បញ្ហា (The Problem)៖ ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩បានផ្លាស់ប្តូរលក្ខខណ្ឌការងារនិងអាកប្បកិរិយារបស់សិស្ស ដែលនាំឱ្យមានការកើនឡើងនូវភាពនឿយហត់ (Burnout) និងបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តក្នុងចំណោមគ្រូបង្រៀន។ ឯកសារនេះស្វែងយល់ពីកត្តាដែលទាក់ទងនឹងការអស់កម្លាំងផ្លូវចិត្តរបស់គ្រូបង្រៀននៅក្នុងប្រទេសនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញក្រោយជំងឺរាតត្បាត។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ ការសិក្សាបានប្រើប្រាស់ការស្រាវជ្រាវបែបកាត់ទទឹង (Cross-sectional study) ដោយប្រមូលទិន្នន័យពីគ្រូបង្រៀនចំនួន ២០០៤ នាក់នៅប្រទេសអាមេរិកឡាទីន និងអេស្ប៉ាញ តាមរយៈការស្ទង់មតិអនឡាញ។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Hierarchical Linear Regression (Emotional Exhaustion) ការវិភាគតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរតាមឋានានុក្រម (ម៉ូដែលវាយតម្លៃការអស់កម្លាំងផ្លូវចិត្ត) |
អាចកំណត់យ៉ាងច្បាស់នូវកត្តាបុគ្គល សាលារៀន និងសិស្សដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យគ្រូបង្រៀនអស់កម្លាំងផ្លូវចិត្ត ដោយតាមដានឥទ្ធិពលបន្ថែមនៃកត្តានីមួយៗ។ | ទិន្នន័យផ្អែកលើការរាយការណ៍ដោយខ្លួនឯង (Self-report) ក្នុងពេលវេលាតែមួយ (Cross-sectional) ដែលមិនអាចបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងហេតុនិងផលច្បាស់លាស់ពីអតីតកាល។ | ម៉ូដែលនេះអាចពន្យល់ពីបំរែបំរួល (Variance) បាន ១៧,៤% នៃកត្តាដែលធ្វើឱ្យគ្រូអស់កម្លាំងផ្លូវចិត្ត។ |
| Hierarchical Linear Regression (Depersonalization) ការវិភាគតំរែតំរង់លីនេអ៊ែរតាមឋានានុក្រម (ម៉ូដែលវាយតម្លៃការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណ/ការឃ្លាតឆ្ងាយពីសិស្ស) |
ជួយឱ្យយល់ពីកត្តាជាក់លាក់ដែលជំរុញឱ្យគ្រូបង្រៀនមានអារម្មណ៍ឃ្លាតឆ្ងាយ ឬមានអាកប្បកិរិយាអវិជ្ជមានចំពោះការងាររបស់ពួកគេ។ | ការពន្យល់ពីបំរែបំរួលមានកម្រិតទាប បង្ហាញថាមានកត្តាក្រៅប្រព័ន្ធផ្សេងទៀត (មិនទាន់បានសិក្សា) ដែលជះឥទ្ធិពលលើបញ្ហានេះ។ | ម៉ូដែលនេះអាចពន្យល់ពីបំរែបំរួល (Variance) បានត្រឹមតែ ៦,៥% ប៉ុណ្ណោះ។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ការសិក្សានេះពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការប្រមូលទិន្នន័យតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងការវិភាគស្ថិតិទិន្នន័យ ដែលតម្រូវឱ្យមានធនធានតិចតួចបំផុតបើប្រៀបធៀបនឹងការសិក្សាពិសោធន៍ផ្ទាល់។
ការសិក្សានេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសនិយាយភាសាអេស្ប៉ាញចំនួន ១៩ ព្រមទាំងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដោយមានការចូលរួមពីគ្រូបង្រៀននៅតំបន់ទីក្រុងដល់ទៅ ៩១,៧% និងជាស្ត្រី ៨១,៨%។ ទិន្នន័យនេះមិនតំណាងឱ្យគ្រូបង្រៀននៅតំបន់ជនបទដែលជួបប្រទះបញ្ហាកង្វះខាតធនធានខ្លាំងជាងនោះទេ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ការសិក្សាបែបនេះត្រូវតែធានាឱ្យមានតុល្យភាពរវាងគ្រូបង្រៀននៅទីក្រុង និងជនបទ ព្រោះសម្ពាធការងារនិងកម្រិតជីវភាពមានភាពខុសគ្នាខ្លាំង។
វិធីសាស្ត្រនិងឧបករណ៍រង្វាស់ក្នុងការសិក្សានេះ មានប្រយោជន៍ខ្លាំងណាស់សម្រាប់ស្ថាប័នអប់រំនៅកម្ពុជា ដើម្បីវាយតម្លៃនិងគាំទ្រសុខុមាលភាពផ្លូវចិត្តគ្រូបង្រៀនក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩។
សរុបមក ការអនុវត្តឧបករណ៍វាយតម្លៃអន្តរជាតិ (MBI) នៅក្នុងបរិបទអប់រំកម្ពុជា នឹងជួយបង្កើតទិន្នន័យជាក់ស្តែងដើម្បីគាំទ្រដល់សុខភាពផ្លូវចិត្តគ្រូបង្រៀន ដែលជាគ្រឹះក្នុងការលើកកម្ពស់គុណភាពអប់រំជារួម។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Burnout | ស្ថានភាពនៃភាពនឿយហត់ទាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដែលបណ្តាលមកពីសម្ពាធការងាររ៉ាំរ៉ៃ រហូតធ្វើឱ្យបុគ្គលបាត់បង់ការលើកទឹកចិត្ត អស់សង្ឃឹម និងថយចុះប្រសិទ្ធភាពការងារ។ | ដូចជាទូរស័ព្ទដែលត្រូវគេប្រើប្រាស់ទាល់តែអស់ថ្មរលត់ ហើយសាកថ្មលែងចូល ដោយសារខូចថ្មពីខាងក្នុង។ |
| Emotional Exhaustion | ទំហំនៃការអស់កម្លាំងផ្លូវចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារតែការប្រឈមមុខនឹងតម្រូវការការងារច្រើនពេក រហូតដល់បុគ្គលមានអារម្មណ៍ថាគ្មានកម្លាំងចិត្ត ឬធនធានផ្លូវចិត្តដើម្បីបន្តការងារតទៅទៀត។ | ដូចជាអាងទឹកមួយដែលត្រូវគេបូមទឹកចេញរាល់ថ្ងៃរហូតដល់រីងស្ងួតគ្មានសល់ទឹកមួយតំណក់។ |
| Depersonalization | ស្ថានភាពផ្លូវចិត្តដែលបុគ្គលម្នាក់បង្កើតអាកប្បកិរិយាអវិជ្ជមាន ព្រងើយកន្តើយ ឬឃ្លាតឆ្ងាយពីអ្នកដែលពួកគេកំពុងបម្រើការងារជាមួយ (ឧទាហរណ៍៖ គ្រូបង្រៀនលែងខ្វល់ខ្វាយពីសិស្ស)។ | ដូចជាការសាងសង់ជញ្ជាំងការពារខ្លួនឯង ដោយធ្វើជាមិនខ្វល់ពីអ្នកដទៃដើម្បីការពារកុំឱ្យខ្លួនឯងបន្តឈឺចាប់ឬតានតឹង។ |
| Maslach Burnout Inventory (MBI) | ឧបករណ៍រង្វាស់ចិត្តសាស្ត្រស្តង់ដារអន្តរជាតិ ដែលគេប្រើប្រាស់ជាទូទៅបំផុតដើម្បីវាយតម្លៃកម្រិតនៃភាពនឿយហត់ (Burnout) ដោយវាស់ស្ទង់លើទិដ្ឋភាពសំខាន់ៗដូចជាការអស់កម្លាំងផ្លូវចិត្ត និងការបាត់បង់អត្តសញ្ញាណ។ | ដូចជាទែម៉ូម៉ែត្រដែលគ្រូពេទ្យប្រើសម្រាប់វាស់កម្តៅអ្នកជំងឺ តែនេះគឺជាកម្រងសំណួរសម្រាប់វាស់កម្រិតភាពតានតឹងនិងការហត់នឿយផ្លូវចិត្ត។ |
| Cross-sectional study | ប្រភេទនៃការស្រាវជ្រាវដែលធ្វើការប្រមូលទិន្នន័យពីក្រុមមនុស្សផ្សេងៗគ្នានៅក្នុងពេលវេលាជាក់លាក់តែមួយ ដើម្បីមើលពីទំនាក់ទំនងនៃកត្តាផ្សេងៗ ប៉ុន្តែមិនអាចបញ្ជាក់ពីហេតុនិងផលច្បាស់លាស់ពីអតីតកាលបានទេ។ | ដូចជាការថតរូបមួយប៉ុស្តិ៍ (Snapshot) ដែលបង្ហាញពីអ្វីដែលកំពុងកើតឡើងនៅវិនាទីនោះ តែមិនដឹងថាមុនហ្នឹងឬក្រោយហ្នឹងមានរឿងអ្វីកើតឡើងនោះទេ។ |
| Hierarchical stepwise multiple linear regressions | វិធីសាស្ត្រវិភាគស្ថិតិដែលបញ្ចូលអថេរ (កត្តាផ្សេងៗ) ទៅក្នុងម៉ូដែលវិភាគម្តងមួយជំហានៗ ដើម្បីវាយតម្លៃថាតើកត្តាថ្មីៗនីមួយៗ (ដូចជាកត្តាសាលារៀន ឬអាកប្បកិរិយាសិស្ស) រួមចំណែកពន្យល់ពីលទ្ធផលកាន់តែច្បាស់កម្រិតណា។ | ដូចជាការចម្អិនស៊ុបដោយបន្ថែមគ្រឿងផ្សំម្តងមួយមុខៗ ហើយភ្លក់មើលថាតើគ្រឿងផ្សំមួយណាធ្វើឱ្យស៊ុបនោះមានរសជាតិផ្លាស់ប្តូរខ្លាំងជាងគេ។ |
| Occupational psychiatry | ផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រវេជ្ជសាស្ត្រផ្លូវចិត្តដែលផ្តោតលើការយល់ដឹង ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ការការពារ និងការព្យាបាលបញ្ហាសុខភាពផ្លូវចិត្តដែលកើតឡើងដោយសារបរិយាកាស និងសម្ពាធនៅកន្លែងធ្វើការ។ | ដូចជាគ្រូពេទ្យប្រចាំរោងចក្រដែលព្យាបាលកម្មករដែលឈឺដោយសារសារធាតុគីមី ប៉ុន្តែនេះគឺជាគ្រូពេទ្យដែលមើលថែជំងឺបាក់ទឹកចិត្តឬស្រ្តេសដោយសារសម្ពាធការងារ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
