បញ្ហា (The Problem)៖ ការសិក្សានេះវាយតម្លៃពីស្ថានភាពសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់មនុស្សចាស់ដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធថែទាំដោយមានការចូលរួមពីសង្គមស៊ីវិល។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការស្រាវជ្រាវនេះប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រចម្រុះ ដោយរួមបញ្ចូលការប្រមូលទិន្នន័យបរិមាណតាមរយៈកម្រងសំណួរ និងទិន្នន័យគុណភាពតាមរយៈការសម្ភាសន៍ និងការពិភាក្សាក្រុម។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Quantitative Health Screening (2Q/9Q, TMHI-66 & Barthel ADL) ការពិនិត្យសុខភាពតាមបែបបរិមាណ (ឧបករណ៍ 2Q/9Q, TMHI-66 និង Barthel ADL) |
ផ្តល់ទិន្នន័យជាក់លាក់ និងអាចវាស់វែងបានអំពីកម្រិតហានិភ័យនៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត និងសមត្ថភាពនៃការធ្វើសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។ មានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើចំណាត់ថ្នាក់អ្នកជំងឺ។ | អាចមើលរំលងពីបញ្ហាស៊ីជម្រៅរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ ឬកត្តាសង្គមខាងក្រៅដែលជះឥទ្ធិពលដល់សុខភាពផ្លូវចិត្ត។ | រកឃើញអ្នកមានហានិភ័យបាក់ទឹកចិត្ត ២៨,១២% និងអ្នកដែលអាចជួយខ្លួនឯងបាន ៩៤,៨%។ |
| Qualitative Focus Groups (Civil Societal Perspective) ការពិភាក្សាក្រុមតាមបែបគុណភាព (ទស្សនវិស័យសង្គមស៊ីវិល) |
ផ្តល់នូវដំណោះស្រាយដែលស្របតាមបរិបទមូលដ្ឋានជាក់ស្តែង និងលើកកម្ពស់ភាពជាម្ចាស់ការនិងការចូលរួមពីសហគមន៍មូលដ្ឋាន។ | ទាមទារពេលវេលាច្រើនក្នុងការសម្របសម្រួល ប្រមូលផ្តុំអ្នកពាក់ព័ន្ធ និងអាចមានភាពលំអៀងពីអ្នកផ្តល់យោបល់។ | បង្កើតបានជាអនុសាសន៍សម្រាប់ការរៀបចំប្រព័ន្ធថែទាំនៅតាមសហគមន៍/វត្តអារាម និងការចុះសួរសុខទុក្ខដល់ផ្ទះអ្នកជំងឺឯកកោ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយហិរញ្ញវត្ថុជាក់លាក់នោះទេ ប៉ុន្តែគំរូនៃការអនុវត្តនេះពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើធនធានមនុស្សនៅក្នុងមូលដ្ឋាន និងកម្រងសំណួរស្តង់ដារជាជាងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅស្រុកភូក្រាដឹង (Phukradeung) ខេត្តលើយ (Loei) ប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើមនុស្សចាស់នៅតំបន់ជនបទដែលមានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ (ភាគច្រើនជាស្ត្រី និងមានកម្រិតវប្បធម៌ទាប)។ ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតំបន់ជនបទនៃប្រទេសទាំងពីរមានភាពស្រដៀងគ្នាខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចសង្គម របៀបរស់នៅ និងប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនា។
វិធីសាស្ត្រនៃការចូលរួមពីសង្គមស៊ីវិលក្នុងការថែទាំមនុស្សចាស់នេះ គឺមានភាពប្រាកដនិយម និងអាចយកមកអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ការអនុវត្តម៉ូដែលថែទាំដែលដឹកនាំដោយអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន និងគាំទ្រដោយសហគមន៍ នឹងជួយកាត់បន្ថយបន្ទុករបស់មន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់គុណភាពជីវិតមនុស្សចាស់ប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Mixed Methodology Research | ការស្រាវជ្រាវដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវវិធីសាស្ត្របែបបរិមាណ (ដូចជាការប្រើកម្រងសំណួរដើម្បីយកតួលេខ និងស្ថិតิ) និងវិធីសាស្ត្របែបគុណភាព (ដូចជាការសម្ភាសន៍ ឬពិភាក្សាក្រុមដើម្បីយល់ពីហេតុផលនិងបរិបទ) នៅក្នុងការសិក្សាតែមួយ។ | ដូចជាការពិនិត្យមើលរូបរាងនិងថ្លឹងទម្ងន់នៃផ្លែឈើ (បរិមាណ) ព្រមទាំងភ្លក់រសជាតិខាងក្នុងរបស់វា (គុណភាព) ដើម្បីវាយតម្លៃផ្លែឈើនោះឱ្យបានពេញលេញ។ |
| Multistage cluster sampling | វិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសសំណាក ដោយបែងចែកចំនួនប្រជាជនជាក្រុមៗ (Cluster) រួចធ្វើការជ្រើសរើសជាច្រើនដំណាក់កាល ឧទាហរណ៍៖ ជ្រើសរើសខេត្ត រួចរើសស្រុក រួចរើសឃុំ ទើបរើសយកភូមិគោលដៅ។ | ដូចជាការចាប់ឆ្នោតរើសសិស្ស ដោយដំបូងចាប់ឆ្នោតរើសសាលា បន្ទាប់មកចាប់ឆ្នោតរើសថ្នាក់ រួចទើបចាប់ឆ្នោតរើសសិស្សនៅក្នុងថ្នាក់នោះ។ |
| Barthel Activity of Daily Living Index | ជាឧបករណ៍ស្តង់ដារសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតសមត្ថភាពរបស់អ្នកជំងឺ ក្នុងការធ្វើសកម្មភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃដោយខ្លួនឯង ដូចជាការញ៉ាំអាហារ ការងូតទឹក ការស្លៀកពាក់ និងការដើរជាដើម។ | ដូចជាតារាងពិន្ទុដែលវាយតម្លៃថា តើកុមារម្នាក់អាចជួយខ្លួនឯងបានកម្រិតណាពេលរៀបចំខ្លួនទៅសាលារៀន ដោយមិនបាច់ពឹងឪពុកម្តាយ។ |
| 2Q / 9Q | កម្រងសំណួររបស់ក្រសួងសុខាភិបាលថៃសម្រាប់វាយតម្លៃហានិភ័យនៃជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត ដែលចាប់ផ្តើមដោយការសួរសំណួរបឋមចំនួន២ (2Q) ហើយបើមានសញ្ញាសង្ស័យ ទើបបន្តសួរសំណួរលម្អិតចំនួន៩ (9Q) ទៀត។ | ដូចជាការស្ទាបកម្តៅថ្ងាសសិន (2Q) បើក្តៅទើបយកទែម៉ូម៉ែត្រមកវាស់កម្តៅលម្អិត (9Q) ដើម្បីដឹងថាគ្រុនក្តៅកម្រិតណា។ |
| Thai Mental Health Indicators (TMHI-66) | សូចនាករសុខភាពផ្លូវចិត្តរបស់ប្រទេសថៃ ដែលមាន៦៦សំណួរ ប្រើសម្រាប់វាស់ស្ទង់កម្រិតសុភមង្គល និងស្ថានភាពសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តទូទៅរបស់ប្រជាជន។ | ដូចជាប្រព័ន្ធកាត់ពិន្ទុនៃការប្រឡង ដើម្បីដឹងថាមនុស្សម្នាក់មានកម្រិតសុភមង្គលក្នុងជីវិតប៉ុនណាបើធៀបនឹងស្តង់ដារទូទៅ។ |
| Civil Societal Perspective | ការមើលឃើញបញ្ហា និងការស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយផ្តោតលើការចូលរួមពីកម្លាំងសហគមន៍ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន អង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនផ្ទាល់ ជាជាងពឹងផ្អែកតែលើរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល។ | ដូចជាការរួមដៃគ្នាសាងសង់ស្ពានក្នុងភូមិដោយអ្នកភូមិនិងមេភូមិផ្ទាល់ ជាជាងអង្គុយរង់ចាំថវិកាពីក្រសួងថ្នាក់ជាតិ។ |
| Long Term Care (LTC) | ប្រព័ន្ធនៃការផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាព និងការគាំទ្រក្នុងជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរយៈពេលយូរអង្វែង សម្រាប់មនុស្សចាស់ជរា ឬអ្នកជំងឺរ៉ាំរ៉ៃដែលបាត់បង់សមត្ថភាពមើលថែខ្លួនឯង។ | ដូចជាការថែទាំកូនតូចដែលត្រូវការការយកចិត្តទុកដាក់រាល់ថ្ងៃរហូតដល់គេធំ ប៉ុន្តែនេះគឺសម្រាប់ជួយគាំទ្រមនុស្សចាស់ក្នុងវ័យជរាជំនួសវិញ។ |
| Family Care Team (FCT) | ក្រុមការងារថែទាំគ្រួសារ ដែលជាទូទៅរួមមានបុគ្គលិកសុខាភិបាលចម្រុះជំនាញ ចុះទៅផ្តល់សេវាថែទាំ និងតាមដានសុខភាពដល់ផ្ទះរបស់អ្នកជំងឺក្នុងសហគមន៍ដោយផ្ទាល់។ | ដូចជាក្រុមជាងជួសជុលចល័ត ដែលចុះទៅជួសជុលម៉ាស៊ីនដល់ផ្ទះ ជាជាងតម្រូវឱ្យម្ចាស់ផ្ទះលើកម៉ាស៊ីនមកកាន់កន្លែងជាង។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
