បញ្ហា/ប្រធានបទ (The Problem/Topic)៖ ឯកសារនេះគឺជាព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានប្រចាំខែមេសា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលសង្ខេបអំពីសកម្មភាពសិក្សាធិការ ការបណ្តុះបណ្តាល ការស្រាវជ្រាវ និងសេវាកម្មសង្គមរបស់មហាវិទ្យាល័យផលិតកម្មកសិកម្មនៃសាកលវិទ្យាល័យ Maejo ប្រទេសថៃ។
វិធីសាស្ត្រ (Approach)៖ ឯកសារនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងជាទម្រង់ព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មានស្ថាប័ន ដែលចងក្រងនូវរបាយការណ៍សកម្មភាព សិក្ខាសាលា និងអត្ថបទអប់រំស្តីពីរុក្ខជាតិ។
សេចក្តីសន្និដ្ឋានសំខាន់ៗ (Key Conclusions)៖
ព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មាននេះបានគូសបញ្ជាក់ពីសមិទ្ធផលសំខាន់ៗរបស់មហាវិទ្យាល័យផលិតកម្មកសិកម្មនៃសាកលវិទ្យាល័យ Maejo ក្នុងការកសាងសមត្ថភាពផ្នែកកសិកម្ម រួមមានការបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីសារធាតុគ្រោះថ្នាក់ ការស្រាវជ្រាវរុក្ខាប្រមាញ់ និងការលើកកម្ពស់គុណភាពនៃការបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃសិក្សាធិការ។ វាក៏បានបង្ហាញពីការសម្របខ្លួននៃរុក្ខជាតិ និងបច្ចេកទេសដាំដុះដំណាំសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។
| ការរកឃើញ (Finding) | ព័ត៌មានលម្អិត (Detail) | ភស្តុតាង (Evidence) |
|---|---|---|
| ការគ្រប់គ្រងសារធាតុគ្រោះថ្នាក់កសិកម្ម (Agricultural Hazardous Substances Management) | មហាវិទ្យាល័យបានរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងទូលំទូលាយស្តីពីសុវត្ថិភាពថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ច្បាប់ពាក់ព័ន្ធ និងការសង្គ្រោះបឋម ដោយមានគោលដៅផ្តល់វិញ្ញាបនបត្រផ្លូវការដល់អ្នកលក់ធាតុចូលកសិកម្ម។ | មានអ្នកចូលរួមចំនួន ២៦៤ នាក់នៅក្នុងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលជំនាន់ទី១ ដែលទទួលបានការវាយតម្លៃពីនាយកដ្ឋានកសិកម្ម។ |
| ប្រព័ន្ធកសិ-រុក្ខាប្រមាញ់ និងកាបូនជីវម៉ាស (Agroforestry & Biomass Carbon) | មានការចុះកម្មសិក្សា និងការបណ្តុះបណ្តាលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រព័ន្ធកសិ-រុក្ខាប្រមាញ់ និងការវាស់វែងកាបូននៅក្នុងមហាសន្និធិជីវម៉ាសនៃព្រៃឈើ ដើម្បីគាំទ្រដល់សង្គមដែលមានកាបូនទាប។ | ប្រតិភូមកពីប្រទេសវៀតណាមចំនួន ៦ នាក់ និងអ្នកជំនាញថៃ បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅរោងចក្រផលិតឈើ និងចំការកសិ-រុក្ខាប្រមាញ់នៅខេត្ត Phrae។ |
| ការដាំដុះវ៉ានីឡា និងរុក្ខជាតិឆ្នេរសមុទ្រ (Vanilla Cultivation & Coastal Plants) | ឯកសារបានផ្តល់ចំណេះដឹងលម្អិតអំពីបច្ចេកទេសដាំដុះដើមវ៉ានីឡា (Vanilla planifolia) និងលក្ខណៈរូបសាស្ត្រនៃការសម្របខ្លួនរបស់រុក្ខជាតិក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃឆ្នេរសមុទ្រ។ | ដើមវ៉ានីឡាត្រូវការពេលវេលាប្រមាណ ៣ ឆ្នាំទើបចាប់ផ្តើមចេញផ្កា ហើយរុក្ខជាតិឆ្នេរមានការសម្របខ្លួនពិសេសដូចជាឫសទ្រនុង (Prop roots) និងឫសដកដង្ហើម (Pneumatophores) ដើម្បីទប់ទល់នឹងខ្យល់និងអំបិល។ |
| ការលើកកម្ពស់គុណភាពស្រាវជ្រាវ (Research Quality Enhancement) | សាកលវិទ្យាល័យកំពុងជំរុញការបោះពុម្ពផ្សាយស្នាដៃស្រាវជ្រាវតាមរយៈទស្សនាវដ្តីផលិតកម្មកសិកម្ម (JAP) ដើម្បីពង្រឹងគុណភាពអប់រំ និងការចែករំលែកចំណេះដឹង។ | ទស្សនាវដ្តី JAP (Journal of Agricultural Production) ទទួលបានវិញ្ញាបនបត្រទទួលស្គាល់គុណភាពកម្រិត TCI 1 សម្រាប់ឆ្នាំ ២០២១-២០២៤។ |
ផ្អែកលើគំរូអនុវត្តរបស់សាកលវិទ្យាល័យ Maejo របាយការណ៍នេះផ្តល់នូវអនុសាសន៍ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាព និងការស្រាវជ្រាវក្នុងវិស័យកសិកម្ម។
| គោលដៅ (Target) | សកម្មភាព (Action) | អាទិភាព (Priority) |
|---|---|---|
| ស្ថាប័នអប់រំ និងក្រសួងកសិកម្ម (Educational Institutions & MAFF) | គួររៀបចំកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលវិញ្ញាបនបត្រជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់អាជីវករលក់សារធាតុគ្រោះថ្នាក់កសិកម្ម (ថ្នាំពុល និងជីគីមី) ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពអ្នកប្រើប្រាស់ និងបរិស្ថាន។ | ខ្ពស់ (High) |
| សាកលវិទ្យាល័យ និងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ (Universities & Research Institutes) | អភិវឌ្ឍកម្មវិធីសិក្សារយៈពេលខ្លី (Non-Degree) ដែលឆ្លើយតបទៅនឹងបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មទំនើប និងសេដ្ឋកិច្ចកាបូនទាប ស្របតាមនិន្នាការអភិវឌ្ឍន៍សកល។ | ខ្ពស់ (High) |
| វិស័យឯកជន និងកសិករ (Private Sector & Farmers) | វិនិយោគលើការដាំដុះដំណាំដែលមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់ដូចជាវ៉ានីឡា និងផ្សិតព្រៃ ព្រមទាំងអនុវត្តប្រព័ន្ធកសិ-រុក្ខាប្រមាញ់ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូល និងរក្សាលំនឹងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី។ | មធ្យម (Medium) |
របាយការណ៍នេះមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការធ្វើទំនើបកម្មវិស័យកសិកម្មតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាលជំនាញច្បាស់លាស់ដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធ។ ការអនុវត្តគំរូដូចជាការចេញវិញ្ញាបនបត្រអ្នកលក់ថ្នាំកសិកម្ម អាចជួយដោះស្រាយបញ្ហានៃការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមីខុសបច្ចេកទេសនៅកម្ពុជា។
ការបូកបញ្ចូលគ្នារវាងការអប់រំកម្រិតខ្ពស់ ការចេញវិញ្ញាបនបត្របច្ចេកទេសជាក់ស្តែង និងការស្រាវជ្រាវដំណាំសេដ្ឋកិច្ច នឹងក្លាយជាកាតាលីករដ៏សំខាន់សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា។
ដើម្បីអនុវត្តតាមអនុសាសន៍នៃរបាយការណ៍នេះ គួរអនុវត្តតាមជំហានខាងក្រោម៖
| ពាក្យបច្ចេកទេស | ការពន្យល់ជាខេមរភាសា (Khmer Explanation) | និយមន័យសាមញ្ញ (Simple Definition) |
|---|---|---|
| Agricultural Hazardous Substances | សារធាតុគីមីកសិកម្មដូចជាថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ថ្នាំសម្លាប់ស្មៅ និងជីគីមី ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកលក់មានវិញ្ញាបនបត្រ និងយល់ដឹងពីច្បាប់ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពដល់កសិករ អ្នកប្រើប្រាស់ និងបរិស្ថាន។ | ដូចជាថ្នាំពេទ្យដែលមានកម្រិតគ្រោះថ្នាក់ខ្ពស់ ដែលទាមទារឱ្យអ្នកលក់មានអាជ្ញាប័ណ្ណនិងចំណេះដឹងត្រឹមត្រូវមុននឹងលក់ឱ្យកសិករ។ |
| Agroforestry | ប្រព័ន្ធកសិកម្មដែលរួមបញ្ចូលការដាំដើមឈើព្រៃឈើ លាយឡំជាមួយដំណាំកសិកម្ម ឬការចិញ្ចឹមសត្វ ដើម្បីបង្កើនទិន្នផល រក្សាលំនឹងអេកូឡូស៊ី និងស្តុកទុកកាបូន។ | ដូចជាការបង្កើតសួនច្បារពហុចម្រុះមួយ ដែលមានទាំងឈើហូបផ្លែ បន្លែ និងឈើព្រៃនៅក្នុងចម្ការតែមួយ។ |
| Morphological adaptation | ការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់រូបសាស្ត្រខាងក្រៅរបស់រុក្ខជាតិ (ដូចជាឫស ស្លឹក ដើម) ដើម្បីអាចរស់រានមានជីវិតក្នុងបរិស្ថានដែលលំបាក ដូចជាតំបន់ឆ្នេរដែលមានខ្យល់ខ្លាំង និងជាតិប្រៃខ្ពស់។ | ដូចជាមនុស្សពាក់អាវរងារក្រាស់ៗនៅរដូវរងា រុក្ខជាតិក៏ប្តូរទម្រង់ស្លឹកឱ្យរលោងដើម្បីទប់ទល់នឹងខ្យល់សមុទ្រ។ |
| Pneumatophore root | ប្រព័ន្ធឫសពិសេសដែលដុះផុសចេញពីដីឡើងលើ ដើម្បីស្រូបយកអុកស៊ីសែន ជួយឱ្យរុក្ខជាតិអាចដកដង្ហើមបាននៅក្នុងតំបន់ដីល្បាប់ ឬតំបន់ដែលមានទឹកលិចជារឿយៗ។ | ដូចជាបំពង់ដកដង្ហើមរបស់អ្នកមុជទឹក (Snorkel) ដែលជួយឱ្យរុក្ខជាតិអាចដកដង្ហើមបានពេលទឹកលិចគល់។ |
| Limiting factor | កត្តាបរិស្ថាន (ដូចជាសីតុណ្ហភាព ជាតិអំបិល ឬកម្រិតពន្លឺ) ដែលរារាំង ឬកំណត់ការលូតលាស់និងការរស់រានរបស់សត្វនិងរុក្ខជាតិនៅក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីណាមួយ។ | ដូចជាទំហំនៃឆ្នាំងដាំបាយ ដែលកំណត់ថាតើយើងអាចដាំបាយបានច្រើនប៉ុណ្ណានៅពេលមួយ។ |
| Non-Degree | កម្មវិធីសិក្សារយៈពេលខ្លីដែលមិនផ្តល់សញ្ញាបត្រ (បរិញ្ញាបត្រ ឬអនុបណ្ឌិត) ប៉ុន្តែផ្តល់នូវវិញ្ញាបនបត្រជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាក់ស្តែង ដើម្បីឆ្លើយតបយ៉ាងរហ័សទៅនឹងតម្រូវការទីផ្សារការងារ។ | ដូចជាការរៀនវគ្គខ្លីកាត់ដេរ ឬជួសជុលម៉ាស៊ីន ដែលរៀនចប់អាចចេញទៅធ្វើការបានភ្លាមៗដោយមិនបាច់រៀនទ្រឹស្តីច្រើនឆ្នាំ។ |
អត្ថបទដែលបានបោះពុម្ពនៅលើ KhmerResearch ដែលទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ៖
ប្រធានបទ និងសំណួរស្រាវជ្រាវដែលទាក់ទងនឹងឯកសារនេះ ដែលអ្នកអាចស្វែងរកបន្ថែម៖
