Original Title: ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะโภชนาการของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดเทศบาลตำบลบ้านกลาง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
Source: cmruir.cmru.ac.th
Disclaimer: Summary generated by AI based on the provided document. Please refer to the original paper for full scientific accuracy.

កត្តាដែលជះឥទ្ធិពលដល់ស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កុមារ នៃសង្កាត់បានក្លាង ស្រុកសានប៉ាតង ខេត្តឈៀងម៉ៃ

ចំណងជើងដើម៖ ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะโภชนาการของเด็กในศูนย์พัฒนาเด็กเล็กสังกัดเทศบาลตำบลบ้านกลาง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่

អ្នកនិពន្ធ៖ Weerawan Sirinam (Chiang Mai Rajabhat University)

ឆ្នាំបោះពុម្ព៖ 2018 Chiang Mai Rajabhat University

វិស័យសិក្សា៖ Public Health

១. សេចក្តីសង្ខេបប្រតិបត្តិ (Executive Summary)

បញ្ហា (The Problem)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះមានគោលបំណងវាយតម្លៃស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារតូចៗនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កុមារ និងកំណត់កត្តាគ្រួសារដែលជះឥទ្ធិពលដល់កម្រិតអាហារូបត្ថម្ភទាំងនេះ។

វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្រាវជ្រាវបរិមាណ (Quantitative Research) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីកុមារនិងមាតាបិតា តាមរយៈកម្រងសំណួរ និងការវាស់វែងរាងកាយ។

លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖

២. ការវិភាគលើប្រសិទ្ធភាព និងដែនកំណត់ (Performance & Constraints)

វិធីសាស្ត្រ (Method) គុណសម្បត្តិ (Pros) គុណវិបត្តិ (Cons) លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result)
Anthropometric Assessment (Descriptive Statistics)
ការវាស់វែងរាងកាយ និងស្ថិតិពិពណ៌នា
ងាយស្រួលអនុវត្ត មានស្តង់ដារច្បាស់លាស់ (ក្រាហ្វលូតលាស់) និងផ្តល់រូបភាពជាក់ស្តែងអំពីស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារ។ មិនអាចពន្យល់ពីមូលហេតុស៊ីជម្រៅដែលធ្វើឱ្យកុមារខ្វះ ឬលើសអាហារូបត្ថម្ភនោះទេ។ រកឃើញថាកុមារ ៨១,៨% មានអាហារូបត្ថម្ភធម្មតា ៧,១% ក្រោមកម្រិតស្តង់ដារ និង ១១,១% លើសកម្រិតស្តង់ដារ។
Multiple Regression Analysis
ការវិភាគតំរែតំរង់ពហុគុណដើម្បីស្វែងរកកត្តាជះឥទ្ធិពល
អាចកំណត់បានយ៉ាងច្បាស់អំពីទំនាក់ទំនង និងឥទ្ធិពលនៃកត្តាផ្សេងៗ (ចំណេះដឹង អាកប្បកិរិយា ការអនុវត្ត) ទៅលើអាហារូបត្ថម្ភ។ ទាមទារទិន្នន័យធំ និងត្រឹមត្រូវ ហើយកត្តាដែលបានសិក្សាអាចពន្យល់ពីបំរែបំរួលបានត្រឹមតែ ១៧% (R-square = 0.170) ប៉ុណ្ណោះ។ បង្ហាញថា ចំណេះដឹង (x2), អាកប្បកិរិយា (x3), និងការអនុវត្ត (x4) ពិតជាមានឥទ្ធិពលជាវិជ្ជមានដល់អាហារូបត្ថម្ភកុមារ (p < 0.05)។

ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនទាមទារធនធានបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នោះទេ ប៉ុន្តែទាមទារឧបករណ៍វាស់វែងរូបរាងកាយស្តង់ដារ និងកម្មវិធីកុំព្យូទ័រសម្រាប់វិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ។

៣. ការពិនិត្យសម្រាប់បរិបទកម្ពុជា/អាស៊ីអាគ្នេយ៍

ភាពលំអៀងនៃទិន្នន័យ (Data Bias)៖

ការសិក្សានេះធ្វើឡើងតែនៅក្នុងមជ្ឈមណ្ឌលអភិវឌ្ឍន៍កុមារចំនួន ៤ ក្នុងសង្កាត់ Banklang ខេត្ត Chiang Mai ដោយផ្តោតលើគ្រួសារដែលមានចំណូលមធ្យម និងប្រកបមុខរបរស៊ីឈ្នួល (៦០,៨%)។ ទិន្នន័យនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីបរិបទសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចពាក់កណ្តាលទីក្រុង/ជនបទក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានលក្ខណៈស្រដៀងនឹងតំបន់មួយចំនួននៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែការអនុវត្តនៅកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវគិតគូរពីភាពខុសគ្នានៃរបបអាហារក្នុងស្រុក និងកម្រិតយល់ដឹងរបស់មាតាបិតានៅតំបន់ជនបទដាច់ស្រយាល។

លទ្ធភាពនៃការអនុវត្ត (Applicability)៖

វិធីសាស្ត្រនៃការស្រាវជ្រាវនេះមានអត្ថប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងលើកកម្ពស់ស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភកុមារតូចៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

សរុបមក ការយកគំរូស្រាវជ្រាវនេះទៅអនុវត្ត នឹងជួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាបង្កើតគោលនយោបាយអាហារូបត្ថម្ភដែលផ្តោតលើការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថ និងការពង្រឹងចំណេះដឹងរបស់គ្រួសារប្រកបដោយនិរន្តរភាព។

៤. ផែនការសកម្មភាពសម្រាប់និស្សិត (Actionable Roadmap)

ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖

  1. សិក្សាពីស្តង់ដារលូតលាស់របស់កុមារ: និស្សិតត្រូវស្វែងយល់ពីរបៀបប្រើប្រាស់ក្រាហ្វលូតលាស់របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO Growth Charts) ដើម្បីប្រៀបធៀបទម្ងន់ធៀបនឹងកម្ពស់ (Weight-for-Height) ក្នុងការកំណត់ស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភ។
  2. បង្កើតនិងធ្វើតេស្តកម្រងសំណួរ (KAP Survey): រៀបចំកម្រងសំណួរវាយតម្លៃ ចំណេះដឹង អាកប្បកិរិយា និងការអនុវត្ត (KAP) របស់មាតាបិតា ហើយត្រូវធ្វើតេស្តសុពលភាព (Validity) ដោយប្រើ Content Validity Index (CVI) និង Cronbach's Alpha
  3. ការប្រមូលទិន្នន័យជាក់ស្តែង និងវាស់វែងរាងកាយ: ចុះប្រមូលទិន្នន័យនៅតាមសាលាមត្តេយ្យ ឬសហគមន៍ ដោយប្រើប្រាស់ឧបករណ៍វាស់កម្ពស់ និងជញ្ជីងថ្លឹងទម្ងន់ស្តង់ដារ ព្រមទាំងសម្ភាសមាតាបិតាដោយផ្ទាល់។
  4. ការវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិ: ប្រើប្រាស់កម្មវិធីដូចជា SPSSR ដើម្បីធ្វើការវិភាគ Descriptive Statistics និង Multiple Regression ស្វែងរកកត្តាដែលជះឥទ្ធិពលខ្លាំងជាងគេទៅលើអាហារូបត្ថម្ភ។
  5. សរសេររបាយការណ៍ និងផ្តល់អនុសាសន៍: សង្ខេបលទ្ធផលដែលទទួលបាន និងស្នើជាកម្មវិធីអន្តរាគមន៍ (Intervention Programs) ដូចជា ការបើកវគ្គបង្រៀនធ្វើម្ហូបដល់មាតាបិតា ដោយផ្អែកលើចំណុចខ្វះខាតដែលរកឃើញពីការវិភាគទិន្នន័យ។

៥. វាក្យសព្ទបច្ចេកទេស (Technical Glossary)

ពាក្យបច្ចេកទេស ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition)
Anthropometric Assessment គឺជាការវាស់វែងទំហំនិងសមាមាត្រនៃរូបរាងកាយមនុស្ស (ដូចជាកម្ពស់និងទម្ងន់) ដើម្បីយកទៅប្រៀបធៀបជាមួយក្រាហ្វស្តង់ដារ ក្នុងការវាយតម្លៃពីការលូតលាស់និងស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភរបស់កុមារ។ ដូចជាជាងកាត់ដេរដែលយកខ្សែម៉ែត្រទៅវាស់ខ្លួនភ្ញៀវ តែនៅទីនេះគ្រូពេទ្យវាស់កម្ពស់និងថ្លឹងទម្ងន់កុមារដើម្បីមើលថាតើពួកគេលូតលាស់បានល្អឬទេ។
Multiple Regression Analysis គឺជាវិធីសាស្ត្រវិភាគទិន្នន័យស្ថិតិដែលប្រើដើម្បីស្វែងរកទំហំនៃឥទ្ធិពលរបស់កត្តាផ្សេងៗជាច្រើន (ដូចជាចំណេះដឹង អាកប្បកិរិយា និងការអនុវត្ត) ទៅលើលទ្ធផលតែមួយ (ស្ថានភាពអាហារូបត្ថម្ភ) ក្នុងពេលតែមួយ។ ដូចជាការភ្លក់មុខម្ហូបមួយចាន ដើម្បីស្វែងរកថាតើគ្រឿងផ្សំមួយណា (អំបិល ស្ករ ឬប៊ីចេង) ដែលជាកត្តាចម្បងធ្វើឱ្យម្ហូបនោះមានរសជាតិឆ្ងាញ់ជាងគេបំផុត។
Content Validity Index (CVI) គឺជារង្វាស់ដែលផ្ទៀងផ្ទាត់និងគណនាដោយក្រុមអ្នកជំនាញ ដើម្បីបញ្ជាក់ថាកម្រងសំណួរដែលបានបង្កើតឡើង ពិតជាអាចវាស់វែងបានចំគោលដៅនូវអ្វីដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់វាស់វែងប្រាកដមែន។ ដូចជាការយកមាសទៅឱ្យជាងមាសពិនិត្យនិងកោសសាកល្បងសិន មុននឹងយើងយកវាទៅលក់ឬប្រើប្រាស់ដើម្បីធានាថាវាជាមាសសុទ្ធ។
Cronbach's Alpha Coefficient គឺជារូបមន្តស្ថិតិសម្រាប់ពិនិត្យមើលភាពជឿជាក់ (Reliability) នៃកម្រងសំណួរ ថាតើសំណួរទាំងអស់នៅក្នុងក្រុមតេស្តតែមួយទទួលបានចម្លើយដែលស៊ីសង្វាក់គ្នាឬទេ។ ដូចជាការបាញ់កាំភ្លើងទៅលើផ្ទាំងស៊ីបជាច្រើនដង ប្រសិនបើគ្រាប់កាំភ្លើងបុកចំទីតាំងដដែលៗ នោះបញ្ជាក់ថាកាំភ្លើងនោះមានភាពជាក់លាក់និងអាចជឿទុកចិត្តបាន។
Growth Spurt គឺជាដំណាក់កាលដែលរាងកាយរបស់កុមារមានការលូតលាស់លឿនខុសពីធម្មតាក្នុងរយៈពេលខ្លី ដែលជាពេលរាងកាយទាមទារនូវសារធាតុចិញ្ចឹមខ្ពស់បំផុត ជាពិសេសជាតិដែក និងប្រូតេអ៊ីន។ ដូចជាដើមឈើដែលស្រាប់តែលូតកម្ពស់យ៉ាងលឿនក្នុងរដូវវស្សាក្រោយពីទទួលបានទឹកភ្លៀងនិងជីគ្រប់គ្រាន់។
Malnutrition គឺជាស្ថានភាពដែលរាងកាយទទួលបានសារធាតុចិញ្ចឹមមិនត្រឹមត្រូវ ដែលអាចជាការខ្វះអាហារូបត្ថម្ភ (ស្គម ក្រិសក្រិន) ឬការលើសអាហារូបត្ថម្ភ (ធាត់ជ្រុល) ដែលសុទ្ធតែប៉ះពាល់ដល់សុខភាព។ ដូចជារថយន្តដែលចាក់សាំងខុសប្រភេទ ឬចាក់សាំងតិចពេក ដែលធ្វើឱ្យម៉ាស៊ីនដើរមិនស្រួល ឬអាចឆាប់ខូច។
Family Food Preparer សំដៅលើសមាជិកក្នុងគ្រួសារ (ភាគច្រើនជាម្តាយ ឬជីដូន) ដែលមានតួនាទីនិងអំណាចចម្បងក្នុងការដើរផ្សារ ចម្អិន និងសម្រេចចិត្តថានឹងផ្តល់អាហារអ្វីខ្លះដល់កុមារប្រចាំថ្ងៃ។ ដូចជាមេចុងភៅប្រចាំភោជនីយដ្ឋាន ដែលជាអ្នកកំណត់មុខម្ហូប និងជ្រើសរើសគ្រឿងទេសទាំងអស់សម្រាប់ភ្ញៀវញ៉ាំ។

៦. ប្រធានបទពាក់ព័ន្ធ (Further Reading)

អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖

ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖