បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះសិក្សាអំពីតួនាទីជាក់ស្តែង និងតួនាទីដែលត្រូវបានរំពឹងទុករបស់នាយកនៅក្នុងមន្ទីរពេទ្យលើកកម្ពស់សុខភាពឃុំ ក្នុងតំបន់អធិការកិច្ចសុខភាពសាធារណៈទី១២ នៃប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សានេះគឺជាការស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណ ដោយប្រើប្រាស់កម្រងសំណួរដើម្បីប្រមូលទិន្នន័យពីនាយកមន្ទីរពេទ្យក្នុងតំបន់គោលដៅ និងវិភាគទិន្នន័យដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រស្ថិតិ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Actual Role Evaluation ការវាយតម្លៃលើការអនុវត្តតួនាទីជាក់ស្តែង |
បង្ហាញពីស្ថានភាពពិតប្រាកដ និងសមត្ថភាពជាក់ស្តែងក្នុងការអនុវត្តការងារប្រចាំថ្ងៃរបស់នាយកមន្ទីរពេទ្យឃុំ។ | អាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីលទ្ធផលទាបជាងស្តង់ដារ ដោយសារកង្វះខាតធនធាន ឬឧបសគ្គក្នុងការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅមូលដ្ឋាន។ | នាយកប្រមាណ ៦០% ទៅ ៧០% បានអនុវត្តការងារជាក់ស្តែងក្នុងកម្រិតច្រើន ដោយផ្តោតលើការគ្រប់គ្រងទូទៅ។ |
| Expected Role Evaluation ការវាយតម្លៃលើតួនាទីដែលត្រូវបានរំពឹងទុក |
បង្កើតជាស្តង់ដារគោលដៅច្បាស់លាស់សម្រាប់ការវាយតម្លៃ និងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពបុគ្គលិកថ្នាក់ដឹកនាំ។ | អាចជារឿងសន្មត ឬឧត្តមគតិពេក ដែលពិបាកនឹងសម្រេចបាន ប្រសិនបើមិនមានការគាំទ្រថវិកា និងធនធានគ្រប់គ្រាន់ពីរដ្ឋាភិបាល។ | មានការរំពឹងទុកក្នុងកម្រិតច្រើនរហូតដល់ ៨៥% ទៅ ៩៤% ដោយផ្តោតលើការត្រួតពិនិត្យ និងការសម្របសម្រួល។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវបរិមាណតាមរយៈការស្ទង់មតិ ដែលទាមទារពេលវេលាក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីចម្ងាយ និងចំណេះដឹងផ្នែកប្រើប្រាស់កម្មវិធីស្ថិតិ។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងខេត្ត Khon Kaen និង Roi Et នៃប្រទេសថៃ ដោយផ្តោតលើនាយកមន្ទីរពេទ្យលើកកម្ពស់សុខភាពឃុំ ដែលស្ថិតក្រោមប្រព័ន្ធវិមជ្ឈការសុខាភិបាលរបស់ថៃ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការប្រៀបធៀបជាមួយ 'ប្រធានមណ្ឌលសុខភាពឃុំ-សង្កាត់' ប៉ុន្តែត្រូវគិតគូរយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នពីភាពខុសគ្នានៃធនធាន ថវិកា និងរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
វិធីសាស្ត្រនៃការវាយតម្លៃគម្លាតរវាង 'ការអនុវត្តជាក់ស្តែង' និង 'ការរំពឹងទុក' នេះ គឺមានប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសុខាភិបាលនៅកម្ពុជា។
សរុបមក ការអនុវត្តក្របខ័ណ្ឌស្រាវជ្រាវនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកធ្វើគោលនយោបាយកម្ពុជា កំណត់បាននូវចន្លោះប្រហោងនៃការគាំទ្រ និងពង្រឹងគុណភាពសេវាសុខភាពសាធារណៈនៅកម្រិតមូលដ្ឋានបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Tambon health promoting hospital | ជាមន្ទីរពេទ្យកម្រិតមូលដ្ឋាន (ថ្នាក់ឃុំ) នៅប្រទេសថៃ ដែលផ្តោតលើការផ្តល់សេវាថែទាំសុខភាពបឋម ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលទូទៅ ការលើកកម្ពស់សុខភាព និងការបង្ការជំងឺជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍។ | ដូចជាមណ្ឌលសុខភាពឃុំ-សង្កាត់នៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលនៅជិតប្រជាជនជាងគេបំផុតដើម្បីផ្តល់ថ្នាំនិងព្យាបាលជំងឺស្រាលៗ។ |
| actual and expected roles | ជាគំនិតគោលនៃការវាយតម្លៃបុគ្គលិក ដោយប្រៀបធៀបរវាងអ្វីដែលបុគ្គលិកកំពុងអនុវត្តការងារពិតប្រាកដ (Actual) ជាមួយនឹងតួនាទីជាស្តង់ដារដែលអង្គភាពចង់បានឬរំពឹងទុក (Expected) ដើម្បីកំណត់ចន្លោះខ្វះខាតក្នុងការបំពេញការងារ។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបទំហំការងារដែលយើងធ្វើបានជាក់ស្តែងក្នុងមួយថ្ងៃ ទៅនឹងគោលដៅដែលចៅហ្វាយចង់ឱ្យយើងធ្វើរួច។ |
| cluster sampling | ជាវិធីសាស្ត្រជ្រើសរើសគំរូស្រាវជ្រាវ ដោយបែងចែកប្រជាជនគោលដៅជាក្រុមៗ (ឧទាហរណ៍បែងចែកតាមខេត្ត ឬតំបន់) រួចជ្រើសរើសយកក្រុមណាមួយដោយចៃដន្យមកធ្វើការសិក្សា ដើម្បីសន្សំពេលវេលា និងថវិកាក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីទីតាំងភូមិសាស្ត្រធំទូលាយ។ | ដូចជាការចង់ដឹងពីរសជាតិផ្លែឈើក្នុងចម្ការដ៏ធំមួយ ដោយយើងរើសយកតែដើមឈើ២ ឬ៣ដើមនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងគ្នាមកភ្លក់ ជាជាងដើរភ្លក់គ្រប់ដើម។ |
| One way Analysis of Variance | ហៅកាត់ថា ANOVA ជាវិធីសាស្ត្រស្ថិតិសម្រាប់ប្រើប្រាស់ដើម្បីប្រៀបធៀបមធ្យមភាគនៃក្រុមគំរូចាប់ពី ៣ ឡើងទៅ ដើម្បីរកមើលថាតើមានភាពខុសគ្នាគួរឱ្យកត់សម្គាល់កម្រិតស្ថិតិរវាងក្រុមទាំងនោះដែរឬទេ (ឧទាហរណ៍ ប្រៀបធៀបអ្នកមានកម្រិតវប្បធម៌ខុសៗគ្នា)។ | ដូចជាការប្រៀបធៀបពិន្ទុប្រឡងមធ្យមរបស់សិស្សចំនួន ៣ថ្នាក់ផ្សេងគ្នា ដើម្បីរកមើលថាតើថ្នាក់ណាពូកែជាងគេពិតប្រាកដ។ |
| t – test | ជាតេស្តស្ថិតិដែលប្រើសម្រាប់ប្រៀបធៀបមធ្យមភាគរវាងក្រុមទិន្នន័យតែ ២ ប៉ុណ្ណោះ (ឧទាហរណ៍៖ ប្រៀបធៀបរវាងនាយកជាបុរស និង ស្ត្រី) ដើម្បីបញ្ជាក់ថាភាពខុសគ្នានោះជារឿងចៃដន្យ ឬជាការពិតតាមក្បួនស្ថិតិ។ | ដូចជាការថ្លឹងទម្ងន់ធៀបគ្នារវាងកន្ត្រកផ្លែឈើតែពីរគត់ ដើម្បីបញ្ជាក់ឱ្យច្បាស់ថាមួយណាធ្ងន់ជាងពិតប្រាកដ។ |
| standard deviation | ជាការវាស់ស្ទង់ស្ថិតិដែលបង្ហាញពីកម្រិតនៃភាពខុសគ្នា ឬការសាយភាយនៃទិន្នន័យ (ភាពខុសប្លែកគ្នានៃចម្លើយរបស់អ្នកចូលរួម) ធៀបទៅនឹងតម្លៃមធ្យមភាគរបស់វា។ | ដូចជាការមើលថាតើកម្ពស់សិស្សក្នុងថ្នាក់មានភាពប្រហាក់ប្រហែលគ្នា (គម្លាតតូច) ឬមានអ្នកខ្ពស់ពេកនិងទាបពេកច្រើនលាយឡំគ្នា (គម្លាតធំ)។ |
| positive correlation | ជាកម្រិតទំនាក់ទំនងនៃអថេរពីរ ដែលនៅពេលអថេរមួយកើនឡើង អថេរមួយទៀតក៏មាននិន្នាការកើនឡើងស្របគ្នាដែរ (មានទិសដៅតែមួយ) ដូចករណីការអនុវត្តជាក់ស្តែង និងការរំពឹងទុកនៅក្នុងការសិក្សានេះ។ | ដូចជាទំនាក់ទំនងរវាងម៉ោងសិក្សានិងពិន្ទុប្រឡង គឺបើចំណាយពេលខំរៀនកាន់តែច្រើន ពិន្ទុក៏ទទួលបានកាន់តែខ្ពស់តាមហ្នឹងដែរ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
