែលមានការចូលរួមជំរុំធម៌ (ក្រុមត្រួតពិនិត្យ) |
ដឹកនាំដោយព្រះសង្ឃនិងគ្រូដែលមានបទពិសោធន៍ជ្រៅជ្រះ ចំណាយពេលខ្លី (ត្រឹម ៣ ថ្ងៃ) ប៉ុន្តែមានការអនុវត្តសមាធិស៊ីជម្រៅ។ | ខ្វះការតាមដានជាប្រចាំ និងមិនមានការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍អនឡាញដើម្បីគាំទ្រការរៀនសូត្រជាបន្តបន្ទាប់ដូចកម្មវិធី ៨សប្តាហ៍នោះទេ។ | ពិន្ទុសុខុមាលភាពផ្លូវវិញ្ញាណកើនឡើងពី ៣.៩៣ ដល់ ៤.៣៣ (ខ្ពស់ជាងក្រុមពិសោធន៍បន្តិច តែមិនមានន័យធៀបផ្នែកស្ថិតិ p > .05)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការអនុវត្តកម្មវិធីនេះទាមទារធនធានពេលវេលា បុគ្គលិកសម្របសម្រួល និងឧបករណ៍បច្ចេកវិទ្យាខ្លះៗ ប៉ុន្តែមិនចំណាយថវិកាច្រើនឡើយ។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែលើនិស្សិតគិលានុបដ្ឋាយិកាឆ្នាំទី៣ ចំនួន ៧៩នាក់ មកពីមហាវិទ្យាល័យចំនួន២ នៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសថៃប៉ុណ្ណោះ។ លទ្ធផលអាចរងឥទ្ធិពលពីកម្មវិធីសិក្សាខុសគ្នារវាងសាលាទាំងពីរ (ឧទាហរណ៍ ក្រុមមួយមានការរៀបចំជំរុំធម៌ដោយស្ថាប័ន)។ សម្រាប់កម្ពុជា ការយល់ដឹងពីឥទ្ធិពលនៃកម្មវិធីអប់រំបែបព្រះពុទ្ធសាសនា ឬសមាធិគឺមានសារៈសំខាន់ ព្រោះបរិបទសាសនានិងវប្បធម៌មានភាពស្រដៀងគ្នាច្រើន។
វិធីសាស្រ្តអប់រំសមាធិបញ្ញានេះមានសក្តានុពលខ្ពស់ក្នុងការយកមកអនុវត្តនៅក្នុងវិស័យអប់រំសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងសុខភាពផ្លូវចិត្តនិស្សិតនិងអ្នកជំងឺ។
សរុបមក ការសាកល្បងនិងអនុវត្តកម្មវិធីនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយភាពតានតឹងរបស់និស្សិតពេទ្យកម្ពុជា និងលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការថែទាំអ្នកជំងឺឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងដោយយកចិត្តទុកដាក់លើផ្នែកវិញ្ញាណ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Contemplative education | វិធីសាស្រ្តអប់រំដែលផ្តោតលើការអភិវឌ្ឍផ្នែកខាងក្នុងរបស់បុគ្គល ដូចជាការយល់ដឹងពីខ្លួនឯង ការបើកចិត្តទូលាយ និងការស្វែងយល់ពីតម្លៃនៃជីវិតតាមរយៈការធ្វើសមាធិ ការសន្ទនាប្រកបដោយការយកចិត្តទុកដាក់ និងការឆ្លុះបញ្ចាំង។ | ដូចជាការបង្រៀនសិស្សឱ្យចេះឆ្លុះកញ្ចក់មើលចិត្តខ្លួនឯង ដើម្បីយល់ពីអារម្មណ៍ និងគោលបំណងក្នុងជីវិត ជាជាងការបង្ខំឱ្យទន្ទេញតែមេរៀនពីសៀវភៅ។ |
| Spiritual well-being | ស្ថានភាពដែលបុគ្គលម្នាក់មានសេចក្តីស្ងប់ក្នុងចិត្ត ស្គាល់អត្ថន័យ និងគោលដៅនៃជីវិតខ្លួនឯង ព្រមទាំងមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយខ្លួនឯង អ្នកដទៃ និងបរិស្ថានជុំវិញ។ | ដូចជាដើមឈើដែលមានឫសចាក់ជ្រៅរឹងមាំ ទោះជាមានខ្យល់ព្យុះ (បញ្ហាជីវិត) យ៉ាងណាក៏នៅតែអាចឈររឹងប៉ឹងដោយក្តីស្ងប់ក្នុងចិត្ត។ |
| Quasi-experimental research | ទម្រង់នៃការស្រាវជ្រាវដែលស្រដៀងនឹងការពិសោធន៍ពិតប្រាកដ ប៉ុន្តែមិនអាចធ្វើការជ្រើសរើសក្រុមសំណាកដោយចៃដន្យទាំងស្រុង (Random assignment) ទៅក្នុងក្រុមពិសោធន៍និងក្រុមត្រួតពិនិត្យបានដោយសារកត្តាជាក់ស្តែងមួយចំនួន។ | ដូចជាការសាកល្បងថ្នាំថ្មីលើអ្នកជំងឺពីរវួដផ្សេងគ្នា ដែលយើងមិនអាចចាប់ឆ្នោតបែងចែកអ្នកជំងឺម្តងម្នាក់ៗបាន តែយើងប្រៀបធៀបលទ្ធផលរវាងវួដទាំងពីរដើម្បីវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាព។ |
| Content analysis | វិធីសាស្រ្តវិភាគទិន្នន័យគុណវិស័យ (Qualitative data) ដោយការអានទិន្នន័យ ចាប់យកអត្ថន័យ បង្កើតកូដ និងចងក្រងជាប្រធានបទធំៗដើម្បីសន្និដ្ឋាននិងពន្យល់ពីទិន្នន័យនោះ។ | ដូចជាការអានសំបុត្រជាច្រើនច្បាប់ រួចរំលេចពាក្យសំខាន់ៗ ដើម្បីសង្ខេបថាតើអ្នកសរសេរទាំងអស់នោះកំពុងនិយាយពីប្រធានបទអ្វីខ្លះជារួម។ |
| Cronbach's alpha coefficient | រង្វាស់ស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់វាយតម្លៃភាពជឿជាក់ (Reliability / Internal consistency) នៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងកម្រងសំណួរនោះវាស់ស្ទង់ពីបញ្ហាតែមួយនិងស៊ីចង្វាក់គ្នាដែរឬទេ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់របស់របរមួយដោយប្រើជញ្ជីង៣ផ្សេងគ្នា បើជញ្ជីងទាំង៣បង្ហាញទម្ងន់ដូចគ្នា មានន័យថាជញ្ជីងទាំងនោះមានភាពជឿជាក់ខ្ពស់ (Cronbach's alpha ខ្ពស់)។ |
| Effect size | រង្វាស់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីទំហំនៃភាពខុសគ្នា ឬកម្រិតនៃឥទ្ធិពលដែលកម្មវិធីអន្តរាគមន៍មានទៅលើអថេរដែលយើងចង់វាស់ស្ទង់ ដោយមិនត្រឹមតែប្រាប់ថាខុសគ្នាទេ តែប្រាប់ថាខុសគ្នាកម្រិតណា។ | ប្រសិនបើតេស្តស្ថិតិប្រាប់យើងថាថ្នាំនេះពិតជាមានប្រសិទ្ធភាពមែននោះ Effect size ជាអ្នកប្រាប់យើងថាថ្នាំនេះមានប្រសិទ្ធភាពខ្លាំងកម្រិតណា (តិចតួច មធ្យម ឬខ្លាំង)។ |
| Paired t-test | វិធីសាស្រ្តស្ថិតិប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមទិន្នន័យពីរដែលជាប់ទាក់ទងគ្នា ជាទូទៅប្រើដើម្បីប្រៀបធៀបពិន្ទុរបស់ក្រុមតែមួយនៅមុនពេលនិងក្រោយពេលទទួលកម្មវិធីអន្តរាគមន៍អ្វីមួយ។ | ដូចជាការវាស់ទម្ងន់របស់សិស្សមួយក្រុមនៅមុនពេលចូលរួមកម្មវិធីហាត់ប្រាណ និងវាស់ទម្ងន់សិស្សដដែលនោះម្តងទៀតនៅក្រោយពេលបញ្ចប់កម្មវិធី រួចប្រៀបធៀបមើលថាតើទម្ងន់ស្រកចុះពិតប្រាកដឬទេ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
