បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះផ្តោតលើការស្វែងយល់ពីស្ថានភាព បញ្ហាសុខភាព និងតម្រូវការនៃការថែទាំមនុស្សចាស់ដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃនៅក្នុងតំបន់ក្រុងឈៀងរ៉ៃ ប្រទេសថៃ ដោយសារតែកង្វះគោលនយោបាយច្បាស់លាស់ និងការកើនឡើងនៃបន្ទុកអ្នកថែទាំ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះបានអនុវត្តតាមគំរូថែទាំជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ (Chronic Care Model) របស់ Wagner ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រគុណភាព និងបរិមាណលើក្រុមគំរូចំនួន ៥០ នាក់។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| In-depth Interviews ការសម្ភាសន៍ស៊ីជម្រៅ |
ទទួលបានទិន្នន័យលម្អិត ស៊ីជម្រៅ និងយល់ច្បាស់ពីអារម្មណ៍ ក៏ដូចជាបញ្ហាផ្ទាល់ខ្លួនរបស់អ្នកជំងឺ និងអ្នកថែទាំគោល។ | ចំណាយពេលវេលាយូរក្នុងការសម្ភាសន៍ម្នាក់ៗ ហើយអាចជួបការលំបាកបើអ្នកជំងឺមានសុខភាពខ្សោយខ្លាំង។ | រកឃើញថាអ្នកជំងឺភាគច្រើនមានបញ្ហាចលនា ហើយអ្នកថែទាំមានភាពតានតឹងនិងរ៉ាប់រងបន្ទុកធ្ងន់ធ្ងរ។ |
| Focus Group Discussions ការពិភាក្សាក្រុម |
ប្រមូលបានគំនិតចម្រុះ និងទូលំទូលាយពីបុគ្គលិកសុខាភិបាល និងអ្នកថែទាំសហគមន៍ក្នុងពេលតែមួយ ព្រមទាំងមានការផ្ទៀងផ្ទាត់មតិគ្នាទៅវិញទៅមក។ | អាចមានបុគ្គលខ្លះមិនហ៊ានបញ្ចេញមតិ ឬការពិភាក្សាអាចត្រូវគ្រប់គ្រងដោយអ្នកដែលពូកែនិយាយជាងគេ។ | រកឃើញថាសហគមន៍មិនមានគោលនយោបាយថែទាំច្បាស់លាស់ និងត្រូវការការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញបន្ថែម។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះទាមទារធនធានមនុស្សជាចម្បង ពិសេសអ្នកស្រាវជ្រាវ ពេលវេលាសម្រាប់ការចុះសម្ភាសន៍ និងកិច្ចសហការពីសហគមន៍។
ការសិក្សានេះធ្វើឡើងនៅតំបន់ក្រុងឈៀងរ៉ៃ ប្រទេសថៃ ដោយមានអ្នកចូលរួមត្រឹមតែ ៥០នាក់ ដែលតំណាងឱ្យបរិបទសង្គមទីក្រុង (Urban society) ដែលមនុស្សរស់នៅដាច់ដោយឡែកពីគ្នា។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារទីក្រុងធំៗដូចជាភ្នំពេញ កំពុងជួបប្រទះការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធសង្គម និងបញ្ហាកង្វះអ្នកថែទាំមនុស្សចាស់ស្រដៀងគ្នានេះ។
លទ្ធផលនៃការសិក្សានេះ មានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ការរៀបចំប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពមនុស្សចាស់នៅក្នុងសហគមន៍នៃប្រទេសកម្ពុជា។
ការពង្រឹងសមត្ថភាពអ្នកស្ម័គ្រចិត្តសហគមន៍ និងការកំណត់គោលនយោបាយគាំទ្រច្បាស់លាស់នៅមូលដ្ឋាន គឺជាដំណោះស្រាយដ៏មានប្រសិទ្ធភាពដែលអាចអនុវត្តបាននៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Chronic Care Model | ជាទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធនៃការថែទាំសុខភាពដែលបង្កើតឡើងដោយ Wagner ដែលផ្តោតលើការផ្តល់សេវាប្រកបដោយគុណភាពដល់អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ដោយមានការចូលរួមសហការគ្នារវាងសហគមន៍ ប្រព័ន្ធសុខាភិបាល ការគាំទ្រការសម្រេចចិត្ត និងការតាមដានទិន្នន័យជាក់លាក់។ | ដូចជាសៀវភៅណែនាំមួយដែលប្រាប់ពីរបៀបធ្វើការរួមគ្នារវាងពេទ្យ គ្រួសារ និងសហគមន៍ ដើម្បីមើលថែអ្នកជំងឺឱ្យបានល្អ និងមានប្រសិទ្ធភាពយូរអង្វែង។ |
| Primary caregivers | សំដៅលើបុគ្គលដែលទទួលបន្ទុកចម្បង ឬជាអ្នកមើលថែទាំផ្ទាល់ដល់អ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ឬមនុស្សចាស់ដែលមិនអាចជួយខ្លួនឯងបាន ដែលភាគច្រើនគឺជាសមាជិកគ្រួសារផ្ទាល់តែម្តង។ | ដូចជាមេគ្រួសារម្នាក់ដែលលះបង់ពេលវេលា និងកម្លាំងច្រើនជាងគេ ដើម្បីមើលថែឪពុកម្តាយចាស់ជរា ឬអ្នកជំងឺប្រចាំកាយនៅក្នុងផ្ទះ។ |
| Purposive sampling | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសក្រុមគំរូសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវ ដោយផ្អែកលើលក្ខណៈវិនិច្ឆ័យជាក់លាក់ណាមួយដែលអ្នកស្រាវជ្រាវចង់សិក្សាដោយផ្ទាល់ មិនមែនជាការជ្រើសរើសដោយចៃដន្យនោះទេ។ | ដូចជាការរើសយកតែផ្លែស្វាយទុំល្អពីក្នុងកន្ត្រក ដើម្បីយកមកភ្លក់រសជាតិ ដោយមិនរើសផ្លែខ្ចី ឬស្អុយនោះទេ។ |
| In-depth interview | ជាវិធីសាស្ត្រប្រមូលទិន្នន័យគុណភាពតាមរយៈការសួរសំណួរបែបបើកទូលាយ និងស៊ីជម្រៅទៅកាន់បុគ្គលម្នាក់ៗដោយផ្ទាល់ ដើម្បីយល់ពីបទពិសោធន៍ អារម្មណ៍ និងទស្សនៈរបស់ពួកគេឱ្យបានលម្អិត។ | ដូចជាការជជែកគ្នាយ៉ាងយូររវាងមិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធពីរនាក់ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបញ្ហាផ្លូវចិត្តដែលគេលាក់ទុកក្នុងចិត្ត។ |
| Focus group discussion | ជាការប្រមូលផ្តុំមនុស្សមួយក្រុមតូច (ឧទាហរណ៍ ៦ ទៅ ១០នាក់) ដែលមានបទពិសោធន៍ស្រដៀងគ្នា ដើម្បីពិភាក្សា និងចែករំលែកមតិយោបល់លើប្រធានបទ ឬបញ្ហាជាក់លាក់ណាមួយរួមគ្នា។ | ដូចជាការប្រជុំក្រុមសិស្សក្នុងថ្នាក់ ដើម្បីជជែកវែកញែករកដំណោះស្រាយលើលំហាត់ពិបាកមួយ។ |
| Content analysis | ជានីតិវិធីស្រាវជ្រាវសម្រាប់បំប្លែងទិន្នន័យជាអត្ថបទ (ដូចជាកម្រងចម្លើយពីការសម្ភាសន៍) ទៅជាកូដ ឬក្រុមប្រធានបទ ដើម្បីទាញយកអត្ថន័យ និងលំនាំចម្បងៗនៃទិន្នន័យទាំងនោះ។ | ដូចជាការអានសៀវភៅមួយក្បាល រួចគូសបន្ទាត់ពីក្រោមពាក្យគន្លឹះសំខាន់ៗ និងចាត់ជាក្រុម ដើម្បីសង្ខេបសាច់រឿងទាំងមូល។ |
| Triangulation | នៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ វាគឺជាការប្រើប្រាស់ប្រភពទិន្នន័យ វិធីសាស្ត្រ ឬអ្នកផ្តល់ព័ត៌មានច្រើនជាងមួយ ដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់ និងធានាភាពត្រឹមត្រូវ ព្រមទាំងភាពគួរឱ្យទុកចិត្តនៃលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ (ការផ្ទៀងផ្ទាត់ទិន្នន័យបែបត្រីកោណ)។ | ដូចជាការសួរបញ្ជាក់រឿងរ៉ាវមួយពីសាក្សី៣នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីឱ្យប្រាកដថារឿងនោះជារឿងពិតប្រាកដ។ |
| Sandwich role | សំដៅលើស្ថានភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ (ភាគច្រើនអ្នកវ័យកណ្តាល) ដែលត្រូវជាប់គៀបនៅកណ្តាល ដោយត្រូវរ៉ាប់រងបន្ទុកមើលថែទាំងកូនក្មេងជំនាន់ក្រោយ និងឪពុកម្តាយចាស់ជរាជំនាន់មុន ក្នុងពេលតែមួយ ដែលធ្វើឱ្យមានសម្ពាធផ្លូវចិត្ត និងសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់។ | ដូចជាស្នូលសាច់ដែលត្រូវគេកៀបនៅកណ្តាលនំប៉័ងសាំងវិច (Sandwich) ដោយត្រូវទទួលរងសម្ពាធទាំងសងខាង (មើលថែកូនផង មើលថែម៉ែឪផង)។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
