បញ្ហា (The Problem)៖ ឯកសារនេះរៀបរាប់ពីប្រវត្តិ លក្ខណៈរុក្ខសាស្ត្រ និងការបាត់បង់បន្តិចម្តងៗនៃដើមឈើរ៉ាត់ម៉ា (Ratma) ដែលជានិមិត្តរូបប្រវត្តិសាស្ត្រសម្រាប់អន្តេវាសិកដ្ឋាននិស្សិតនារីដំបូងគេនៅសាកលវិទ្យាល័យម៉ែចូ (Maejo University)។
វិធីសាស្ត្រ (The Methodology)៖ អត្ថបទនេះចងក្រងទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្រតាមរយៈការរៀបរាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍នានា លក្ខណៈរូបវន្តរបស់រុក្ខជាតិ និងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការអភិរក្ស។
លទ្ធផលសំខាន់ៗ (The Verdict)៖
| វិធីសាស្ត្រ (Method) | គុណសម្បត្តិ (Pros) | គុណវិបត្តិ (Cons) | លទ្ធផលគន្លឹះ (Key Result) |
|---|---|---|---|
| Botanical Heritage Conservation (Ratma Cultivation) ការដាំដុះនិងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌរុក្ខសាស្ត្រ (ដើមរ៉ាត់ម៉ា) |
ដើមឈើមានភាពធន់នឹងការរាំងស្ងួត លូតលាស់លឿន និងមានសោភ័ណភាពស្រស់ស្អាត (ស្លឹកល្អិត ផ្កាលឿង) ដែលអាចតំណាងឱ្យអត្តសញ្ញាណស្ថាប័នបានយ៉ាងល្អ។ | មានបន្លាស្រួចដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ មិនស័ក្តិសមដាំនៅទីតាំងចង្អៀត ឬសួនកុមារ ហើយអាចក្លាយជាស្មៅចង្រៃប្រសិនបើកាត់បន្ថយការគ្រប់គ្រង (ដូចដែលបានកើតឡើងនៅអូស្ត្រាលី)។ | បង្កើតបានជានិមិត្តរូបប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏រឹងមាំ និងមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅសម្រាប់និស្សិតនារីម៉ែចូជំនាន់ដំបូង។ |
| Campus Infrastructure Development ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសាកលវិទ្យាល័យ |
ជួយឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែងនៃការកើនឡើងចំនួននិស្សិត និងការពង្រីកអគារសិក្សារបស់សាកលវិទ្យាល័យឱ្យមានភាពទំនើប។ | ទាមទារឱ្យមានការកាប់ឆ្ការតំបន់បៃតងចាស់ៗ ដែលបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ដើមឈើប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏មានតម្លៃអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ | ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធត្រូវបានកែលម្អ ប៉ុន្តែទាមទារឱ្យមានយុទ្ធនាការដាំដើមឈើស្តារឡើងវិញ (ដូចការបរិច្ចាគដើមរ៉ាត់ម៉ាថ្មីនៅឆ្នាំ ២០១៧)។ |
ការចំណាយលើធនធាន (Resource Cost)៖ ឯកសារនេះមិនបានបញ្ជាក់ពីការចំណាយជាទឹកប្រាក់ជាក់លាក់ទេ ប៉ុន្តែបានសង្កត់ធ្ងន់យ៉ាងខ្លាំងលើធនធានទីតាំងដាំដុះ ចំណេះដឹងផ្នែកថែទាំ និងការយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រស្ថាប័ន។
ការសិក្សានេះផ្តោតទាំងស្រុងលើប្រវត្តិ និងការដាំដុះដើមរ៉ាត់ម៉ានៅសាកលវិទ្យាល័យម៉ែចូ (Maejo University) ប្រទេសថៃ តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ ដល់ ២០១៧។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទិន្នន័យនេះមានសារៈសំខាន់ក្នុងការរៀនសូត្រពីរបៀបផ្សារភ្ជាប់ប្រវត្តិសាស្ត្រស្ថាប័នជាមួយនឹងរុក្ខសាស្ត្រ និងការគ្រប់គ្រងរុក្ខជាតិដែលមានប្រភពពីបរទេស (សហរដ្ឋអាមេរិក) មកដាំក្នុងអាកាសធាតុត្រូពិចស្រដៀងគ្នា។
គំនិតនៃការបង្កើតអត្តសញ្ញាណស្ថាប័នតាមរយៈរុក្ខសាស្ត្រ និងការប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិធន់នឹងភាពរាំងស្ងួតគឺមានប្រយោជន៍ និងអាចអនុវត្តបានយ៉ាងល្អសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា។
ជាសរុប ឯកសារនេះផ្តល់នូវគំរូដ៏ល្អមួយស្តីពីការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌស្ថាប័ន និងការរៀបចំទេសភាពទីធ្លាសាធារណៈតាមរយៈការយល់ដឹងពីរុក្ខសាស្ត្រ។
ដើម្បីអនុវត្តតាមការសិក្សានេះ និស្សិតគួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Parkinsonia aculeata L. | ជាឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្ររបស់ដើមរ៉ាត់ម៉ា (Ratma) ឬ Jerusalem Thorn ដែលជារុក្ខជាតិមានដើមកំណើតនៅទ្វីបអាមេរិក និងមានសមត្ថភាពធន់នឹងភាពរាំងស្ងួត។ | ដូចជាឈ្មោះផ្លូវការក្នុងបញ្ជីជាតិសាសន៍របស់ដើមឈើមួយដើម្បីឱ្យអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រទូទាំងពិភពលោកចំណាំបានត្រឹមត្រូវ។ |
| Landscape Architecture | សិល្បៈ និងវិទ្យាសាស្ត្រក្នុងការរៀបចំ ឬរចនាទីធ្លាខាងក្រៅ ដូចជាសួនច្បារ និងបរិវេណអគារ ដើម្បីសោភ័ណភាព និងការប្រើប្រាស់ប្រកបដោយនិរន្តរភាព (ដូចការរៀបចំសួននៅសាកលវិទ្យាល័យម៉ែចូ)។ | ដូចជាការតុបតែងលម្អផ្ទះខាងក្នុងដែរ ប៉ុន្តែនេះគឺការតុបតែងលម្អទីធ្លាខាងក្រៅដោយប្រើប្រាស់រុក្ខជាតិ និងធម្មជាតិ។ |
| Fabaceae | ជាឈ្មោះអម្បូររុក្ខជាតិ (គ្រួសារសណ្តែក) ដែលដើមរ៉ាត់ម៉ាស្ថិតនៅ វាមានលក្ខណៈពិសេសក្នុងការបង្កើតផ្លែជាទម្រង់កួរ ឬសំបកសណ្តែកដែលមានផ្ទុកគ្រាប់នៅខាងក្នុង។ | ដូចជានាមត្រកូលគ្រួសារមួយដែលប្រមូលផ្តុំទៅដោយបងប្អូនរុក្ខជាតិដែលមានផ្លែជាកួរដូចសណ្តែក។ |
| Photosynthesize | ដំណើរការដែលរុក្ខជាតិប្រើប្រាស់ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ឧស្ម័នកាបូនិច និងទឹក ដើម្បីបង្កើតជាចំណីអាហារ (ស្ករ) សម្រាប់ចិញ្ចឹមដើម។ ដើមរ៉ាត់ម៉ាមានលក្ខណៈពិសេសដោយអាចធ្វើរស្មីសំយោគតាមរយៈមែកទោះបីជាជ្រុះស្លឹកអស់ក៏ដោយ។ | ដូចជារោងចក្រខ្នាតតូចនៅក្នុងរុក្ខជាតិដែលយកពន្លឺថ្ងៃមកចម្អិនជាម្ហូបអាហារសម្រាប់ខ្លួនឯង។ |
| Shrubby | លក្ខណៈរបស់រុក្ខជាតិដែលមានទំហំតូចទៅមធ្យម និងមានមែកបែកចេញពីគល់ច្រើន មិនមានដើមធំតែមួយច្បាស់លាស់ដូចប្រភេទដើមឈើធំៗ (Tree) នោះទេ។ | ដូចជារុក្ខជាតិដែលដុះបែកគុម្ពច្រើន មិនមែនជាដើមឈើដែលមានគល់ធំតែមួយត្រង់ឡើងលើកម្ពស់ខ្ពស់ៗនោះទេ។ |
| Alternate | ការរៀបចំស្លឹកនៅលើមែកដែលស្លឹកនីមួយៗដុះចេញពីថ្នាំងផ្សេងៗគ្នាតាមលំដាប់ឆ្លាស់គ្នាពីឆ្វេងទៅស្តាំ មិនដុះទល់មុខគ្នាស្របពេលតែមួយទេ។ | ដូចជាការបោះជំហានជើងឆ្វេងនិងស្តាំឆ្លាស់គ្នានៅពេលយើងដើរ។ |
| Sessile | លក្ខណៈរបស់ស្លឹកដែលភ្ជាប់ផ្ទាល់ទៅនឹងមែក ដោយមិនមានទងស្លឹក (petiole) សម្រាប់តភ្ជាប់រវាងតួស្លឹក និងមែកនោះទេ។ | ដូចជាការបិទតែមលើស្រោមសំបុត្រផ្ទាល់ដោយមិនបាច់ប្រើខ្សែចងភ្ជាប់។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
